Μια εξαιρετικά ασυνήθιστη περίπτωση που αναδεικνύει τους κινδύνους της χρήσης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για ιατρικές συμβουλές περιγράφουν γιατροί από το Σιάτλ των Ηνωμένων Πολιτειών. Ένας άνδρας 60 ετών, ο οποίος αναζητούσε έναν πιο υγιεινό τρόπο να μειώσει το επιτραπέζιο αλάτι στη διατροφή του, ακολούθησε σύσταση που έλαβε από το ChatGPT και αντικατέστησε το χλωριούχο νάτριο με βρωμιούχο νάτριο. Η επιλογή αυτή αποδείχθηκε επικίνδυνη, καθώς οδήγησε σε σοβαρή δηλητηρίαση από βρώμιο (bromism), προκαλώντας ψυχωσικά συμπτώματα και πολυήμερη νοσηλεία.
Η υπόθεση δημοσιεύθηκε ως ιατρική αναφορά και καταγράφει βήμα προς βήμα πώς μια αρχικά αθώα αναζήτηση για διατροφικές συμβουλές εξελίχθηκε σε μια σπάνια διαγνωστική πρόκληση. Ο άνδρας μεταφέρθηκε στα επείγοντα όταν άρχισε να πιστεύει ότι ο γείτονάς του είχε δηλητηριάσει το νερό του. Παρουσίαζε έντονη παράνοια, ακουστικές και οπτικές ψευδαισθήσεις, ενώ αν και διψούσε υπερβολικά, αρνιόταν να πιει νερό που του πρόσφεραν άλλοι, επειδή φοβόταν ότι ήταν μολυσμένο.
Κατά την αρχική εξέταση, οι γιατροί δεν διαπίστωσαν ανησυχητικά ευρήματα στα ζωτικά του σημεία ούτε στη νευρολογική εκτίμηση. Ωστόσο, οι αιματολογικές εξετάσεις έδειξαν πολύ αυξημένα επίπεδα χλωριούχων ιόντων, γεγονός που αρχικά παρέπεμπε σε υπερχλωραιμία, μια κατάσταση που συνήθως σχετίζεται με αφυδάτωση ή υπερβολική κατανάλωση αλατιού.
Η εικόνα όμως δεν ταίριαζε με τα υπόλοιπα εργαστηριακά ευρήματα. Οι γιατροί παρατήρησαν ότι η ηλεκτρική ισορροπία του αίματος δεν συμβάδιζε με μια απλή υπερχλωραιμία, γεγονός που τους οδήγησε στην υποψία ότι κάποια άλλη αρνητικά φορτισμένη ουσία «ξεγελούσε» την εργαστηριακή μέτρηση. Αρχικά εξέτασαν το ενδεχόμενο υπερδοσολογίας με σαλικυλικά, όπως η ασπιρίνη, επειδή είναι γνωστό ότι μπορούν να προκαλέσουν ψευδοϋπερχλωραιμία. Οι σχετικές εξετάσεις όμως ήταν αρνητικές.
Στη συνέχεια οι ειδικοί του Κέντρου Δηλητηριάσεων πρότειναν να ελεγχθούν τα επίπεδα βρωμιδίων. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: η συγκέντρωση βρωμιδίων στο αίμα ήταν περίπου 230 φορές υψηλότερη από το φυσιολογικό. Οι γιατροί διέγνωσαν δηλητηρίαση από βρώμιο, μια κατάσταση που σήμερα θεωρείται εξαιρετικά σπάνια, αλλά μπορεί να προκαλέσει σοβαρές νευρολογικές και ψυχιατρικές εκδηλώσεις, όπως παραισθήσεις, σύγχυση, παράνοια και ψύχωση.
Ο ασθενής παρέμεινε νοσηλευόμενος για τρεις εβδομάδες, ώστε να παρακολουθούνται στενά οι ηλεκτρολύτες του και να αποκατασταθεί η ισορροπία τους. Εξαιτίας της έντονης παράνοιας επιχείρησε να εγκαταλείψει το νοσοκομείο και χρειάστηκε ακούσια παραμονή. Οι γιατροί του χορήγησαν καθημερινά ρισπεριδόνη, ένα αντιψυχωσικό φάρμακο, μέχρι να υποχωρήσουν τα συμπτώματα.
