Νέα ανάλυση του αμερικανικού CDC αποκαλύπτει ότι ένα ανησυχητικά ανθεκτικό στελέχος Shigella εξαπλώνεται ταχύτατα
Η αντιμικροβιακή αντίσταση είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η παγκόσμια υγεία τις επόμενες δεκαετίες. Βακτήρια που κάποτε καταπολεμούνταν εύκολα με κοινά αντιβιοτικά αναπτύσσουν ολοένα και πιο εκτεταμένη ανθεκτικότητα, καθιστώντας θεραπείες που θεωρούσαμε δεδομένες αναποτελεσματικές. Η Shigella, ένα βακτήριο που μεταδίδεται μέσω μολυσμένων τροφίμων και νερού αλλά και μέσω άμεσης επαφής, αποτελεί πλέον ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της εξέλιξης.
Η Shigella είναι το βακτήριο που προκαλεί τη σιγκέλλωση, μια γαστρεντερική νόσο που εκδηλώνεται με σοβαρή διάρροια, κοιλιακές κράμπες και πυρετό. Μεταδίδεται μέσω μολυσμένων τροφίμων, μολυσμένο νερό, αλλά και άμεση επαφή με μολυσμένο άτομο. Ένα από τα πιο ανησυχητικά χαρακτηριστικά της είναι η εξαιρετικά υψηλή μεταδοτικότητά της, καθώς αρκεί μια πολύ μικρή ποσότητα βακτηρίων για να προκληθεί μόλυνση. Ιστορικά, η σιγκέλλωση αντιμετωπιζόταν αποτελεσματικά με κοινά αντιβιοτικά. Αυτή η εικόνα αλλάζει δραματικά. Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) ανέλυσε 16.788 απομονώματα Shigella που συλλέχθηκαν μέσω του εθνικού δικτύου επιτήρησης PulseNet μεταξύ 2011 και Οκτωβρίου 2023. Από αυτά, 510 απομονώματα (3%) ταξινομήθηκαν ως εκτεταμένης φαρμακοαντοχής (XDR). Το ποσοστό αυτό δεν ήταν πάντα τόσο υψηλό: μεταξύ 2011 και 2015 ήταν 0%, ενώ το 2023 εκτινάχθηκε στο 8,5%. Μια σχεδόν κάθετη άνοδος που αντικατοπτρίζει μια επικίνδυνη επιτάχυνση.
Τι σημαίνει εκτεταμένη φαρμακοαντοχή και γιατί δεν υπάρχει θεραπεία
Τα στελέχη XDR Shigella ορίζονται ως ανθεκτικά σε πέντε αντιβιοτικά ταυτόχρονα που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη θεραπεία της σιγκέλλωσης: αμπικιλλίνη, αζιθρομυκίνη, κεφτριαξόνη, σιπροφλοξασίνη και τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη. Αυτά είναι τα φάρμακα που οι γιατροί συνήθιζαν να χορηγούν ως πρώτη επιλογή. Το CDC επισημαίνει ότι δεν υπάρχει κανένα εγκεκριμένο από τον FDA στοματικό αντιμικροβιακό φάρμακο για τη θεραπεία λοιμώξεων από XDR Shigella. Αυτό σημαίνει ότι σε περιπτώσεις σοβαρής μόλυνσης, οι γιατροί αντιμετωπίζουν ένα βακτήριο για το οποίο δεν έχουν αποτελεσματικά εργαλεία.
Εξίσου ανησυχητική είναι η ικανότητα της Shigella να μεταφέρει γονίδια αντιμικροβιακής αντίστασης σε άλλα εντερικά βακτήρια, δημιουργώντας έναν πολλαπλαστιαστικό κίνδυνο που ξεπερνά τη σιγκέλλωση αυτή καθαυτή.
Η επιδημιολογία των XDR κρουσμάτων παρουσιάζει μια χαρακτηριστική μετατόπιση σε σχέση με τα παλαιότερα δεδομένα. Ιστορικά, η σιγκέλλωση στις ΗΠΑ έπληττε κυρίως παιδιά και συνδεόταν με ευαίσθητα στα αντιβιοτικά στελέχη. Τα XDR κρούσματα αφορούν κυρίως ενήλικες άνδρες, καθώς το 86,2% των ασθενών ήταν άνδρες με διάμεσο ηλικίας 41 ετών. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει αλλαγή στα πρότυπα μετάδοσης, με τη διαπροσωπική επαφή να παίζει πιο σημαντικό ρόλο από ό,τι παλαιότερα. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το εύρημα που αφορά τα ταξίδια: το 76,2% των ασθενών με διαθέσιμα στοιχεία ανέφερε ότι δεν είχε ταξιδέψει πρόσφατα εντός των ΗΠΑ, και το 82,4% δεν είχε ταξιδέψει διεθνώς. Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν εισάγεται από αλλού, αλλά αναπτύσσεται και εξαπλώνεται εντός των συνόρων, κάτι που το καθιστά ακόμα πιο δύσκολο να ελεγχθεί.
Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά τα ευρήματα του CDC εδώ.
