Γιατί οι γυναίκες καθαρίζουν τα ψίχουλα από το τραπέζι ενώ οι άντρες δεν τα βλέπουν καν!

“Οι δουλειές του σπιτιού είναι για τις γυναίκες”: Η εκπαίδευση των γυναικών να ασχολούνται με τα οικιακά έχει πλέον γίνει φυσικό αντανακλαστικό για αυτές, σύμφωνα με νέα έρευνα που ενισχύει την ανάγκη για άμεση μεταβολή των κοινωνικών στερεοτύπων.

“Οι δουλειές του σπιτιού είναι για τις γυναίκες”, μια φράση που, μαζί με πολλές άλλες άκουγε και ακούει κάθε μικρό κοριτσάκι από γονείς και συγγενείς και από παιδάκι βοηθούσε τη μαμά της με διάφορα οικιακά, ενώ οι αδελφοί, ο πατέρας και γενικότερα οι υπόλοιποι άνδρες του σπιτιού απολάμβαναν τα ανδρικά τους προνόμια ως “στηρίγματα του σπιτιού”. Έτσι πάει η ζωή. Τα αγόρια γίνονται άνδρες και τα κορίτσια νοικοκυρές. Ένα σπίτι, δύο διαφορετικά στάνταρντ.

Τα κορίτσια έπειτα γίνονται γυναίκες, αλλά τα πρότυπα καλά κρατούν. Έχει φροντίσει η πατριαρχία για αυτό, να ριζώσουν καλά κάποια πράγματα στις αντιλήψεις μας. Και οι γυναίκες παραμένουν νοικοκυρές και οι άνδρες τα “στηρίγματα” που απλά συνεισφέρουν λεφτά και τις παρατηρούν σιωπηλά όσο καθαρίζουν το “χάος” στο σπίτι.

Πρόσφατα κυκλοφόρησαν τα αποτελέσματα μιας έρευνας από ακαδημαϊκούς του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ που έχουν αναπτύξει μια δική τους θεωρία ως προς το πώς βλέπουν τα δύο αυτά κοινωνικά φύλα την ακαταστασία στο σπίτι. Σύμφωνα με τη θεωρία τους, ενώ οι άντρες θα βλέπουν ένα σωρό πιάτα στο νεροχύτη ή ψίχουλα στον πάγκο ως ένα χάος, οι γυναίκες το βλέπουν ως μια δουλειά που χρειάζεται να γίνει και νιώθουν μια παρόρμηση να το κάνουν. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Philosophy and Phenomenological Research.

Για να καταλήξουν σε αυτή τη θεωρία, οι επιστήμονες του Κέιμπριτζ ερεύνησαν γιατί οι γυναίκες, γενικά, ωθούνται στο να κάνουν περισσότερες δουλειές του σπιτιού από τους άνδρες και γιατί οι άνδρες δεν βλέπουν ακαταστασία. Οδηγήθηκαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ένα είδος “θεωρίας της δυνατότητας”, το οποίο σημαίνει ουσιαστικά ότι οι γυναίκες αντιλαμβάνονται πιο άμεσα το τι πρέπει να γίνει και αναλαμβάνουν δράση, όπως για παράδειγμα αλλάζουν αμέσως πάνα σε ένα μωρό που κλαίει.

Η καθηγήτρια Paulina Sliwa, φιλόσοφος στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, η οποία εργάστηκε στο θέμα ενώ ήταν στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, είπε ότι αυτός ο μηχανισμός υποστηρίζεται από την νευροεπιστήμη, η οποία αποδεικνύει ότι η αντίληψη μιας ανάγκης μπορεί να προκαλέσει νευρικές διεργασίες προετοιμάζουν για σωματική δράση.

Παράλληλα, όμως, ο κάθε άνθρωπος βλέπει ένα συγκεκριμένο πράγμα και το αντιλαμβάνεται διαφορετικά. Για παράδειγμα, εκεί που κάποιος βλέπει ένα ψηλό βουνό και αισθάνεται δέος, ένας άλλος άνθρωπος το βλέπει σαν ευκαιρία για αναρρίχηση. Και αναρωτιόμαστε σε αυτό το σημείο, πώς συνδέεται αυτή η αντίδραση του εγκεφάλου με την ανισότητα των φύλων;

Στην πραγματικότητα, αυτή η επιστημονική θεωρία δεν αφορά κάποια φυσική ανισορροπία στο πώς βλέπουν οι γυναίκες τα πράγματα. Αποδεικνύει απλά το πώς η “εκπαίδευση” και η χρόνια καταπίεση των γυναικών στο ότι “πρέπει” να κάνουν δουλειές διεισδύει στον εγκέφαλό τους και γίνεται ενός είδους αντανακλαστικό.

Αυτό, λένε οι επιστήμονες, οδηγεί σε μια κατάσταση “Catch-22”, όπως την αποκαλούν, όπου μια γυναίκα παγιδεύεται ανάμεσα στο να κάνει τις δουλειές το συντομότερο δυνατό και επίσης να διασφαλίζει ότι δεν επωμίζεται αποκλειστικά το οικιακό βάρος. Παγιδεύεται ανάμεσα στο τι “ενστικτωδώς” νιώθει ότι πρέπει να κάνει, αναρωτιέται γιατί είναι η μόνη που το βλέπει και ξέρει πως δεν θα έπρεπε να είναι έτσι.

Δεν θα έπρεπε να είναι έτσι, όμως. Όπως τόνισαν οι ερευνητές, η λύση είναι να εκπαιδεύσουμε τους άνδρες να αναλαμβάνουν από μικροί οικιακά καθήκοντα, οι γονείς να μην ενθαρρύνουν τα διττά στερεότυπα, το ίδιο και τα σχολεία. Ακούγονται απλά, αυτονόητα και αναγκαία, αλλά δεν είναι.

Στην πραγματικότητα, ως εργαλείο, ο εγκλωβισμός της γυναίκας σε ένα πλαίσιο κατωτερότητας, η αιχμαλωσία της πίσω από μια στοίβα πιάτα και πίσω από μια κουζίνα έχει βολέψει μια μεγάλη πλειοψηφία ανδρών ανά αιώνες και χιλιετίες. Αλλά αν ο άνθρωπος μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια μπόρεσε να πάει στο φεγγάρι, να θεραπεύσει ασθένειες και να κάνει τεχνολογικά άλματα, σίγουρα ο μέσος γονέας μπορεί να μάθει στο γιο του την έννοια της ισότητας (των φύλων και γενικά) και να πλένει και κάνα πιάτο.