Νέα μελέτη του ΑΠΘ αποκαλύπτει το χάσμα αποδοτικότητας μεταξύ συνεταιρισμένων και ανεξάρτητων γαλακτοκομικών εγκαταστάσεων
Η συνεργασία αποδεικνύεται καθοριστικός παράγοντας για την αποδοτικότητα των γαλακτοκομικών εκμεταλλεύσεων στη Θεσσαλία, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητικής ομάδας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Agriculture. Η έρευνα βασίστηκε σε πρωτογενή δεδομένα από 43 κτηνοτροφικές μονάδες αγελαδοτροφίας, εκ των οποίων οι μισές περίπου λειτουργούν εντός αναγνωρισμένων γαλακτοκομικών συνεταιρισμών, ενώ οι υπόλοιπες δραστηριοποιούνται ανεξάρτητα. Ο στόχος ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο η συμμετοχή σε συνεργατικά σχήματα επηρεάζει την παραγωγικότητα και τη χρήση πόρων σε ένα περιβάλλον όπου οι εκμεταλλεύσεις πιέζονται από αυξανόμενο κόστος, κλιματικές προκλήσεις και μεταβαλλόμενες αγορές.
Τα ευρήματα δείχνουν καθαρά ότι οι συνεταιρισμένες μονάδες πετυχαίνουν υψηλότερα επίπεδα τεχνικής αποδοτικότητας. Ο μέσος δείκτης αποδοτικότητας στις συνεταιριστικές φάρμες έφτασε το 0.92 σε σύγκριση με το 0.76 των ανεξάρτητων μονάδων, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πρώτες αξιοποιούν καλύτερα τους διαθέσιμους πόρους τους. Η ανάλυση αποδίδει αυτή την υπεροχή στην πρόσβαση σε υποδομές, τεχνογνωσία και ευκολότερη δικτύωση με την αγορά, στοιχεία που ενισχύουν σημαντικά τη λειτουργία των συνεταιριστικών μονάδων.
Παράλληλα, η μελέτη καταγράφει μεγάλη ανομοιομορφία στον κλάδο: κάποιες μονάδες αγγίζουν πλήρη αποδοτικότητα, ενώ άλλες λειτουργούν πολύ χαμηλότερα από το δυνητικό τους επίπεδο. Η διακύμανση αυτή συνδέεται με παράγοντες όπως το μέγεθος του ζωικού κεφαλαίου, ο τρόπος διαχείρισης της εργασίας και ο βαθμός επενδύσεων. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι μη συνεταιρισμένες φάρμες παρουσιάζουν υψηλότερα έσοδα και κέρδη ανά ζώο, όμως αυτό δεν μεταφράζεται σε μεγαλύτερη αποδοτικότητα. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα οικονομικά αποτελέσματα επηρεάζονται από την αγορά, ενώ η τεχνική αποδοτικότητα αντικατοπτρίζει καθαρά την ικανότητα ορθολογικής χρήσης των εισροών.
Ενδιαφέρον έχει και το εύρημα ότι η εξωτερική εργασία επιβαρύνει την αποδοτικότητα όταν δεν αξιοποιείται ορθολογικά. Οι συνεταιρισμένες μονάδες, αν και χρησιμοποιούν λιγότερο συχνά εξωτερικούς εργαζόμενους, τους εντάσσουν πιο αποτελεσματικά στη λειτουργία τους, ενώ στις ανεξάρτητες φάρμες η χρήση εξωτερικής εργασίας συχνά συνδέεται με χαμηλότερη επίδοση. Το ύψος των επιδοτήσεων και των επενδύσεων δεν φάνηκε να επηρεάζει την αποδοτικότητα, κάτι που δείχνει ότι δεν αρκεί η διάθεση περισσότερων πόρων, καθώς κρίσιμος παράγοντας είναι το πώς αυτοί οι πόροι οργανώνονται και αξιοποιούνται.
Η μελέτη της ομάδας του ΑΠΘ τονίζει ότι, αν οι λιγότερο αποδοτικές μονάδες υιοθετούσαν τις πρακτικές των πιο αποδοτικών, η συνολική παραγωγή θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 15–20% χωρίς πρόσθετο κόστος. Σε μια περίοδο όπου το κόστος παραγωγής αυξάνεται και οι αγορές γίνονται πιο απαιτητικές, η ενίσχυση των συνεταιριστικών σχημάτων, η τεχνική υποστήριξη και η καλύτερη οργάνωση των φαρμών αναδεικνύονται ως κεντρικά εργαλεία για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.
Για να διαβάσετε ολόκληρη τη μελέτη πατήστε ΕΔΩ
Αναφορά: Χαραλαμπίδου Αθηνά, Άννα Ταφίδου, Θωμάς Μπουρνάρης, Παναγιώτα Σεργάκη, Χριστίνα Μουλογιάννη και Ελένη Δημητριάδου. 2025. “Η Δύναμη της Συνεργασίας: Αξιολόγηση της Αποδοτικότητας των Γαλακτοκομικών Φαρμάκων Χρησιμοποιώντας την Bootstrap DEA”
Agriculture 15, αρ. 23: 2454. https://doi.org/10.3390/agriculture15232454
