Καταγγελίες ΓΕΩΤΕΕ κατά ΥΠΑΑΤ και διεθνείς περιορισμοί λόγω αφθώδους πυρετού
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ), με επίσημη ανακοίνωσή του, τοποθετεί την ελληνική κτηνοτροφία στην πιο κρίσιμη καμπή της σύγχρονης ιστορίας της. Η εμφάνιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων που διαρκεί ενάμιση χρόνο, συνθέτουν την εικόνα μιας καταστροφής. Σύμφωνα με τα στοιχεία έως τις 8 Μαρτίου 2026, καταγράφονται 2.128 επιβεβαιωμένα κρούσματα, 2.636 μολυσμένες εκτροφές και 484.135 θανατώσεις ζώων. Η διασπορά της νόσου σε όλη τη χώρα, η πρόσφατη εμφάνιση στην Ήπειρο και ο κίνδυνος περαιτέρω εξάπλωσης του αφθώδους πυρετού, αποδίδονται από το Επιμελητήριο σε διαχρονικές αστοχίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Στις αιτίες της κατάστασης το ΓΕΩΤΕΕ περιλαμβάνει την καθυστέρηση στη σύσταση μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων, τους αποσπασματικούς χειρισμούς χωρίς επιδημιολογική τεκμηρίωση, την υποστελέχωση των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών και την παράκαμψη του δικτύου κτηνιατρικών εργαστηρίων. Αναφέρονται παραδείγματα μεταφοράς δειγμάτων σε δομές χωρίς επαρκή στελέχωση και ανεπαρκής θωράκιση της περιοχής του Έβρου. Παράλληλα, το Επιμελητήριο θέτει ερωτήματα για καταγγελίες που αφορούν παράνομο εμβολιασμό περίπου ενός εκατομμυρίου ζώων και πιθανή σιωπηρή ανοχή, η οποία υπονομεύει την υγειονομική ασφάλεια και τις εξαγωγές. Σημειώνεται επίσης ότι η στρατηγική της θανάτωσης των ζώων (stamping out) έχει αποτύχει λόγω καθυστερήσεων στην εφαρμογή της, ενισχύοντας τη διασπορά και απειλώντας εγχώριες φυλές.
Το Κτηνιατρικό Κέντρο Αθηνών επιβεβαίωσε στις 15 Μαρτίου 2026 κρούσμα αφθώδους πυρετού σε μονάδα εκτροφής βοοειδών στην Πελόπη της βορειοανατολικής Λέσβου. Πρόκειται για την πρώτη εμφάνιση της νόσου στην Ελλάδα μετά από περίπου 25 χρόνια. Η Ελλάδα ενημέρωσε τη διεθνή πλατφόρμα αναφοράς ζωονόσων WOAH-WAHIS για την επανεμφάνιση της ασθένειας, η οποία χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά μεταδοτική ιογενής νόσος που πλήττει αρτιοδάκτυλα ζώα, όπως βοοειδή, χοίρους, πρόβατα και αίγες, χωρίς να αποτελεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Στη συγκεκριμένη μονάδα εντοπίστηκαν εννέα περιστατικά σε σύνολο 38 βοοειδών, ενώ τα 250 αιγοπρόβατα της ίδιας εκμετάλλευσης δεν παρουσίασαν συμπτώματα. Η πηγή της μόλυνσης παραμένει άγνωστη.
Η εμφάνιση του κρούσματος οδήγησε τη Βρετανία στην επιβολή νέων περιορισμών για τους ταξιδιώτες από την Ελλάδα, οι οποίοι ενημερώθηκαν σήμερα 18 Μαρτίου 2026. Η απαγόρευση εισαγωγής κρεατοσκευασμάτων και γαλακτοκομικών προϊόντων για προσωπική χρήση παραμένει σε ισχύ, ενώ το πρόστιμο για παραβάσεις φτάνει τις 5.000 λίρες. Για τα εμπορικά προϊόντα, οι εισαγωγές γάλακτος και παραγώγων, όπως η φέτα και το γιαούρτι, επιτρέπονται μόνο κατόπιν ειδικής θερμικής επεξεργασίας και με την προσκόμιση υγειονομικού πιστοποιητικού.
Στη Λέσβο έχουν ήδη εφαρμοστεί μέτρα που προβλέπουν τη δημιουργία ζώνης προστασίας, την απαγόρευση μετακίνησης ζώων και σφαγών, καθώς και τον περιορισμό στη διακίνηση προϊόντων ζωικής προέλευσης. Στην προσβεβλημένη εκμετάλλευση ξεκινά η διαδικασία θανάτωσης των ευαίσθητων ειδών και καταστροφής των προϊόντων. Οι περιορισμοί αυτοί επηρεάζουν άμεσα τη γαλακτοπαραγωγή, την τυροκομία και την αγορά κρέατος του νησιού, ιδιαίτερα ενόψει της πασχαλινής περιόδου.
Σε σύσκεψη στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης υπό τον υπουργό Κώστα Τσιάρα, αποφασίστηκε η ενεργοποίηση του σχεδίου έκτακτης ανάγκης και η μετάβαση κλιμακίου στη Λέσβο. Από την πλευρά του, το ΓΕΩΤΕΕ ζητά άμεσες παρεμβάσεις, όπως δίκαιες αποζημιώσεις, ενίσχυση των υπηρεσιών και πλήρη επιχειρησιακό συντονισμό, προειδοποιώντας ότι η συνέχιση της τρέχουσας πολιτικής θα οδηγήσει στην κατάρρευση της ελληνικής κτηνοτροφίας.
