Πίσω από τις κλειστές πόρτες των ελληνικών σπιτιών διεξάγεται ένας αόρατος, αλλά εφιαλτικός πόλεμος, με θύματα εκατοντάδες γυναίκες. Τα αποτελέσματα νέας, αποκαλυπτικής επιστημονικής έρευνας από το Εργαστήριο Κλινικής Επιδημιολογίας του Τμήματος Νοσηλευτικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, αποτυπώνουν μια ανησυχητική πραγματικότητα για τις γυναίκες που συμμετείχαν στην έρευνα, αποκαλύπτοντας υψηλά ποσοστά συντροφικής βίας. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι οι ερευνητές, λόγω της συγχρονικής μελέτης σε δείγμα ευκολίας (convenience sample), τα ευρήματα αποτυπώνουν τις εμπειρίες των συγκεκριμένων συμμετεχουσών και δεν μπορούν να γενικευθούν αυτούσια ως ποσοστά για το σύνολο του γυναικείου πληθυσμού της χώρας.
Η έρευνα διεξήχθη τον Ιούλιο του 2026 μέσω ανώνυμου διαδικτυακού ερωτηματολογίου (Google Forms) που διανεμήθηκε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Instagram, TikTok, LinkedIn). Στο δείγμα ευκολίας συμμετείχαν εθελοντικά 1.212 γυναίκες που διατηρούσαν συντροφική σχέση τουλάχιστον τους προηγούμενους 12 μήνες.
Η μέση ηλικία των συμμετεχουσών ήταν τα 35,91 έτη. Πρόκειται για ένα δείγμα γυναικών παραγωγικής ηλικίας με υψηλό μορφωτικό και επαγγελματικό επίπεδο, καθώς το 50,3% διέθετε πανεπιστημιακό πτυχίο, το 49,7% (602 γυναίκες) είχε ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και το 91,7% ήταν εργαζόμενες. Για την αξιολόγηση χρησιμοποιήθηκαν διεθνώς αναγνωρισμένες επιστημονικές κλίμακες μέτρησης βίας, άγχους, κατάθλιψης, ποιότητας ύπνου, αυτοεκτίμησης, μοναξιάς και ικανοποίησης από τη ζωή.
Τα εφιαλτικά ποσοστά της κακοποίησης
Η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα στο διεθνούς κύρους επιστημονικό περιοδικό Psychiatry International καταγράφει μεγέθη που προκαλούν δέος:
- 7 στις 10 γυναίκες (68,4% – 829 συμμετέχουσες) ανέφεραν ότι έχουν υποστεί ψυχολογική ή συναισθηματική βία από τον σύντροφό τους κάποια στιγμή στη ζωή τους.
- Σχεδόν 4 στις 10 (38,5% – 467 γυναίκες) έχουν βιώσει σωματική βία.
- 1 στις 5 (19,3% – 234 γυναίκες) έχει πέσει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης.
Το πλέον αποτροπιαστικό στοιχείο έγκειται στην αλληλεπικάλυψη των μορφών βίας. Για πολλές γυναίκες, ο εφιάλτης είναι πολλαπλός: 196 γυναίκες (ποσοστό 16,2%) δήλωσαν ότι έχουν βιώσει και τις τρεις μορφές κακοποίησης (ψυχολογική, σωματική και σεξουαλική). Παράλληλα, 459 γυναίκες υπέστησαν ταυτόχρονα σωματική και ψυχολογική βία, ενώ 228 ανέφεραν συνδυασμό ψυχολογικής και σεξουαλικής κακοποίησης.
Ένας στους τρεις “εφιάλτες” τους τελευταίους 12 μήνες – Η ψυχική κατάρρευση των θυμάτων
Η βία δεν ανήκει απλώς στο παρελθόν. Τα δεδομένα για την πρόσφατη κακοποίηση είναι εξίσου δραματικά, καθώς 393 γυναίκες –δηλαδή το 32,4% του δείγματος (1 στις 3)– βρέθηκαν θετικές στον έλεγχο για συντροφική βία τους τελευταίους 12 μήνες. Αυτός ο συνεχής φόβος αφήνει βαθιά τραύματα στην ψυχική υγεία των γυναικών. Μέσα από εξειδικευμένη ψυχομετρική αξιολόγηση (και όχι επιβεβαιωμένες ψυχιατρικές διαγνώσεις), η έρευνα έδειξε ότι το 50,5% (612 γυναίκες) παρουσίασε σοβαρές ενδείξεις άγχους, και το 43,6% (528 γυναίκες) εμφάνισε ενδείξεις καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
Η στατιστική ανάλυση αποδείχθηκε αμείλικτη: η πρόσφατη έκθεση στη βία συνδέεται ευθέως με δραματική αύξηση της κατάθλιψης (συντελεστής 0,563), του άγχους (0,512) και της συναισθηματικής μοναξιάς (0,535). Στον αντίποδα, οι δείκτες για την ποιότητα του ύπνου (−0,535), την αυτοεκτίμηση (−0,214) και τη συνολική ικανοποίηση από τη ζωή (−0,564) κατρακυλούν στο κενό.
