Αφιέρωμα στο International Journal of Food Microbiology αποτυπώνει τη συμβολή του Κώστα Κουτσουμάνη, στην ασφάλεια τροφίμων και τη διαμόρφωση ευρωπαϊκής πολιτικής κινδύνου
Η επιστημονική κοινότητα της Μικροβιολογίας Τροφίμων τιμά τη μνήμη του Κωνσταντίνου Κουτσουμανή, που καθόρισε τη σύγχρονη πορεία της Μικροβιολογίας Τροφίμων σε διεθνές επίπεδο, σε ένα αφιερωματικό κείμενο που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Food Microbiology της Elsevier. Πρόκειται για μια συλλογική απόδοση τιμής, έναν χρόνο μετά τον θάνατό του, με την υπογραφή της αρχισυντάκτριας του περιοδικού Sophia Johler, του επιστημονικού του μέντορα Γεωργίου-Ιωάννη Νυχάς, του προέδρου της ICFMH Andreja Rajkovic και του Pietro Stella εκ μέρους της EFSA.
Ο Κώνσταντίνος Κουτσουμανής πέθανε αιφνίδια στις 25 Φεβρουαρίου 2025. Μέχρι τότε κατείχε κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της επιστημονικής προσέγγισης για τη μικροβιακή συμπεριφορά στα τρόφιμα, συνδέοντας τη θεωρητική έρευνα με πρακτικές εφαρμογές στη διαχείριση κινδύνου. Η επαγγελματική του διαδρομή ξεκίνησε από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και εξελίχθηκε διεθνώς, με ερευνητική παρουσία και στις Ηνωμένες Πολιτείες, πριν επιστρέψει στην Ελλάδα και αναλάβει θέσεις ευθύνης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Σε ηλικία κάτω των 30 ετών εντάχθηκε στο διδακτικό προσωπικό του ΑΠΘ και στη συνέχεια ανέλαβε τη διεύθυνση του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας και Υγιεινής Τροφίμων, καθώς και την ηγεσία του Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων. Παράλληλα, συμμετείχε ενεργά σε διεθνείς επιστημονικές επιτροπές και οργανισμούς. Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η συμμετοχή του στην Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), όπου υπηρέτησε για 18 χρόνια. Διετέλεσε πρόεδρος της επιτροπής BIOHAZ από το 2018 έως το 2024 και στη συνέχεια αντιπρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής. Μέσω αυτών των ρόλων επηρέασε τη χάραξη πολιτικής και τις μεθοδολογίες αξιολόγησης κινδύνου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με άμεση σύνδεση με τη δημόσια υγεία.
Στο ερευνητικό του έργο επικεντρώθηκε στην Προγνωστική Μικροβιολογία, εισάγοντας μεθόδους που αξιοποιούν δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ασφάλεια τροφίμων. Παράλληλα, προώθησε την ανάλυση μικροβιακής συμπεριφοράς σε επίπεδο μεμονωμένου κυττάρου, μετατοπίζοντας την προσέγγιση από γενικευμένα μοντέλα σε πιο ακριβείς και ρεαλιστικές εκτιμήσεις.
Το αφιερωματικό κείμενο δίνει έμφαση και στη διδακτική του δραστηριότητα. Περιγράφεται ως πανεπιστημιακός που επέλεγε άμεση επικοινωνία με τους φοιτητές, χωρίς τυποποιημένες μεθόδους διδασκαλίας, και ως ερευνητής που ενσωμάτωνε νέους επιστήμονες στο εργαστηριακό περιβάλλον. Πολλοί από αυτούς σήμερα δραστηριοποιούνται σε πανεπιστήμια, δημόσιους οργανισμούς και τη βιομηχανία τροφίμων.
Η συνεισφορά του επεκτάθηκε και σε διεθνές επίπεδο, μέσω της συμμετοχής του σε ομάδες εμπειρογνωμόνων του FAO και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τη μικροβιολογική ανάλυση κινδύνου. Η δραστηριότητά του συνέβαλε στη διαμόρφωση κοινών προτύπων και πρακτικών πέρα από την Ευρώπη. Το αφιερωματικό κείμενο εκτός από τα βιογραφικά στοιχεία, λειτουργεί ως αποτύπωση της επιρροής που άσκησε σε έναν τομέα με άμεσες επιπτώσεις στην καθημερινότητα, μέσω της ασφάλειας της τροφικής αλυσίδας. Το επιστημονικό του έργο παραμένει σημείο αναφοράς για την ακεραιότητα και την ικανότητα εφαρμογής της θεωρίας στην καθημερινή πράξη. Η κληρονομιά του Κωνσταντίνου Κουτσουμάνη συνεχίζει να αποτελεί θεμέλιο για την ασφάλεια της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων.
