Αριθμός ρεκόρ ειδοποιήσεων στο RASFF το 2023.
To Δίκτυο Προειδοποίησης και Συνεργασίας (ACN) της ΕΕ δημοσίευσε την έκθεση σχετικά με τις προειδοποιήσεις ασφάλειας τροφίμων και απάτης τροφίμων που ανταλλάχθηκαν μεταξύ των χωρών μελών το 2023.
Το ηλεκτρονικό σύστημα iRASFF επιτρέπει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών του ACN.
Η διαχείρισή του γίνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΚ) και αποτελείται από τέσσερα δίκτυα: Το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (RASFF), το δίκτυο διοικητικής συνδρομής και συνεργασίας (AAC), το δίκτυο για την απάτη στον τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής (FFN) και το δίκτυο για την υγεία των φυτών (PHN) που δημιουργήθηκε πρόσφατα.
Και τα τέσσερα δίκτυα παρουσίασαν σημαντική αύξηση των κοινοποιήσεων το 2023 σε σύγκριση με το 2022, εμφανίζοντας αύξηση 8% για το RASFF (4695), 24% για το AAC (3166) και 26% για το FF (758). Στο PHΝ δημιουργήθηκαν 128 κοινοποιήσεις.
Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, περισσότερο από το ένα τρίτο των κοινοποιήσεων RASFF ήταν απορρίψεις στα σύνορα, που αφορούσαν κυρίως υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε αποστολές οπωροκηπευτικών από την Τουρκία, ακολουθούμενες από την Αίγυπτο και την Ινδία.
Οι χώρες με τις περισσότερες κοινοποιήσεις στο ACN παραμένουν η Γερμανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο.
Το 2023, 1075 ειδοποιήσεις AAC και 1625 κοινοποιήσεις RASFF επισημάνθηκαν ως πιθανές απάτες και οι χώρες μέλη ενθαρρύνθηκαν να προβούν σε ενέργειες.
Υπήρχαν 48 τροφιμογενείς επιδημίες που δημοσιεύτηκαν στο RASFF. Ο νοροϊός αναγνωρίστηκε ως η πιθανή αιτία σε 17 περιπτώσεις, η σαλμονέλα σε 11, η λιστέρια σε πέντε, η δηλητηρίαση από ισταμίνη σε δύο και το E. coli σε δύο περιπτώσεις. Δεκαοκτώ περιστατικά αφορούσαν πολλές χώρες.
Τα ευρήματα από το RASFF
Το 2023, κοινοποιήθηκαν συνολικά 4695 κοινοποιήσεις RASFF, εκ των οποίων 4199 αφορούσαν τρόφιμα, 303 ζωοτροφές και 193 υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό αρχικών κοινοποιήσεων που διαβιβάστηκε ποτέ στο σύστημα. Τα κορυφαία προϊόντα που αναφέρθηκαν είναι τα φρούτα και τα λαχανικά.
Οι χώρες προέλευσης (της ΕΕ) ακατάλληλων προϊόντων ήταν η Πολωνία (304 κοινοποιήσεις), η Ολλανδία (289) και η Γαλλία (269). Οι πιο συχνά εμφανιζόμενες χώρες καταγωγής μη μελών ήταν η Τουρκία (408 κοινοποιήσεις), η Κίνα (333) και η Ινδία (303). Όσον αφορά στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα πρωταγωνιστεί η Τουρκία, σαλμονέλα ανιχνεύτηκε περισσότερο σε προϊόντα από την Πολωνία, μετανάστευση χημικών ουσιών από υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα είχαν τα κινέζικα προϊόντα, και αφλατοξίνες τα τρόφιμα από τις ΗΠΑ.
Οσον αφορά στα φυτοφάρμακα τα πιο συχνά αναφερόμενα φυτοφάρμακα ήταν το chlorpyrifos (299), acetamiprid (75), το οξείδιο του αιθυλενίου και η 2-χλωροαιθανόλη (67). Σε σύγκριση με το 2022, ο αριθμός των περιπτώσεων για το chlorpyrifos-methyl, το οξείδιο του αιθυλενίου και την 2-χλωροαιθανόλη μειώθηκε κατά περίπου 60%. Αντίθετα, οι περιπτώσεις chlorpyrifos αυξήθηκαν κατά 19,1%.
Οι κατηγορίες τροφίμων με παθογόνους μικροοργανισμούς που αναφέρθηκαν περισσότερο ήταν κρέας πουλερικών και τα προϊόντα κρέατος πουλερικών (316) και οι ξηροί καρποί, τα προϊόντα ξηρών καρπών και οι σπόροι (93). Ακολουθώντας την ίδια τάση με το 2022, η σαλμονέλα ήταν ο πιο συχνός παθογόνος μικροοργανισμός (582 κοινοποιήσεις), ακολουθούμενος από τη Listeria monocytogenes (131), την Escherichia coli (50) και τους νοροϊούς (50).Όλοι εντοπίστηκαν κυρίως σε προϊόντα ζωικής προέλευσης.
Ειδικότερα, 153 κοινοποιήσεις Salmonella αφορούσαν κρέας πουλερικών, και προϊόντα κρέατος πουλερικών από την Πολωνία. Oι μυκοτοξίνες ήταν ο τρίτος πιο συχνά κοινοποιούμενος κίνδυνος με 401 κοινοποιήσεις.
193 κοινοποιήσεις ελήφθησαν σχετικά με υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, το 36% των οποίων αφορούσαν τη μετανάστευση ουσιών όπως οι πρωτογενείς αρωματικές αμίνες (40 κοινοποιήσεις), φορμαλδεΰδη (16) και μόλυβδος (15). Τα περισσότερα προϊόντα (124) προέρχονταν από την Κίνα.
