Σε καθεστώς υγειονομικής επιφυλακής οι περιοχές που επλήγησαν από την πρόσφατη κακοκαιρία καθώς τα πλημμυρικά νερά θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του πόσιμου νερού και των τροφίμων
Κίνδυνος μόλυνσης σε νερό και τρόφιμα μετά τα πλημμυρικά φαινόμενα στη χώρα. Το Υπουργείο Υγείας απέστειλε στις 28 Νοεμβρίου 2025 εγκύκλιο με σήμανση «ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ» προς όλες τις περιφέρειες, τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας και τις αρμόδιες αρχές, με θέμα τα μέτρα διασφάλισης της δημόσιας υγείας μετά τα πρόσφατα έντονα καιρικά και πλημμυρικά φαινόμενα σε αρκετές περιοχές της χώρας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται μπαταρίες κουζίνας λόγω επιμόλυνσης με επικίνδυνο νοσοκομειακό παθογόνο – Πωλούνται και στην Ελλάδα
Η κακοκαιρία έπληξε ιδιαίτερα τη Θάσο, όπου δρόμοι ξηλώθηκαν και κατοικίες πλημμύρισαν, δημιουργώντας σημαντικές ζημιές στις υποδομές. Στην Κέρκυρα καταγράφηκαν κατολισθήσεις, πλημμύρες και προβλήματα στην ύδρευση, ενώ σε πολλές περιοχές τα σχολεία παρέμειναν κλειστά για λόγους ασφάλειας. Η Δυτική Ελλάδα βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της κακοκαιρίας, με πλημμυρισμένα σπίτια και επιχειρήσεις και με τις τοπικές δομές αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών να επιχειρούν χωρίς διακοπή. Στο έγγραφο, που υπογράφεται από την Αναπληρώτρια Υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, γίνεται σαφές ότι ο στόχος είναι η προστασία του πληθυσμού στις πληγείσες περιοχές και δίνονται αναλυτικές οδηγίες τόσο προς τους πολίτες όσο και προς τις αρμόδιες υπηρεσίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέμες νυκτός: Οι πολύ γνωστές μάρκες που κρύβουν σοβαρούς κινδύνους για την επιδερμίδα – Εργαστηριακό τεστ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Πουλάμε σκ@@@ για φτωχούς», είπε στέλεχος κολοσσού τροφίμων και απολύθηκε!
Στις οδηγίες προς τους πολίτες όσον αφορά στο πόσιμο νερό, επισημαίνεται μεταξύ άλλων ότι μέχρι να υπάρξει επίσημη διαβεβαίωση από τις αρμόδιες αρχές ότι η ποιότητά του είναι ασφαλής, το νερό του δικτύου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για πόση, μαγείρεμα, πλύσιμο τροφίμων, ατομική υγιεινή ή καθαρισμό τραυμάτων. Για όλες αυτές τις χρήσεις συστήνεται αποκλειστικά εμφιαλωμένο νερό. Παράλληλα, καλούνται οι πολίτες να απορρίπτουν τρόφιμα που έχουν έρθει σε επαφή με νερά πλημμύρας, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με συσκευασμένα προϊόντα, φουσκωμένες ή οξειδωμένες κονσέρβες και να πετούν τρόφιμα ψυγείου ή καταψύκτη που έχουν αποψυχθεί λόγω διακοπών ρεύματος.
Στις οδηγίες προς τις Υπηρεσίες Περιβαλλοντικής Υγιεινής, το Υπουργείο ζητά άμεσο και λεπτομερή υγειονομικό έλεγχο των συστημάτων ύδρευσης, από τις πηγές υδροληψίας και τις γεωτρήσεις μέχρι τις δεξαμενές και το δίκτυο διανομής. Σε περίπτωση βλαβών ή ενδείξεων υποβάθμισης της ποιότητας του νερού, προβλέπεται διακοπή υδροδότησης μέχρι την αποκατάσταση, υπερχλωρίωση του δικτύου με ισχυρό διάλυμα χλωρίου, εντατικοποίηση της δειγματοληψίας και εργαστηριακών ελέγχων και παροχή εναλλακτικού πόσιμου νερού με εμφιαλωμένα ή βυτία. Υπογραμμίζεται ότι η υγειονομική αναγνώριση του δικτύου είναι κρίσιμη, καθώς δεν αρκούν μόνο οι στιγμιαίες εργαστηριακές μετρήσεις.
