Οι ευρωπαϊκές αρχές επαναπροσδιορίζουν τα επίπεδα του εντομοκτόνου στις καλλιέργειες
Η διαρκής παρακολούθηση των δραστικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στη γεωργία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ασφάλεια των τροφίμων. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εξέδωσε μια σημαντική γνωμοδότηση σχετικά με την τροποποίηση των Ανώτατων Ορίων Καταλοίπων (ΑΟΚ) για τη δελταμεθρίνη. Πρόκειται για ένα ευρέως διαδεδομένο πυρεθροειδές εντομοκτόνο, το οποίο χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση μεγάλου εύρους παρασίτων. Η αξιολόγηση ξεκίνησε μετά από αίτημα της Bayer AG Crop Science Division μέσω των αυστριακών αρχών, με στόχο την προσαρμογή των ορίων στις σύγχρονες ανάγκες καλλιέργειας για τα ακτινίδια, τα πεπόνια και τα καρπούζια.
Η δελταμεθρίνη δρα στο νευρικό σύστημα των εντόμων και η αποτελεσματικότητά της την καθιστά δημοφιλή επιλογή για τους παραγωγούς φρούτων. Ωστόσο, η παρουσία της στην τροφική αλυσίδα απαιτεί αυστηρότατους περιορισμούς. Η EFSA, εξετάζοντας τον φάκελο της αίτησης, έκρινε ότι τα δεδομένα που υποβλήθηκαν ήταν επαρκή για τη διαμόρφωση νέων προτάσεων ΑΟΚ. Η διαδικασία αυτή είναι εξαιρετικά λεπτομερής, καθώς πρέπει να ληφθεί υπόψη η απορρόφηση της ουσίας από το φυτό, η παραμονή της στον καρπό και ο τρόπος με τον οποίο αυτή μεταβολίζεται μέχρι τη στιγμή που το προϊόν φτάνει στο ράφι του σούπερ μάρκετ.
Ένα κρίσιμο στοιχείο για την έγκριση οποιασδήποτε αλλαγής στα όρια καταλοίπων είναι η δυνατότητα ανίχνευσής τους. Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ότι οι τρέχουσες αναλυτικές μέθοδοι είναι απόλυτα ικανές να εντοπίσουν τη δελταμεθρίνη στα υπό εξέταση φρούτα. Το επικυρωμένο Όριο Ποσοτικοποίησης (LOQ) ορίστηκε στα 0,01 mg/kg, ένα επίπεδο εξαιρετικά χαμηλό που διασφαλίζει ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί μπορούν να παρεμβαίνουν άμεσα αν διαπιστωθεί οποιαδήποτε απόκλιση από τα νόμιμα πλαίσια. Αυτό προσφέρει μια επιπλέον δικλείδα ασφαλείας για τη συμμόρφωση των παραγωγών με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
Η ουσία της γνωμοδότησης εστιάζει στην εκτίμηση κινδύνου για την υγεία των πολιτών. Η EFSA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τόσο η βραχυπρόθεσμη όσο και η μακροπρόθεσμη πρόσληψη καταλοίπων δελταμεθρίνης από τα συγκεκριμένα φρούτα δεν είναι πιθανό να παρουσιάζει κίνδυνο για τους καταναλωτές. Οι υπολογισμοί βασίστηκαν σε ρεαλιστικά σενάρια κατανάλωσης και έδειξαν ότι ακόμη και με τη χρήση της ουσίας σύμφωνα με τις εγκεκριμένες γεωργικές πρακτικές, τα επίπεδα έκθεσης παραμένουν εντός των ασφαλών ορίων που έχουν θεσπιστεί από τους τοξικολόγους.
Παρά τη θετική εισήγηση, η EFSA προέβη σε μια σημαντική επισήμανση που αναδεικνύει την αυστηρότητα των ευρωπαϊκών ελέγχων. Χαρακτήρισε την εκτίμηση κινδύνου ως ενδεικτική, λόγω ορισμένων «μη τυποποιημένων αβεβαιοτήτων». Αυτές αφορούν την έλλειψη πλήρους πληροφόρησης για την παρουσία δύο συγκεκριμένων ισομερών, της trans-δελταμεθρίνης και της άλφα-R-δελταμεθρίνης, καθώς και το πλήρες τοξικολογικό τους προφίλ. Αν και τα διαθέσιμα στοιχεία επαρκούν για την τρέχουσα απόφαση, η Αρχή υποδεικνύει ότι απαιτείται περαιτέρω επιστημονική διερεύνηση στο μέλλον για να εξαλειφθεί κάθε ίχνος αβεβαιότητας.
