Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στις 14 Μαρτίου 2022 τα αποτελέσματα της πιλοτικής μελέτης με τίτλο «Αναδιάρθρωση της αλυσίδας μελισσών και πρόγραμμα αναπαραγωγής και επιλογής αντοχής στην βαρρόα» που χρηματοδοτείται από την ΕΕ.
Το έργο αυτό, η μεγαλύτερη μελέτη για την επιλογή μελισσών που πραγματοποιήθηκε ποτέ στην Ευρώπη, διερεύνησε τις δυνατότητες αύξησης της αντοχής των εμπορικά διαθέσιμων μελισσών στο ακάρεα varroa με επιλεκτική αναπαραγωγή. Ανέλυσε επίσης τρόπους βελτίωσης της πρόσβασης των μελισσοκόμων σε ανθεκτικό υλικό. Τέλος, κατέδειξε ότι η επιλογή σχετικά με την ανοχή σε varroa μπορεί να είναι αποτελεσματική και στοχευμένη στον τρόπο με τον οποίο πρέπει να δημιουργηθούν δομές αναπαραγωγής. Τα αποτελέσματά της θα συμβάλουν στη μείωση της θεραπείας των μέλισσων με χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ 2018 και 2021 και διεξήχθη από κοινοπραξία (EurBeST) επιστημόνων, μελισσοκόμων, ενώσεων κτηνοτρόφων και εμπειρογνωμόνων μελισσοκομίας από 11 χώρες της ΕΕ.
Οι μέλισσες βρίσκονται υπό τεράστια πίεση, εδώ και αρκετά χρόνια, λόγω της εντατικοποίησης των γεωργικών πρακτικών, καθώς και των κλιματικών αλλαγών και της παγκοσμιοποίησης, οι οποίες φέρνουν νέες ασθένειες στις μέλισσες. Μεταξύ αυτών είναι τα παρασιτικά ακάρεα Varroa destructor, τα οποία οδηγούν στο θάνατο των περισσότερων μολυσμένων αποικιών μέσα σε λίγους μήνες, εάν δεν πραγματοποιηθεί θεραπεία από τους μελισσοκόμους. Από την άφιξή της στην Ευρώπη στα τέλη της δεκαετίας του 1970, η varroa μολύνει τις περισσότερες αποικίες και αντιπροσωπεύει την πιο σημαντική απειλή παθογόνων παραγόντων για τις μέλισσες και τη μελισσοκομική βιομηχανία παγκοσμίως.
Η μελέτη έδειξε ότι ορισμένες μέλισσες είναι σε θέση να αναπτύξουν άμυνες και να επιβιώσουν από την προσβολή από ακάρεα. Καθώς αυτή η ικανότητα μπορεί να μεταδοθεί στην επόμενη γενιά, άνοιξε τη δυνατότητα για τους μελισσοκόμους να επιλέξουν μέλισσες για αναπαραγωγή που να είναι ανθεκτικές στη βαρρόα. Ενώ η επιλογή λειτουργεί, είναι δαπανηρή. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η επιτυχία των προγραμμάτων αναπαραγωγής θα εξαρτηθεί από τη διάσταση και τη συνεπή ανάπτυξή τους κατά τη διάρκεια αρκετών ετών, καθώς και από το επίπεδο της παρεχόμενης χρηματοδότησης.
Ο τομέας μελισσοκομίας της ΕΕ
Ο αριθμός των κυψελών αυξάνεται συνεχώς στην ΕΕ. Το 2020, υπήρχαν περίπου 19 εκατομμύρια κυψέλες στην ΕΕ. Αυτές οι κυψέλες που χειρίζονται 615 000 μελισσοκόμοι.
Αριθμός κυψέλων στην ΕΕ (σε χιλιάδες)
Η ΕΕ παράγει περίπου 275 000 τόνους μελιού, καθιστώντας την τον δεύτερο μεγαλύτερο παραγωγό μελιού μετά την Κίνα (500 000 τόνοι). Η παραγωγή της ΕΕ έχει αυξηθεί κατά 15% τα τελευταία 5 χρόνια, αλλά η ΕΕ εξακολουθεί να μην παράγει αρκετό μέλι για να καλύψει τη δική της κατανάλωση. Το ποσοστό αυτάρκειας είναι περίπου 60%.
