Η κατανάλωση συσκευασμένων και επεξεργασμένων τροφίμων τίθεται εκ νέου στο μικροσκόπιο της επιστημονικής κοινότητας, καθώς μια εκτενής γαλλική έρευνα συνδέει συγκεκριμένα συντηρητικά με αυξημένο κίνδυνο εμφανίσεως υπέρτασης. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal από ερευνητές του ινστιτούτου INSERM και γαλλικών πανεπιστημίων, παρακολούθησε τις διατροφικές συνήθειες 112.395 συμμετεχόντων στην κοόρτη NutriNet-Santé για χρονικό διάστημα περίπου οκτώ ετών. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η υψηλή πρόσληψη οκτώ κοινών προσθέτων τροφίμων σχετίζεται με στατιστικά σημαντική αύξηση στην επίπτωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται χυμός μήλου λόγω επικίνδυνης τοξίνης – Πώς τα «χτυπημένα» φρούτα μολύνουν την παραγωγή χυμών
Στο πλαίσιο της έρευνας, οι συμμετέχοντες κατέγραφαν αναλυτικά την καθημερινή τους διατροφή, περιλαμβάνοντας ακόμη και τις εμπορικές ονομασίες των προϊόντων. Οι ερευνητές προσδιόρισαν τα επίπεδα των προσθέτων μέσω εργαστηριακών αναλύσεων και εξειδικευμένων βάσεων δεδομένων, διαπιστώνοντας ότι κατά τα δύο πρώτα έτη παρακολούθησης το 99,5% του δείγματος κατανάλωνε τουλάχιστον ένα συντηρητικό. Από τα 17 πιο διαδεδομένα συντηρητικά που αναλύθηκαν μεμονωμένα, τα οκτώ αποδείχθηκε ότι παρουσιάζουν θετική συσχέτιση με την υπέρταση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παιχνίδι από τα Temu μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στα μάτια των παιδιών – Επείγουσα ανάκληση (φωτογραφία)
Το πλέον εντυπωσιακό αποτέλεσμα αφορά το σορβικό κάλιο (E202), καθώς η ομάδα με την υψηλότερη κατανάλωση κατέγραψε 39% μεγαλύτερο κίνδυνο υπέρτασης σε σύγκριση με εκείνη με τη χαμηλότερη πρόσληψη. Αυξημένος κίνδυνος παρατηρήθηκε επίσης για το κιτρικό οξύ (E330) κατά 25%, για το πυροσουλφώδες κάλιο (E224) και το νιτρώδες νάτριο (E250) κατά 16%, καθώς και για το ασκορβικό οξύ (E300) κατά 14%. Στη λίστα των οκτώ επιβαρυντικών προσθέτων περιλαμβάνονται επιπλέον το ασκορβικό νάτριο (E301), το ερυθορβικό νάτριο (E316) και τα εκχυλίσματα δενδρολίβανου (E392).
Η μελέτη εξέτασε επίσης τα συντηρητικά σε δύο ευρύτερες κατηγορίες. Τα μη οξειδωτικά συντηρητικά συνδέθηκαν με 29% υψηλότερο κίνδυνο υπέρτασης και 16% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων στις ομάδες υψηλής κατανάλωσης. Παράλληλα, τα αντιοξειδωτικά συντηρητικά συσχετίστηκαν με αύξηση του κινδύνου υπέρτασης κατά 22%. Ειδικά για το ασκορβικό οξύ (E300), διαπιστώθηκε επιπλέον αύξηση 15% στην εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων. Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν μια κρίσιμη λεπτομέρεια: το E300 ταυτίζεται χημικά με τη βιταμίνη C, όμως η έκθεση σε αυτό ως βιομηχανικό πρόσθετο δεν πρέπει να συγχέεται με τη φυσική πρόσληψη βιταμίνης C από φρούτα και λαχανικά, η οποία διατηρεί τα ευεργετικά της χαρακτηριστικά.
Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τα 8 συντηρητικά πρόσθετα (E) που αναφέρονται στη μελέτη, ταξινομημένα με βάση το ποσοστό αυξημένου κινδύνου για υπέρταση (από το υψηλότερο στο χαμηλότερο):
| Κωδικός E | Ονομασία Πρόσθετου | Αυξημένος Κίνδυνος Υπέρτασης | Επιπλέον Παρατηρήσεις / Συνδεόμενοι Κίνδυνοι |
| E202 | Σορβικό κάλιο | +39% | Η ισχυρότερη συσχέτιση στη μελέτη (σύγκριση υψηλής vs χαμηλής κατανάλωσης) |
| E330 | Κιτρικό οξύ | +25% | Πολύ διαδεδομένο συντηρητικό και ρυθμιστής οξύτητας |
| E224 | Πυροσουλφώδες κάλιο | +16% | Ανήκει στα θειώδη συντηρητικά |
| E250 | Νιτρώδες νάτριο | +16% | Συχνο σε επεξεργασμένα κρέατα / αλλαντικά |
| E300 | Ασκορβικό οξύ | +14% | Συνδέθηκε επιπλέον με +15% αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις (αφορά τη χρήση του ως βιομηχανικό πρόσθετο και όχι τη φυσική βιταμίνη C) |
| E301 | Ασκορβικό νάτριο | Αυξημένος | Περιλαμβάνεται στην ομάδα των 8 επιβαρυντικών προσθέτων |
| E316 | Ερυθορβικό νάτριο | Αυξημένος | Περιλαμβάνεται στην ομάδα των 8 επιβαρυντικών προσθέτων |
| E392 | Εκχυλίσματα δενδρολίβανου | Αυξημένος | Φυσικό αντιοξειδωτικό πρόσθετο που συμπεριλαμβάνεται στα 8 επιβαρυντικά |
Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές
Παρά τη σαφήνεια των αριθμών, οι ερευνητές τονίζουν τη σημασία της προσεκτικής ερμηνείας των δεδομένων. Πρόκειται για μια παρατηρησιακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι αποδεικνύει στατιστική συσχέτιση και όχι άμεση αιτιώδη συνάφεια μεταξύ των προσθέτων και της υπέρτασης. Αν και λήφθηκαν υπόψη μεταβλητές όπως η ηλικία, το κάπνισμα, η σωματική ασκησιμότητα και η συνολική ποιότητα της διατροφής, ο πλήρης αποκλεισμός άλλων αστάθμητων παραγόντων καθίσταται αδύνατος, καθιστώντας αναγκαία την επιβεβαίωση των ευρημάτων από μελλοντικές έρευνες.
Οι πιθανοί βιολογικοί μηχανισμοί που εξετάζονται περιλαμβάνουν την πρόκληση οξειδωτικού στρες, τις μεταβολικές διαταραχές και τις μεταβολές στην παγκρεατική λειτουργία. Τα αποτελέσματα αυτά θέτουν τις βάσεις για τον επανέλεγχο της ισορροπίας οφέλους-κινδύνου των συντηρητικών τροφίμων από τους αρμόδιους φορείς. Μέχρι να υπάρξουν νεότερα επιστημονικά δεδομένα, η κεντρική οδηγία προς τους καταναλωτές παραμένει η σταθερή προτίμηση στα μη επεξεργασμένα ή ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα στη καθημερινή τους διατροφή.
Ταυτότητα Έρευνας
Τίτλος: Preservative food additives, hypertension, and cardiovascular diseases: the NutriNet-Santé study
Επιστημονικό Περιοδικό: European Heart Journal
Ερευνητικοί Φορείς: Γαλλικό Ινστιτούτο Υγείας και Ιατρικής Έρευνας (INSERM), INRAE, CNAM, Πανεπιστήμιο Sorbonne Paris Nord, Πανεπιστήμιο Paris Cité
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