Σταδιακά η ψυχική του κατάσταση βελτιώθηκε, η φαρμακευτική αγωγή διακόπηκε και πήρε εξιτήριο. Δύο εβδομάδες αργότερα, κατά την επανεξέτασή του, παρέμενε σταθερός χωρίς υποτροπή.
Μετά την ανάρρωσή του αποκάλυψε στους γιατρούς τι είχε προηγηθεί. Είχε αναζητήσει στο ChatGPT έναν πιο υγιεινό τρόπο να αφαιρέσει το επιτραπέζιο αλάτι από τη διατροφή του. Σύμφωνα με την αναφορά των γιατρών, το chatbot του πρότεινε να χρησιμοποιήσει βρωμιούχο νάτριο ως εναλλακτική λύση. Ο άνδρας ακολούθησε τη συμβουλή και κατανάλωνε τη συγκεκριμένη ουσία για περίπου τρεις μήνες.
Οι γιατροί αποφάσισαν να επαναλάβουν το ίδιο ερώτημα στο ChatGPT, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν επρόκειτο για μεμονωμένο περιστατικό. Όπως αναφέρουν, το σύστημα πρότεινε και πάλι το βρωμιούχο νάτριο ως εναλλακτική λύση στο χλωριούχο νάτριο, χωρίς να συνοδεύει τη σύσταση από προειδοποίηση για τον κίνδυνο τοξικότητας του βρωμίου.
Τα άλατα του βρωμίου χρησιμοποιούνταν παλαιότερα σε φάρμακα για την αντιμετώπιση πονοκεφάλων, στομαχικών διαταραχών και άλλων προβλημάτων. Ωστόσο, εγκαταλείφθηκαν όταν διαπιστώθηκε ότι προκαλούσαν συχνά σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές. Στις αρχές του 20ού αιώνα, εκτιμάται ότι περίπου το 8% των εισαγωγών σε ψυχιατρικά νοσοκομεία σχετιζόταν με δηλητηρίαση από βρώμιο.
Το βρώμιο μοιάζει χημικά με το χλώριο, καθώς τα δύο στοιχεία βρίσκονται στην ίδια ομάδα του περιοδικού πίνακα. Εξαιτίας αυτής της ομοιότητας, τα βρωμίδια μπορούν να αντικαταστήσουν τα χλωριούχα ιόντα σε διάφορες φυσιολογικές λειτουργίες. Στον εγκέφαλο, όμως, αυτή η αντικατάσταση μπορεί να διαταράξει τη φυσιολογική ηλεκτρική δραστηριότητα των νευρικών κυττάρων και να οδηγήσει σε σοβαρά νευρολογικά και ψυχιατρικά συμπτώματα.
Οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν ότι η δηλητηρίαση από βρώμιο είναι σήμερα τόσο σπάνια ώστε οι περισσότεροι γιατροί δεν την εξετάζουν εξαρχής όταν αντιμετωπίζουν έναν ασθενή με ψύχωση ή παραισθήσεις. Παρόλα αυτά, τονίζουν ότι τα συμπληρώματα ή τα άλατα βρωμίου μπορούν ακόμη να αγοραστούν μέσω διαδικτύου, γεγονός που καθιστά πιθανή την επανεμφάνιση παρόμοιων περιστατικών.
Η υπόθεση αποτελεί επίσης υπενθύμιση ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως μοναδική πηγή ιατρικών συμβουλών. Η ίδια η OpenAI αναφέρει στους όρους χρήσης της ότι οι πληροφορίες που παρέχει το ChatGPT για θέματα υγείας πρέπει πάντοτε να επαληθεύονται και να μην υποκαθιστούν την κρίση των επαγγελματιών υγείας ή την ιατρική αξιολόγηση.
Πηγή: Eichenberger, A., Thielke, S., Van Buskirk, A. (2026). A Case of Bromism Influenced by Use of Artificial Intelligence. Annals of Internal Medicine: Clinical Cases 4(8). https://doi.org/10.7326/aimcc.2024.1260
