Ο προϊστάμενος μονάδας της ΓΔ SANTE παρουσιάζει τα βασικά ευρήματα της ετήσιας έκθεσης του ACN, τις κυριότερες απειλές για την ασφάλεια των τροφίμων και τον ρόλο του εργαλείου TraceMap
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 26 Ιουνίου την ετήσια έκθεση για το 2025 σχετικά με τη λειτουργία του Δικτύου Επαγρύπνησης και Συνεργασίας (ACN), του μηχανισμού μέσω του οποίου τα κράτη μέλη ανταλλάσσουν πληροφορίες και συντονίζουν τους επίσημους ελέγχους στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Με αφορμή τη δημοσίευση της έκθεσης, ο προϊστάμενος της μονάδας της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων (DG SANTE) για την υγιεινή των τροφίμων, τις ζωοτροφές και την απάτη, Koen Van Dyck, παρουσίασε τις βασικές εξελίξεις και τα ευρήματα της χρονιάς.
Σύμφωνα με τον Koen Van Dyck, η φετινή έκθεση περιλαμβάνει για πρώτη φορά δύο νέα δίκτυα, ένα για την καλή μεταχείριση των ζώων και ένα για τα ζώα συντροφιάς. Το πρώτο ολοκλήρωσε το πρώτο πλήρες έτος λειτουργίας του, με σημαντική δραστηριότητα σε υποθέσεις διασυνοριακών μεταφορών ζώων. Το δεύτερο επικεντρώνεται στην προστασία των σκύλων και των γατών, καθώς και στους κινδύνους για τη δημόσια υγεία που συνδέονται με αυτά τα ζώα. Όπως σημείωσε, ενόψει των νέων ευρωπαϊκών κανόνων για την καλή μεταχείριση σκύλων και γατών, το συγκεκριμένο δίκτυο αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου και της απάτης που αφορά τα σχετικά έγγραφα.
Η έκθεση καταγράφει αυξημένη δραστηριότητα του ACN κατά τη διάρκεια του 2025. Οι συνολικές κοινοποιήσεις έφτασαν τις 10.490, παρουσιάζοντας αύξηση 11% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Σύμφωνα με τον Koen Van Dyck, ο μεγαλύτερος αριθμός κοινοποιήσεων αντανακλά την αυξημένη εγρήγορση των εθνικών αρχών ελέγχου και την αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, με στόχο την ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό των ενεργειών όταν εντοπίζονται ζητήματα ασφάλειας τροφίμων ή ζωοτροφών.
Αύξηση σημειώθηκε και στις κοινοποιήσεις που αφορούν κινδύνους για την ασφάλεια των τροφίμων μέσω του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF), οι οποίες ανήλθαν σε 5.344, αυξημένες κατά 2% σε σύγκριση με το 2024. Τα οπωροκηπευτικά παρέμειναν η κατηγορία προϊόντων με τις περισσότερες κοινοποιήσεις, αντιπροσωπεύοντας το 18% του συνόλου. Το 67% αυτών των περιπτώσεων αφορούσε δυνητικούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, όπως υπολείμματα φυτοφαρμάκων, μυκοτοξίνες, παθογόνους μικροοργανισμούς, μέταλλα, ξένα σώματα και αλλεργιογόνα.
Μεταξύ των σημαντικότερων περιστατικών του 2025, η έκθεση αναφέρεται στην εκτεταμένη υπόθεση μόλυνσης παρασκευασμάτων για βρέφη από cereulide. Η υπόθεση επηρέασε περισσότερες από 60 χώρες και αφορούσε πολλούς παραγωγούς. Όπως δήλωσε ο Koen Van Dyck, η συνεργασία των κρατών μελών μέσω του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης επέτρεψε στις αρμόδιες αρχές και στις επιχειρήσεις να εντοπίσουν την πηγή της μόλυνσης σε έναν κοινό προμηθευτή, γεγονός που διευκόλυνε τη λήψη στοχευμένων μέτρων διαχείρισης του κινδύνου και ανέδειξε τη σημασία της ιχνηλασιμότητας και της συγκέντρωσης δεδομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο Koen Van Dyck αναφέρθηκε επίσης στη λειτουργία του εργαλείου TraceMap, το οποίο βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη και τέθηκε σε λειτουργία στις 9 Μαρτίου 2025 για την υποστήριξη της αντιμετώπισης της απάτης στον τομέα των τροφίμων και της διαχείρισης τροφιμογενών περιστατικών. Όπως εξήγησε, το εργαλείο έχει σχεδιαστεί ώστε να επιταχύνει τον εντοπισμό περιστατικών απάτης, μολυσμένων τροφίμων και τροφιμογενών νοσημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω της ταχύτερης ανάλυσης μεγάλου όγκου δεδομένων και του εντοπισμού πιθανών διασυνδέσεων μεταξύ διαφορετικών υποθέσεων.
Παρότι το TraceMap βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο λειτουργίας, σύμφωνα με τον ίδιο έχει ήδη αποδείξει τη χρησιμότητά του, καθώς βοηθά τις εθνικές αρχές να εντοπίζουν ταχύτερα παρατυπίες, να στοχεύουν αποτελεσματικότερα τους ελέγχους και να συντονίζουν καλύτερα τις έρευνές τους σε διασυνοριακές υποθέσεις.
Κλείνοντας, ο Koen Van Dyck υπενθύμισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει κάθε μήνα εκθέσεις για διασυνοριακές υποθέσεις που καταγράφονται μέσω του Δικτύου Επαγρύπνησης και Συνεργασίας και ενδέχεται να σχετίζονται με δόλιες πρακτικές. Οι εκθέσεις αυτές καλύπτουν ολόκληρη την αγροδιατροφική αλυσίδα και χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη για την εφαρμογή ελέγχων βάσει εκτίμησης κινδύνου, ενώ παρέχουν και στις επιχειρήσεις τροφίμων στοιχεία για την αξιολόγηση της έκθεσής τους σε φαινόμενα απάτης.
