Ερευνητές ανέλυσαν καφετιέρες νοσοκομείων προκειμένου να διερευνηθεί η πιθανότητα απαγόρευσης τους, λόγω μετάδοσης επικίνδυνων μικροοργανισμών.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά την εξάλειψη οποιουδήποτε δυνητικού φορέα στη μετάδοση νοσοκομειακών λοιμώξεων και η έρευνα για κινδύνους εντός των νοσοκομείων συνεχίζεται. Διάφορα προσωπικά αντικείμενα και ρούχα γιατρών έχουν διερευνηθεί ως πηγές μετάδοσης παθογόνων βακτηρίων και μάλιστα στη Βρετανία έχει απαγορευτεί στους γιατρούς να φοράνε γραβάτες. Ακόμη και οι Βίβλοι των νοσοκομείων έχουν εξεταστεί, αν και δεν έχει (ακόμη) κριθεί σκόπιμο να καταργηθούν.
Τι γίνεται, λοιπόν, με την καφετιέρα; Ο καφές είναι ένα εύκολα διαθέσιμο διεγερτικό που συντηρεί το εργατικό δυναμικό. Ιδιαίτερα οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης είναι γνωστοί για την εξάρτησή τους από τον καφέ και οι καφετιέρες που βρίσκονται στα διαλείμματα ή στο σπίτι των εργαζομένων χρησιμοποιούνται συχνά και πολύ τακτικά με γυμνά χέρια.
Γενικά, παθογόνα πολυανθεκτικά είδη έχουν ανιχνευθεί σε οικιακές συσκευές όπως πλυντήρια πιάτων που συνήθως βρίσκονται στην κουζίνα. Αλλά προφανώς ο κίνδυνος εξάπλωσης παθογόνων μικροοργανισμών από καφετιέρες νοσοκομείων είναι πολύ πιο υψηλός. Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο BMJ Nutrition Prevention & Health αξιολόγησε τον μικροβιακό πληθυσμό στις μηχανές καφέ που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη, με έμφαση στα παθογόνα «ESKAPE» υψηλής προτεραιότητας του ΠΟΥ, που αποτελούν αυξανόμενη απειλή λόγω πιθανής νοσοκομειακής μετάδοσης και λοιμώξεων, όπως θανατηφόρες λοιμώξεις που σχετίζονται με την κυκλοφορία του αίματος.
Η Sarah Victoria Walker και οι συνεργάτες της, ανέλυσαν συνολικά 25 καφετιέρες (με τη συγκατάθεση των ιδιοκτητών τους) που καλύπτουν μια σειρά από πλήρως αυτόματες μηχανές, κάψουλες (όπως Nespresso) και μηχανές εσπρέσο. Δεκαεπτά ήταν από αίθουσες διαλειμμάτων και γραφεία στο τμήμα αναισθησιολογίας και εντατικής ιατρικής ενός πανεπιστημιακού νοσοκομείου και στο Ινστιτούτο Ιατρικής Μικροβιολογίας, Ανοσολογίας και Υγιεινής, αμφότερα στην Κολωνία της Γερμανίας. Άλλες οκτώ βρίσκονταν σε σπίτια μελών του προσωπικού. Όλες οι καφετιέρες ήταν σε χρήση για τουλάχιστον ένα χρόνο και καμία δεν είχε καθαριστεί ειδικά πριν από τη δειγματοληψία. Δεν υπήρχε τρέχον ξέσπασμα ασθένειας σε καμία από τις τοποθεσίες τη στιγμή της δειγματοληψίας. Οι αναλύσεις έδειξαν πως στις καφετιέρες του νοσοκομείου εντοπίστηκαν σχεδόν τριπλάσια βακτήρια από τις οικιακές (360 και 135 αντίστοιχα).
Τα Gram αρνητικά παθογόνα και τα κοινά είδη ήταν κοινά. (Τα Gram-αρνητικά βακτήρια προκαλούν λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένης της πνευμονίας, λοιμώξεων της κυκλοφορίας του αίματος, λοιμώξεων πληγών ή χειρουργικών σημείων και μηνιγγίτιδας σε χώρους υγειονομικής περίθαλψης). Δυνητικά ιατρικά σχετικά αρνητικά κατά Gram είδη, ανιχνεύθηκαν κυρίως στο δίσκο σταγόνων και στη λαβή του δοχείου νερού. Είναι ενδιαφέρον ότι μόνο ένα προϊόν απομόνωσης από κάθε ένα από αυτά τα παθογόνα – E coli , K pneumoniae και P aeruginosa – καλλιεργήθηκε, παρόλο που είναι τα κυρίαρχα Gram αρνητικά νοσοκομειακά παθογόνα.
Το S. aureus καλλιεργήθηκε μόνο δύο φορές, υποδεικνύοντας είτε παρεμπόδιση του αποικισμού στις καφετιέρες είτε συνεπή συμμόρφωση με τα πρωτόκολλα απολύμανσης χεριών. Ανησυχία, ωστόσο, προκαλούν τα σημεία εντοπισμού. Το S aureus μεταδίδεται κυρίως μέσω της επαφής με το δέρμα, με τα κουμπιά να αποτελούν κίνδυνο μετάδοσης. Η ανάπτυξη μέσα στη δεξαμενή νερού δείχνει ότι τα χέρια των χρηστών αγγίζουν ακόμη και απίθανα μέρη των μηχανών.
Οι ερευνητές πάντως καταλήγουν στο συμπέρασμα πως η γενική απαγόρευση των καφετιέρων στα νοσοκομεία δεν φαίνεται απαραίτητη.
Αναφορά: BMJ 2023;383:p2564
