Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την “αντιαισθητική” τους εμφάνιση
Μπορεί να περνούν απαρατήρητα ή να θεωρούνται ελάττωμα, όμως τα μικροσκοπικά στίγματα που βλέπουμε σε μήλα, αχλάδια, πατάτες, αβοκάντο ή ακόμη και στον φλοιό των δέντρων έχουν σημαντικό βιολογικό ρόλο. Ονομάζονται φακοειδή (lenticels) και αποτελούν μικροσκοπικά ανοίγματα που επιτρέπουν στα φυτά να «αναπνέουν», απορροφώντας διοξείδιο του άνθρακα και απελευθερώνοντας οξυγόνο.
Ενώ οι άνθρωποι χρησιμοποιούν ρουθούνια, τα φυτά στηρίζονται σε αυτά τα σημεία στον φλοιό τους ή στη φλούδα τους για να επιτελέσουν ανταλλαγή αερίων. Τα φακοειδή λειτουργούν ως μικροί αναπνευστήρες, ζωτικής σημασίας για την επιβίωση των φυτών.
Ωστόσο, αυτά τα σημεία είναι ευάλωτα και μπορούν να προσβληθούν από ασθένειες. Μια χαρακτηριστική περίπτωση είναι η διάσπαση των φακοειδών στα μήλα, κατά την οποία τα στίγματα σκουραίνουν λόγω έλλειψης θρεπτικών συστατικών, καθιστώντας το φρούτο λιγότερο ελκυστικό εμπορικά, χωρίς όμως να επηρεάζεται η βρώσιμη σάρκα του. Άλλη παρόμοια ασθένεια, η lenticel blotch pit, προκαλεί σκουρόχρωμες, κηλιδώδεις αλλοιώσεις γύρω από τα φακοειδή.
Τα φακοειδή είναι εμφανή και σε ξυλώδη φυτά όπως οι σημύδες, δημιουργώντας ακόμη και ιδιαίτερα διακοσμητικά μοτίβα στους κορμούς και στους μίσχους. Είδη όπως η σημύδα του ποταμού (Betula nigra) ξεφλουδίζουν την άνοιξη, αποκαλύπτοντας στρώσεις ιστού πλούσιες σε φακοειδή, ενώ σε θάμνους της Βόρειας Αμερικής, όπως η ορτανσία με φύλλα βελανιδιάς, η παπαρούνα Asimina, ή το σπαθόχορτο Lindera, οι κουκκίδες είναι έντονα ορατές.
