Νέα προειδοποίηση για αντικολλητικό τηγάνι με υπέρβαση ορίων ανιλίνης, μιας πρωτογενούς αρωματικής αμίνης που μπορεί να μεταναστεύσει στο φαγητό και να θέσει σε κίνδυνο την υγεία των καταναλωτών.
Η ευρωπαϊκή αγορά οικιακών σκευών συνεχίζει να δοκιμάζεται από διαδοχικές ανακλήσεις οικιακών σκευών, λόγω επικίνδυνων χημικών ουσιών που μεταναστεύουν στα τρόφιμα. Οι ευρωπαϊκές αρχές καταγράφουν εδώ και μήνες αλλεπάλληλες υπερβάσεις πρωτογενών αρωματικών αμινών σε κουτάλες, σουρωτήρια, τηγάνια και άλλα καθημερινά σκεύη, με το cibum να δημοσιεύει απανωτές ανακλήσεις από μεγάλες και μικρές εταιρείες και λιανοπωλητές, και με τον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία να θεωρείται πλέον διαρκής. Τώρα νέα ανησυχία προκαλεί ακόμη ένα περιστατικό που αφορά μαγειρικό σκεύος, που πωλείται σε ευρωπαϊκά ράφια, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο αλλά συστημικό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λάδι αβοκάντο εναντίον λαδιού καρύδας: Ποιο κερδίζει τη μάχη της κουζίνας και της υγείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να μαλακώσετε γρήγορα το βούτυρο για το ψήσιμο: Τα μυστικά των επαγγελματιών
Στις 9 Ιανουαρίου 2026 κοινοποιήθηκε μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, ειδοποίηση για μετανάστευση ανιλίνης από πολυχρηστικό τηγάνι κινεζικής προέλευσης. Η ειδοποίηση έγινε από τη Σλοβενία και αφορά υλικό που έρχεται σε επαφή με τρόφιμα, το οποίο είχε απελευθερωθεί μετά από έλεγχο στα σύνορα. Η εκτίμηση κινδύνου χαρακτηρίστηκε ως δυνητικά σοβαρή. Σύμφωνα με το RASFF, δειγματοληψία έδειξε μετανάστευση πρωτογενών αρωματικών αμινών σε επίπεδο 0,014 mg/kg, υπερβαίνοντας το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο των 0,01 mg/kg. Χημικά, η ανιλίνη είναι η απλούστερη μορφή πρωτογενούς αρωματικής αμίνης και κατατάσσεται στις PAA (Primary Aromatic Amines).
Στο πλαίσιο των υλικών που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, η ανιλίνη θεωρείται ουσία υψηλής τοξικολογικής ανησυχίας. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν την αντιμετωπίζει ως «απλώς ανεπιθύμητη», αλλά ως ουσία που δεν πρέπει να μεταναστεύει στα τρόφιμα σε ανιχνεύσιμα επίπεδα. Για τον λόγο αυτό ισχύει εξαιρετικά χαμηλό όριο μετανάστευσης, το οποίο στην πράξη λειτουργεί ως όριο μηδενικής ανοχής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση γνωστού καλλυντικού για το πρόσωπο λόγω πιθανών κινδύνων από τη χρήση νανοτεχνολογίας [Δείτε φωτογραφία]
Το προϊόν είναι πολυχρηστικό τηγάνι με αντικολλητική επίστρωση, εμπορικής ονομασίας KOREPAN. Εισαγωγέας και διανομέας είναι η εταιρεία HS PLUS d.o.o., με έδρα στο Trzin της Σλοβενίας, ενώ η διάθεση γινόταν και μέσω διαδικτυακών πωλήσεων. Η χώρα προέλευσης του προϊόντος είναι η Κίνα. Σύμφωνα με τις εργαστηριακές αναλύσεις, διαπιστώθηκε μετανάστευση ανιλίνης σε συγκέντρωση 0,014 mg/kg, όταν το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο είναι 0,01 mg/kg. Η υπέρβαση αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς αφορά πρωτογενείς αρωματικές αμίνες, ουσίες που δεν θα έπρεπε να ανιχνεύονται σε υλικά επαφής με τρόφιμα.
Οι σλοβενικές αρχές προχώρησαν σε δημόσια προειδοποίηση και σε ανάκληση του προϊόντος από τους καταναλωτές. Όσοι έχουν ήδη αγοράσει το συγκεκριμένο τηγάνι καλούνται να σταματήσουν άμεσα τη χρήση του.
Η ανιλίνη ανήκει στις πρωτογενείς αρωματικές αμίνες, μια κατηγορία χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία χρωστικών, πλαστικών, καουτσούκ και επιστρώσεων. Οι ουσίες αυτές θεωρούνται μη σκόπιμα προστιθέμενες ουσίες στα υλικά συσκευασίας και στα οικιακά σκεύη και μπορούν να προκύψουν από ακατάλληλες πρώτες ύλες, από διεργασίες αποικοδόμησης ή από χημικές αλληλεπιδράσεις κατά την παραγωγή. Ορισμένες πρωτογενείς αρωματικές αμίνες έχουν χαρακτηριστεί από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο ως ουσίες με γνωστές ή πιθανές καρκινογόνες επιδράσεις, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα ανησυχητικές όταν μεταναστεύουν στα τρόφιμα.
Εργαστηριακές και επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι ουσίες όπως η ανιλίνη μπορούν να ανιχνευθούν στον ανθρώπινο οργανισμό και να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου αλλά και με διαταραχές στην ανάπτυξη του παιδιού. Για τον λόγο αυτό, η ευρωπαϊκή νομοθεσία θέτει εξαιρετικά χαμηλά όρια ανοχής, τα οποία στην πράξη ισοδυναμούν με μηδενική αποδεκτή παρουσία.
Το περιστατικό με το τηγάνι KOREPAN έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά αλυσίδα παρόμοιων υποθέσεων που καταγράφηκαν το 2025 σε όλη την Ευρώπη, με ανακλήσεις κουζινικών εργαλείων λόγω υπέρβασης ορίων σε πρωτογενείς αρωματικές αμίνες. Παρά το γεγονός ότι το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και πάνω από μια δεκαετία και υπάρχουν ειδικές κατευθυντήριες γραμμές για προϊόντα από την Κίνα και το Χονγκ Κονγκ, οι έλεγχοι συνεχίζουν να αποκαλύπτουν σοβαρές αστοχίες στη συμμόρφωση.
Η υπόθεση ενισχύει τις πιέσεις για αυστηρότερη εποπτεία και για αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στα υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Μέχρι τότε, οι καταναλωτές καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς ακόμη και ένα απλό οικιακό σκεύος μπορεί να αποτελέσει πηγή έκθεσης σε επικίνδυνες χημικές ουσίες.