Για τα τρόφιμα, οι υπηρεσίες καλούνται να εστιάσουν στον έλεγχο της υγιεινής σε όλες τις φάσεις της αλυσίδας – από τις πρώτες ύλες μέχρι την αποθήκευση και τη διανομή – με ειδική προσοχή στα ευαλλοίωτα τρόφιμα και στη μαζική σίτιση. Προβλέπεται αυστηρός έλεγχος σε επιχειρήσεις τροφίμων που πλημμύρισαν, σύσταση για απομάκρυνση προϊόντων που ενδέχεται να έχουν αλλοιωθεί και επιμονή στη χρήση ψύξης όπου απαιτείται. Αναφέρεται ότι προϊόντα σε ψυγεία και καταψύκτες που έμειναν χωρίς ρεύμα πρέπει να θεωρούνται ακατάλληλα, ενώ ειδική προσοχή συνιστάται για συσκευασίες με βλάβες, φουσκώματα ή διάβρωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χαρτί περιτυλίγματος: Λαμπερό αλλά τοξικό – Οι ανεπανόρθωτες βλάβες που μπορεί να προκαλέσει στην υγεία μας
Στο κείμενο περιγράφονται αναλυτικά μέτρα πρόληψης τραυματισμών και λοιμώξεων: χρήση εγκεκριμένων εντομοκτόνων, προστασία από τσιμπήματα κουνουπιών, αποφυγή έκθεσης τραυμάτων σε νερά πλημμύρας, έλεγχος ηλεκτρικών συσκευών πριν από τη χρήση τους και προσοχή στη χρήση γεννητριών και εναλλακτικών πηγών καυσίμων, ώστε να αποφεύγεται η δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα. Δίνονται οδηγίες για τον χειρισμό ρούχων που έχουν βραχεί με δυνητικά μολυσμένο νερό, για την τήρηση αναπνευστικής υγιεινής σε κοινόχρηστους χώρους και για τον εμβολιασμό έναντι του τετάνου σε ενήλικες και παιδιά, σύμφωνα με το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών. Για τα παιδιά, υπογραμμίζεται ότι δεν πρέπει να παίζουν σε περιοχές με λιμνάζοντα νερά, τα παιχνίδια που εκτέθηκαν σε νερά πλημμύρας πρέπει να πλένονται ή να πλένονται σε υψηλή θερμοκρασία και συνιστάται οι γονείς να αναζητούν άμεσα ιατρική συμβουλή σε συμπτώματα διάρροιας, εμετών ή αδιαθεσίας, ιδίως μετά από πιθανή κατάποση μολυσμένου νερού ή λάσπης.
Ειδική αναφορά γίνεται στα ζώα, κατοικίδια και εκτροφής. Η εγκύκλιος ζητά να μην πίνουν από μολυσμένα νερά, να μην συλλέγονται ή καταναλώνονται νεκρά ζώα, και να ενημερώνονται άμεσα οι κτηνιατρικές αρχές για τη συλλογή και ασφαλή διαχείρισή τους. Οι εργαζόμενοι σε καθαρισμό περιοχών με πτώματα ζώων πρέπει να χρησιμοποιούν προστατευτικό εξοπλισμό και να τηρούν τους κανόνες υγιεινής.
Μεγάλο τμήμα της εγκυκλίου αφορά τον καθαρισμό των κατοικιών μετά την επιστροφή των κατοίκων. Προβλέπεται χρήση γαλότσων, γαντιών, μάσκας και προστατευτικών γυαλιών, απολύμανση με διαλύματα χλωρίου όπου είναι εφικτό, απομάκρυνση αντικειμένων που δεν μπορούν να καθαριστούν ή να απολυμανθούν και αυστηρός έλεγχος της ασφάλειας των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων πριν από την επαναχρησιμοποίηση. Δίνεται εκτενής οδηγία για την αντιμετώπιση της μούχλας στο εσωτερικό των κτιρίων, με αναφορά στους κινδύνους για την υγεία, στην ανάγκη καλού αερισμού, χρήσης αφυγραντήρων ή θέρμανσης όπου είναι ασφαλές και, όπου απαιτείται, ανάθεσης εργασιών σε εξειδικευμένα συνεργεία. Περιγράφονται τα βήματα καθαρισμού (πλύσιμο, στέγνωμα, απολύμανση), η ανάγκη απομάκρυνσης υλικών που περιέχουν κυτταρίνη, η σωστή συλλογή απορριμμάτων σε καλά κλειστές σακούλες και ο τακτικός καθαρισμός σκόνης με ηλεκτρική σκούπα καθώς στεγνώνουν οι χώροι.
Ιδιαίτερο κεφάλαιο καταλαμβάνει η προστασία από υλικά που περιέχουν αμίαντο, καθώς σε πολλές παλιές κατοικίες και κτίρια μπορεί να έχουν χρησιμοποιηθεί τέτοια υλικά σε στέγες, οροφές, μόνωση ή δομικά στοιχεία. Το Υπουργείο Υγείας υπενθυμίζει ότι ο αμίαντος είναι επικίνδυνος όταν φθείρεται, κόβεται ή αποξηλώνεται και απελευθερώνονται ίνες στον αέρα. Για αυτό, κάθε εργασία αποξήλωσης ή διαχείρισης αμιαντούχων υλικών πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από εξειδικευμένες εταιρείες με ειδική άδεια, ενώ η συλλογή και μεταφορά των αποβλήτων αμιάντου πρέπει να πραγματοποιείται ως διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων και να οδηγείται σε αδειοδοτημένους χώρους υγειονομικής ταφής επικίνδυνων αποβλήτων.
Το Υπουργείο συστήνει τη συγκρότηση διεπιστημονικών κλιμακίων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με αντικείμενο τους επιτόπιους ελέγχους, τη διερεύνηση συρροών κρουσμάτων, την εποπτεία δράσεων καθαρισμού και απεντόμωσης και την άμεση συμβουλευτική των πολιτών. Για θέματα λοιμωδών νοσημάτων και υγείας που σχετίζονται με τις πλημμύρες, οι πολίτες παραπέμπονται στη γραμμή 1135 και στον ιστότοπο του ΕΟΔΥ.
