Ενώ η παγκόσμια κρίση αυγών και η εποχική ζήτηση κορυφώνονται, στην Ελλάδα το μεγάλο ζήτημα είναι η γνησιότητα και όχι η διαθεσιμότητα.
Μπορεί η παγκόσμια προσοχή να στράφηκε πρόσφατα στη σοβαρή επιδημία γρίπης των πτηνών που έπληξε τις ΗΠΑ, προκαλώντας ελλείψεις και αύξηση τιμών στα αυγά, όμως στην Ελλάδα το πρόβλημα ενόψει Πάσχα είναι… αλλού.
Με τα κόκκινα αυγά να έχουν κεντρική θέση στις εορταστικές παραδόσεις, οι ελληνικές αρχές επικεντρώνονται στον εντοπισμό της απάτης εξελληνισμού, δηλαδή της πρακτικής επανασήμανσης εισαγόμενων αυγών ως εγχώριων.
Για πάνω από 15 χρόνια, η ελληνική αγορά παλεύει με την εκτεταμένη παραπλάνηση του καταναλωτικού κοινού μέσω του εξελληνισμού αυγών, ιδιαίτερα κατά την πασχαλινή περίοδο, όταν η ζήτηση εκτοξεύεται. Οι επιθεωρητές τροφίμων καλούνται να ελέγξουν εάν τα αυγά που πωλούνται ως «τοπικά» ή «ελευθέρας βοσκής» είναι όντως αυτά που δηλώνουν.
Ο Γιάννης Λιάρος, Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Αυγών και Προϊόντων Αυγού (ΕΔΟΑΠΑ), εξηγεί ότι το πρόβλημα ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, όταν μειώθηκε δραματικά το εγχώριο κοπάδι αυγοπαραγωγών ορνίθων. «Μέχρι το 2020, είχαμε χάσει περίπου το 40% του κοπαδιού», αναφέρει. Κι όμως, αυγά στα ράφια δεν έλειψαν ποτέ. Απλώς, επρόκειτο για εισαγόμενα αυγά που βαφτίστηκαν ελληνικά ή αναβαθμίστηκαν ψευδώς ως ελευθέρας βοσκής.
Το πασχαλινό αυγό: Έθιμο και… εύκολο θύμα απάτης
Η σημασία των αυγών στις πασχαλινές παραδόσεις τα καθιστά στόχο εμπορικής εκμετάλλευσης. Από το συμβολικό βάψιμο με κόκκινο χρώμα έως τη χρήση τους στο τσουρέκι και τη μαγειρίτσα, η ζήτηση για αυγά κορυφώνεται. Όμως μόνο περίπου το 80% της ζήτησης καλύπτεται από εγχώρια παραγωγή, με τις ελλείψεις να καλύπτονται από εισαγωγές – και την απουσία αυστηρού ελέγχου να επιτρέπει την παραπλάνηση.
Καθώς οι καταναλωτές στρέφονται σε αυγά όπως ελευθέρας βοσκής, αχυρώνα ή βιολογικά – ανοίγει νέα πόρτα για απάτη. Παρότι στην υπόλοιπη Ευρώπη τα σούπερ μάρκετ καταργούν σταδιακά τα αυγά κλωβιών, στην Ελλάδα το 75% των αυγών παράγεται ακόμα σε τέτοια συστήματα.
«Αυτό σημαίνει ότι πολλά από τα αυγά που προωθούνται ως ‘καλύτερης ποιότητας’ δεν είναι καν ελληνικά, ούτε φυσικά ελευθέρας βοσκής», σημειώνει ο Λιάρος.
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης (Ιούνιος 2024), το 2023 στην Ελλάδα παρήχθησαν περίπου 1,63 δισ. αυγά. Αν και δραστηριοποιούνται 720 επιχειρήσεις, μόλις 16 εξ αυτών παράγουν σχεδόν το 40% της παραγωγής. Το 75,4% των ορνίθων συνεχίζουν να εκτρέφονται σε κλωβούς, ενώ μόλις το 6,9% σε ελεύθερη βοσκή και το 3,7% σε βιολογικές μονάδες.
Παρά τα προβλήματα, οι προοπτικές για την πασχαλινή αγορά παραμένουν θετικές. «Δεν αναμένουμε ελλείψεις ούτε αυξήσεις τιμών», διαβεβαιώνει ο Λιάρος. Οι παραγωγοί κάνουν προσπάθειες να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος, όμως οι καταναλωτές καλούνται να είναι πιο προσεκτικοί από ποτέ.