Ακόμη και όταν οι ερευνητές εφάρμοσαν πολυμεταβλητή γραμμική παλινδρόμηση, συνεκτιμώντας δημογραφικούς και οικονομικούς παράγοντες (ηλικία, οικογενειακή κατάσταση, παιδιά, εκπαίδευση, εργασία, εισόδημα), η εικόνα παρέμεινε ζοφερή: η σωματική και η σεξουαλική βία διαλύουν την ποιότητα του ύπνου και τη χαρά της ζωής, η ψυχολογική κακοποίηση τσακίζει την αυτοεκτίμηση, ενώ η σεξουαλική βία βυθίζει το θύμα στην απόλυτη απομόνωση. Όσο αυξάνονται οι μορφές βίας που υφίσταται μια γυναίκα, τόσο επιδεινώνεται η ψυχολογική της κατάσταση.
Η θλιβερή θέση της Ελλάδας στην Ε.Ε.
Η σύγκριση με τα διεθνή και ευρωπαϊκά δεδομένα τοποθετεί την Ελλάδα στο επίκεντρο μιας θεσμικής και κοινωνικής κρίσης. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έρευνα έμφυλης βίας που παραθέτουν οι συγγραφείς, το 41,8% των Ελληνίδων ηλικίας 18 έως 74 ετών που είχαν συντροφική σχέση έχει βιώσει σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βία.
Το ποσοστό αυτό είναι κατά 10 ολόκληρες ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (31,8%). Για να αντιληφθεί κανείς τη διαφορά, στην Ε.Ε. το ποσοστό των γυναικών που αντιμετωπίζουν σωματική βία, απειλές ή σεξουαλική κακοποίηση από σύντροφο ανέρχεται στο 17,7%. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 24,7% των γυναικών άνω των 15 ετών έχει βιώσει σωματική ή σεξουαλική βία από σύντροφο, ενώ υπολογίζεται ότι περίπου 840 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια παγκοσμίως έχουν πέσει θύματα τέτοιων επιθέσεων από σύντροφο ή τρίτο πρόσωπο.
Η έξαρση αυτή αποτυπώνεται καθαρά και στα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, που παρατίθενται στη μελέτη:
- 205 γυναικοκτονίες καταγράφηκαν στην Ελλάδα από το 2010 έως το 2025 – με τις 99 από αυτές να έχουν συντελεστεί μόλις την τελευταία πενταετία (2020-2025).
- Τα καταγεγραμμένα θύματα ενδοοικογενειακής βίας εκτοξεύθηκαν σχεδόν στο διπλάσιο: από 9.886 το 2023, ανέβηκαν στα 18.640 το 2024 και άγγιξαν τα 19.167 το 2025.
Όμως η πραγματική έκταση της βίας κατά των γυναικών είναι μεγαλύτερη από εκείνη που αποτυπώνεται στις επίσημες αστυνομικές καταγραφές. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έρευνα των Eurostat, FRA και EIGE, που πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2020–2024 με τη συμμετοχή 114.023 γυναικών από 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόλις μία στις οκτώ γυναίκες που έχουν βιώσει βία καταγγέλλει το περιστατικό στην αστυνομία, ενώ μόνο μία στις πέντε απευθύνεται σε υγειονομικές ή κοινωνικές υπηρεσίες.
Αν και οι συγγραφείς επισημαίνουν πως, λόγω του σχεδιασμού της (συγχρονική μελέτη σε δείγμα ευκολίας), τα ευρήματα δεν τεκμηριώνουν αιτιώδη σχέση ούτε μπορούν να γενικευθούν αυτούσια στον συνολικό πληθυσμό της χώρας, η εικόνα που προκύπτει είναι αφοπλιστική. Η ανάγκη για άμεση, ασφαλή διερεύνηση των περιστατικών κακοποίησης εντός των δομών και υπηρεσιών υγείας, είναι ζήτημα επιβίωσης για χιλιάδες γυναίκες.
Οι συγγραφείς προτείνουν να ρωτούν οι επαγγελματίες υγείας στην πρωτοβάθμια φροντίδα και στην ψυχική υγεία τις γυναίκες για βία, με έγκυρα εργαλεία όπως το WAST. Η διερεύνηση πρέπει να γίνεται σε ιδιωτικό και ασφαλές περιβάλλον, με εκπαιδευμένο προσωπικό, προστασία του απορρήτου και σαφείς οδούς παραπομπής σε εξειδικευμένες υπηρεσίες. Προτείνουν επίσης υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης προσαρμοσμένες στο κοινωνικό πλαίσιο και εκστρατείες κατά του στιγματισμού. Χρειάζονται διαχρονικές μελέτες με αντιπροσωπευτικό δείγμα.
Πηγή: ΕΚΠΑ – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας / Psychiatry International (2026). Association Between Intimate Partner Violence Against Women and Mental Health: A Cross-Sectional Study in Greece
