Δεν είναι μόνο ο ΟΠΕΚΕΠΕ – Τα «Ελληνικά εγκλήματα» που ερευνά η Ευρωπαϊκή εισαγγελία – Οι πίνακες της ντροπής

Το γκρίζο τοπίο της αγροτικής χρηματοδότησης στην Ελλάδα στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κάνει λόγο για «Άπλετο φως στον ΟΠΕΚΕΠΕ», ο Ευρωπαίος Εισαγγελέας δήλωσε δημόσια ότι δεν υπήρξε ειλικρινής συνεργασία με τον Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. και ότι ο στόχος του ελέγχου τελικά επετεύχθη μόνο χάρη στην υποστήριξη της Ελληνικής Αστυνομίας, ενώ ο ίδιος ο ΟΠΕΚΕΠΕ υποστηρίζει ότι συνεργάστηκε απόλυτα με τις ελεγκτικές και εισαγγελικές αρχές και κατηγορεί τον Ευρωπαίο εισαγγελέα για συκοφαντική δυσφήμιση. Το παρασκήνιο των «παρατυπιών» στον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων είναι μεγάλο, και περιλαμβάνει από μεταθέσεις υπαλλήλων, μέχρι αλληλοκατηγορίες.  Η ουσία όμως είναι ακόμα πιο αποκαλυπτική και χαρακτηρίζεται από συστηματική παρανομία στην οποία εμπλέκονται ακόμα και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, σύμφωνα με την ανεξάρτητη εισαγγελική Αρχή της ΕΕ.

Η Αρχή υποστηρίζει ότι, μεταξύ 2019 και 2022, σημαντικός αριθμός ατόμων παρουσιάστηκαν ως νέοι γεωργοί και έλαβαν δικαιώματα ενίσχυσης από το εθνικό απόθεμα, το οποίο χρηματοδοτείται από την Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ), βάσει ψευδών δηλώσεων. Αυτές περιελάμβαναν ψευδείς δηλώσεις σχετικά με την ιδιοκτησία ή τη μίσθωση βοσκοτόπων επιλέξιμων για επιδοτήσεις, δίνοντας την ψευδή εντύπωση ενεργών γεωργικών δραστηριοτήτων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι δηλωθέντες βοσκότοποι ήταν στην πραγματικότητα δημόσιες εκτάσεις, οι οποίες προηγουμένως προορίζονταν μόνο για χρήση από κτηνοτρόφους που δεν διέθεταν ιδιωτική γεωργική γη. Αυτοί οι βοσκότοποι βρίσκονταν συχνά μακριά από τον πραγματικό τόπο διαμονής των ατόμων που ισχυρίζονταν ότι τους κατείχαν ή τους μίσθωσαν.

Οι πίνακες της ντροπής

Αν και όλοι οι εμπλεκόμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι αποδείξεως της ενοχής τους στα αρμόδια ελληνικά δικαστήρια, στα επιβαρυντικά στοιχεία των ευρωπαϊκών Αρχών είναι εντυπωσιακά ακόμα και εκτός ΟΠΕΚΕΠΕ.
Σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) για την Ελλάδα το 2024, 65 έρευνες ήταν σε εξέλιξη σχετικά με απάτες που αφορούν χρηματοδότηση για την Ελλάδα. Οι 25 από τις 65, αφορούσαν προγράμματα γεωργικής και αγροτικής ανάπτυξης.

Πίνακας 1: Δεδομένα επιχειρησιακής δραστηριότητας που ίσχυαν στις 31 Δεκεμβρίου 2024

Ευρωπαίοι Εντεταλμένοι Εισαγγελείς (εν ενεργεία) 10
Εθνικοί βοηθοί Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων 9
Ειδικοί και εξειδικευμένοι ερευνητές NAI

Ποινική Δίωξη

• Κατηγορητήρια: 5
• Κατηγορούμενοι: 70
• Εκτιμώμενη ζημιά: €1.34 εκατ.

Απορριφθείσες Υποθέσεις

• Υποθέσεις: 5
• Εμπλεκόμενα πρόσωπα: 10

Απλή δίωξη

• Περιπτώσεις: 0
• Εμπλεκόμενα πρόσωπα: 0
• Ζημιά: €0

Παραπομπές σε εθνικές αρχές

• Υποθέσεις: 5
• Εμπλεκόμενα πρόσωπα: 10

ΛΗΦΘΕΙΣΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ / ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ

Η συνολική εκτιμώμενη ζημιά είναι  €1.71 δισ. και αφορούν σε Απάτη μη σχετιζόμενη με δημόσιες συμβάσεις, σε Απάτη σχετιζόμενη με δημόσιες συμβάσεις, Εγκληματική οργάνωση εστιασμένη σε εγκλήματα PIF (αδικήματα που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης), Απάτη μη σχετιζόμενη με ΦΠΑ, Απάτη σχετιζόμενη με ΦΠΑ, Διαφθορά, Υπεξαίρεση, Ξέπλυμα χρήματος, και δυσδιάκριτο αδίκημα.
Όσον αφορά στις ενεργές έρευνες τα προγράμματα Γεωργικής και αγροτικής ανάπτυξης είναι στον κορυφή με 25 υποθέσεις, και ακολουθούν Προγράμματα περιφερειακής και αστικής ανάπτυξης (9 υποθέσεις), Προγράμματα εκπαίδευσης και πολιτισμού (2), Προγράμματα έρευνας και καινοτομίας (4), Προγράμματα ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (3), Προγράμματα ασύλου, μετανάστευσης και ένταξης (4), Προγράμματα ασφάλειας και άμυνας (1) και Άλλα προγράμματα / περιπτώσεις υπό αμφισβήτηση (17)

Πίνακας 2: Δικαστική δραστηριότητα σε ποινικές υποθέσεις

ΤΥΠΟΛΟΓΙΕΣ ΠΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΑΝ ΣΕ ΕΝΕΡΓΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ EPPO

* εγκλήματα PIF: από το γαλλικό Protection des Intérêts Financiers de l’Union européenne) είναι αδικήματα που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ)

ΕΝΕΡΓΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΑΠΑΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Ανάλυση ανά Πρόγραμμα

Το σκάνδαλο γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και οι δεκάδες υποθέσεις απάτης που ερευνώνται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν είναι απλώς υπόθεση μιας υπηρεσίας ή μιας μεμονωμένης περιόδου. Αποτελούν αντανάκλαση βαθύτερων παθογενειών στη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων και στην ίδια τη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού. Καθώς οι έρευνες συνεχίζονται, ζητούμενο παραμένει όχι μόνο η απόδοση ευθυνών, αλλά και η θεσμική θωράκιση απέναντι σε πρακτικές που υπονομεύουν τη διαφάνεια, τη νομιμότητα και τελικά την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος.