Νέα μελέτη σαποκαλύπτει ότι αυτοματοποιημένα συστήματα διαφήμισης κατευθύνουν δημόσιους πόρους υγείας σε πλατφόρμες που δημοσιεύουν αναξιόπιστο και παραπλανητικό περιεχόμενο
Η παραπληροφόρηση για θέματα υγείας δεν επιβιώνει τυχαία στο διαδίκτυο. Χρειάζεται χρηματοδότηση, και σε μεγάλο βαθμό αυτή προέρχεται από διαφημιστικά έσοδα. Ερευνητές που ανέλυσαν τις ροές διαφημιστικής δαπάνης μεταξύ 2021 και 2024 διαπίστωσαν πως μέρος αυτής της χρηματοδότησης προερχόταν από τους ίδιους τους οργανισμούς δημόσιας υγείας και κρατικές υπηρεσίες που υποτίθεται ότι πολεμούν την παραπληροφόρηση.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open, συνδύασε δεδομένα από δύο εμπορικές πλατφόρμες: το NewsGuard, που αξιολογεί ιστότοπους ειδήσεων με βάση δημοσιογραφικά κριτήρια και επισημαίνει όσους δημοσιεύουν συστηματικά ψευδές ή παραπλανητικό περιεχόμενο, και το MediaRadar, που καταγράφει διαφημιστικές δαπάνες ανά ιστότοπο. Από τους 1.229 ιστότοπους που επισήμανε το NewsGuard για παραπληροφόρηση υγείας, δεδομένα διαφημιστικής δαπάνης ήταν διαθέσιμα για 11 από αυτούς.
Στο σύνολό τους, αυτοί οι 11 ιστότοποι συγκέντρωσαν 336,4 εκατ. δολάρια σε διαφημιστικά έσοδα κατά τη διάρκεια της τετραετίας. Από αυτά, 35,7 εκατ. δολάρια, δηλαδή περίπου 1 στα 10 δολάρια, προήλθαν από κυβερνητικές υπηρεσίες και οργανισμούς υγείας. Μόνο δύο πλατφόρμες, το NewsMax και το ZeroHedge, συγκέντρωσαν το 65,2% των συνολικών διαφημιστικών δαπανών και το 67,3% των δαπανών από κυβερνητικούς και υγειονομικούς φορείς, υποδηλώνοντας ότι το πρόβλημα δεν ήταν διαχυτό αλλά συγκεντρωμένο σε λίγες μεγάλες πλατφόρμες πολιτικού προσανατολισμού.
Αναλύοντας τη σύνθεση των διαφημιζομένων, τα μεγαλύτερα ποσά προήλθαν από διαφημιστές προϊόντων ευεξίας και μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων (19,2 εκατ. δολάρια), κατηγορία που στοχεύει φυσικά κοινό ενδιαφερόμενο για θέματα υγείας. Ακολουθούν ασφαλιστικές εταιρείες υγείας, κρατικοί φορείς και άλλες κατηγορίες. Ο ιστότοπος Healthy and Natural World ξεχώρισε ως ακραία περίπτωση: οι διαφημιστές από τον χώρο της υγείας αντιπροσώπευαν εκεί το 25,7% των συνολικών διαφημιστικών εσόδων.
Πώς συμβαίνει αυτό και γιατί είναι τόσο δύσκολο να σταματήσει
Ο μηχανισμός που οδηγεί σε αυτές τις τοποθετήσεις είναι η προγραμματική αγορά διαφημίσεων, ένα αυτοματοποιημένο σύστημα που αγοράζει διαφημιστικό χώρο σε πραγματικό χρόνο βάσει αλγορίθμων στόχευσης κοινού, χωρίς ανθρώπινη επιλογή συγκεκριμένων ιστότοπων. Ένας κυβερνητικός οργανισμός που θέλει να προβάλει μηνύματα δημόσιας υγείας σε άτομα που αναζητούν πληροφορίες για την υγεία ενδέχεται να καταλήξει να χρηματοδοτεί πλατφόρμες που διαδίδουν ακριβώς το αντίθετο περιεχόμενο, χωρίς καμία εκ προθέσεως επιλογή. Αυτή η έλλειψη διαφάνειας σε επίπεδο ιστότοπου είναι δομικό χαρακτηριστικό της ψηφιακής διαφημιστικής αγοράς.
Υπάρχει ωστόσο μια θετική εξέλιξη: οι δαπάνες από κυβερνητικούς και υγειονομικούς φορείς μειώθηκαν από 16,7 εκατ. δολάρια το 2021 σε 6,8 εκατ. το 2024, υποδηλώνοντας ότι η ευαισθητοποίηση για το ζήτημα αυξάνεται. Οι ερευνητές τονίζουν ωστόσο ότι η μείωση αυτή δεν αρκεί και καλούν τους νομοθέτες να θεσπίσουν αυστηρότερους περιορισμούς που να εμποδίζουν τους δημόσιους πόρους υγείας να χρηματοδοτούν πλατφόρμες παραπληροφόρησης.
