Πώς η υπερβολή ενδέχεται να επηρεάσει τα επίπεδα χοληστερόλης
Η καθημερινή κατανάλωση καφέ είναι για πολλούς μια αγαπημένη συνήθεια, ωστόσο δεν είναι πάντοτε ευεργετική για το πεπτικό σύστημα. Η καφεΐνη προκαλεί σε αρκετούς ανθρώπους καούρα ή δυσφορία στο στομάχι. Παρ’ όλα αυτά, οι έρευνες δείχνουν ότι το ήπαρ φαίνεται να ωφελείται από τη μέτρια κατανάλωση καφέ.
Μια μελέτη του 2021 που δημοσιεύτηκε στο BMC Public Health ανέλυσε στοιχεία από χιλιάδες καταναλωτές και μη καταναλωτές καφέ. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι έπιναν καφέ είχαν μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν χρόνια ηπατική νόσο ή να πεθάνουν από αυτήν μέσα σε χρονικό διάστημα άνω της δεκαετίας. Ενδιαφέρον είναι ότι τα οφέλη αυτά παρατηρήθηκαν ακόμη και σε όσους προτιμούσαν καφέ χωρίς καφεΐνη.
Την ίδια χρονιά, μια ανασκόπηση στο περιοδικό Nutrients επιβεβαίωσε τη θετική επίδραση του καφέ στην υγεία του ήπατος. Η έρευνα εστίασε στη σχέση του καφέ με την ηπατική ίνωση, δηλαδή τη δημιουργία ουλών στον ηπατικό ιστό, σε άτομα με λιπώδη νόσο του ήπατος. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η κατανάλωση καφέ μείωσε τον κίνδυνο σημαντικής ίνωσης κατά περίπου 35%.
Επιπλέον, μια ανασκόπηση του 2023 στο Nutrition and Cancer κατέληξε ότι η αυξημένη κατανάλωση καφέ συνδέεται με μειωμένα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου του ήπατος. Από τις 32 μελέτες που εξετάστηκαν, οι περισσότερες κατέδειξαν μια σαφή προστατευτική δράση του καφέ απέναντι σε αυτή τη μορφή καρκίνου.
Η ευεργετική επίδραση του καφέ αποδίδεται σε διάφορες βιοδραστικές ουσίες. Σύμφωνα με μελέτη του 2019 στο International Journal of Molecular Sciences, οι ενώσεις καφεόλη και καφεστόλη, γνωστές ως διτερπένια, φαίνεται να αναστέλλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και να εμποδίζουν την ωρίμανση όγκων, συμπεριλαμβανομένων αυτών του ήπατος. Παρόμοια αποτελέσματα παρουσίασε και μελέτη του 2022 στο Molecules, η οποία ανέδειξε την καφεόλη ως ουσία με ισχυρή αντικαρκινική δράση στο ήπαρ.
Μια άλλη σημαντική ένωση, η παραξανθίνη, που σχετίζεται με την καφεΐνη, έχει επίσης θετικές επιδράσεις. Έρευνα του 2011 στο Hepatology Research σε αρουραίους έδειξε ότι η παραξανθίνη μειώνει τον κίνδυνο ηπατικής ίνωσης, ενώ μελέτη του 2023 στο Scientific Reports υπογράμμισε τη θεραπευτική της δυναμική σε περιπτώσεις μειωμένης ηπατικής λειτουργίας.
Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση καφέ μπορεί να έχει και αρνητικές επιπτώσεις, κυρίως λόγω της αύξησης της χοληστερόλης. Μελέτη του 2004 στο Nutrition Journal συνέδεσε την άνοδο της χοληστερόλης με την παρουσία καφεόλης και καφεστόλης, των ίδιων ενώσεων που συμβάλλουν στη βελτίωση της λειτουργίας του ήπατος. Για όσους έχουν ήδη αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, οι ειδικοί συνιστούν περιορισμό της κατανάλωσης σε έως τρεις κούπες των 350 ml ημερησίως.
Μια εναλλακτική λύση είναι ο καφές φιλτραρισμένος με χαρτί, ο οποίος περιέχει μικρότερες ποσότητες διτερπενίων. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του 2025 στο Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, τα χάρτινα φίλτρα συγκρατούν σημαντικό μέρος αυτών των ενώσεων, μειώνοντας έτσι την πιθανή αρνητική επίδραση στα επίπεδα χοληστερόλης.
