Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να επηρεάζει τη δράση της σιπροφλοξασίνης, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας σε λοιμώξεις από E. coli
Μια νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Τυβίγγης και το Πανεπιστήμιο του Βίρτσμπουργκ στη Γερμανία αποκαλύπτει ότι καθημερινές διατροφικές συνήθειες, όπως η κατανάλωση καφεΐνης, μπορούν να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα συγκεκριμένων αντιβιοτικών.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι βακτήρια όπως το Escherichia coli διαθέτουν πολύπλοκους μηχανισμούς προσαρμογής, μέσω των οποίων αντιδρούν σε χημικά ερεθίσματα του περιβάλλοντός τους. Αυτές οι αντιδράσεις μπορεί να τροποποιούν τη λειτουργία των πρωτεϊνών-μεταφορέων (transport proteins), οι οποίες καθορίζουν ποιες ουσίες εισέρχονται ή εξέρχονται από το κύτταρο.
Σε ένα εκτεταμένο πείραμα με 94 διαφορετικές ουσίες — από αντιβιοτικά και φάρμακα μέχρι συστατικά τροφίμων — οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι η καφεΐνη ενεργοποιεί έναν ρυθμιστικό μηχανισμό που ξεκινά από τον γονιδιακό ρυθμιστή Rob και καταλήγει στην αλλαγή αρκετών πρωτεϊνών-μεταφορέων. Το αποτέλεσμα είναι η μειωμένη πρόσληψη αντιβιοτικών όπως η σιπροφλοξασίνη από το E. coli, γεγονός που εξασθενεί τη δράση τους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ίδια επίδραση δεν καταγράφηκε στο Salmonella enterica, παθογόνο συγγενικό του E. coli, κάτι που δείχνει πως ακόμη και μικρές γενετικές ή λειτουργικές διαφορές μεταξύ βακτηρίων μπορεί να οδηγούν σε διαφορετικές αντιδράσεις.
Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν το φαινόμενο ως «ανταγωνιστική αλληλεπίδραση» (antagonistic interaction), επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια μορφή χαμηλού επιπέδου αντοχής στα αντιβιοτικά, που δεν οφείλεται σε κλασικά γονίδια αντοχής αλλά σε περιβαλλοντική προσαρμογή.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLoS Biology, αναδεικνύει τη σημασία κατανόησης των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα σε διατροφικές ουσίες και φαρμακευτικές αγωγές. Όπως τονίζουν οι ειδικοί, τα ευρήματα αυτά ενδέχεται να έχουν άμεσες επιπτώσεις στη μελλοντική θεραπευτική πρακτική, επηρεάζοντας αποφάσεις για το τι θα πρέπει να καταναλώνουν οι ασθενείς κατά τη διάρκεια μιας αντιβιοτικής θεραπείας.