Ανάλυση δεδομένων από 1,8 εκατομμύρια ανθρώπους δείχνει μειωμένο κίνδυνο για πέντε τύπους νεοπλασίας
Η σχέση μεταξύ διατροφής και καρκίνου αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα ζητήματα της σύγχρονης επιδημιολογίας. Μέχρι τώρα, ο μεγάλος αριθμός φυτοφάγων στα δείγματα δεν ήταν επαρκής για να εξαχθούν αξιόπιστα συμπεράσματα για σπανιότερους τύπους καρκίνου. Μια νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που δημοσιεύτηκε στο British Journal of Cancer, ξεπερνά αυτόν τον περιορισμό αξιοποιώντας δεδομένα από πολλαπλές διεθνείς έρευνες και καταλήγει σε μια εικόνα πιο σύνθετη από ό,τι οποιαδήποτε πλευρά της συζήτησης θα ήθελε να παραδεχτεί.
Συνολικά 1,8 εκατομμύρια συμμετέχοντες από διάφορες χώρες, που παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 16 χρόνια. Ανάμεσά τους 1,64 εκατομμύρια κρεατοφάγοι, 63.147 채χορτοφάγοι και 8.849 vegans, μαζί με πεσκεταριανούς και ανθρώπους που κατανάλωναν μόνο πουλερικά. Η χρηματοδότηση προήλθε από το World Cancer Research Fund και εξετάστηκαν 17 διαφορετικοί τύποι καρκίνου. Στα αποτελέσματα ελήφθησαν υπόψη παράγοντες όπως ο δείκτης μάζας σώματος και το κάπνισμα.
Τα πέντε είδη καρκίνου με χαμηλότερο κίνδυνο
Οι χορτοφάγοι εμφάνισαν 21% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος, 12% χαμηλότερο για τον καρκίνο του προστάτη και 9% χαμηλότερο για τον καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με τους κρεατοφάγους. Επιπλέον, ο κίνδυνος καρκίνου του νεφρού ήταν χαμηλότερος κατά 28% και του πολλαπλού μυελώματος κατά 31%. Τα ευρήματα αυτά εμφανίζουν συνέπεια ακόμη και μετά τη διόρθωση για τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, γεγονός που τους προσδίδει αξιοπιστία.
Αξιοσημείωτα, οι πεσκεταριανοί εμφάνισαν χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, του νεφρού και του παχέος εντέρου, ενώ η κατανάλωση αποκλειστικά πουλερικών συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι το είδος της πρωτεΐνης που καταναλώνεται έχει διαφορετική επίδραση ανάλογα με τον τύπο καρκίνου, και ότι η απάντηση δεν είναι μια απλή γραμμική σχέση.
Η μελέτη, ωστόσο, αναδεικνύει ευρήματα που δεν εντάσσονται άνετα στην αφήγηση υπέρ της φυτοφαγίας. Οι χορτοφάγοι εμφάνισαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο για τον πιο κοινό τύπο καρκίνου του οισοφάγου, το πλακώδες καρκίνωμα, σε σύγκριση με τους κρεατοφάγους. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι αυτό μπορεί να συνδέεται με ελλείψεις σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Οι vegans, από την πλευρά τους, εμφάνισαν 40% υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου σε σχέση με τους κρεατοφάγους, πιθανώς λόγω χαμηλότερης πρόσληψης ασβεστίου, με μέσο ημερήσιο όριο 590 mg έναντι των 700 mg που συνιστώνται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο Tim Key, ομότιμος καθηγητής επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και συν-επικεφαλής της μελέτης, διευκρινίζει ότι τα ευρήματα δεν αντιφάσκουν με τις προηγούμενες ενδείξεις για τη σύνδεση κόκκινου κρέατος και καρκίνου του παχέος εντέρου. Η σχετικά χαμηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος από τους συμμετέχοντες κρεατοφάγους στη συγκεκριμένη μελέτη μπορεί να εξηγεί γιατί δεν αναδείχθηκε το αντίστοιχο προστατευτικό αποτέλεσμα της φυτοφαγίας για αυτόν τον τύπο καρκίνου. Πρόσθετη πολυπλοκότητα εισάγει και η μεταβολή των διατροφικών συνηθειών από τη δεκαετία του 1990, όταν πολλοί συμμετέχοντες εντάχθηκαν στις μελέτες, έως σήμερα, με την αύξηση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και τον εμπλουτισμό πολλών vegan προϊόντων με θρεπτικά συστατικά. Τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι εξίσου σημαντικά με τα ευρήματα.