Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν διαπίστωσαν ότι τα συνηθισμένα νιτριλίου και λάτεξ γάντια που χρησιμοποιούνται στα εργαστήρια απελευθερώνουν χιλιάδες ψευδώς θετικά σήματα ανά τετραγωνικό χιλιοστό
Η έρευνα για τα μικροπλαστικά είναι ένας από τους πιο δυναμικά αναπτυσσόμενους κλάδους περιβαλλοντικής επιστήμης. Τα τελευταία χρόνια, μελέτες έχουν εντοπίσει μικροπλαστικά σχεδόν παντού: σε ωκεανούς, ατμόσφαιρα, ανθρώπινο αίμα και τρόφιμα. Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, που δημοσιεύτηκε στο Analytical Methods, θέτει ένα ανησυχητικό ερώτημα: Μήπως ορισμένα από αυτά τα δεδομένα δεν είναι αξιόπιστα λόγω μιας ακαταν μέχρι τώρα πηγής μόλυνσης, τα ίδια τα γάντια των ερευνητών;
Η ανακάλυψη ξεκίνησε με έναν παζλ που δεν ήθελε να λυθεί. Η ερευνήτρια Madeline Clough, κατά τη διάρκεια ενός project μέτρησης εναέριων μικροπλαστικών στο Μίσιγκαν, ακολούθησε την τυπική διαδικασία χρησιμοποιώντας νιτριλίου γάντια κατά την προετοιμασία των επιφανειών δειγματοληψίας. Όταν ανέλυσε τα αποτελέσματα, ο αριθμός των εντοπισμένων μικροπλαστικών ήταν χιλιάδες φορές υψηλότερος από το αναμενόμενο. Η ομάδα ξεκίνησε μια εξαντλητική έρευνα για την πηγή της μόλυνσης, εξετάζοντας πλαστικά μπουκάλια, ατμοσφαιρικά σωματίδια του εργαστηρίου και άλλες πιθανές αιτίες, πριν καταλήξει στο απροσδόκητο εύρημα: τα γάντια.
Τι είναι τα στεατικά άλατα και γιατί μοιάζουν με μικροπλαστικά
Τα συμβατικά γάντια μιας χρήσης περιέχουν στεατικά άλατα, κυρίως στεατικό ασβέστιο ή στεατικό μαγνήσιο, δηλαδή αλατούχα παράγωγα του στεατικού οξέος που προστίθενται κατά την παραγωγή ως παράγοντες αποκόλλησης, βοηθώντας τα γάντια να ξεχωρίζουν εύκολα από τα καλούπια κατασκευής. Αυτές οι ουσίες δεν είναι πλαστικά, αλλά η χημική τους ομοιότητα με ορισμένα πλαστικά τα καθιστά σχεδόν αδύνατο να διακριθούν κατά τις συνήθεις αναλύσεις φασματοσκοπίας φωτός. Ακόμα και με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης, τα στεατικά άλατα μοιάζουν σχεδόν πανομοιότυπα με πολυαιθυλένιο, ένα από τα πιο κοινά πλαστικά.
Οι ερευνητές δοκίμασαν επτά διαφορετικά είδη γαντιών, συμπεριλαμβανομένων νιτριλίου, λάτεξ και γαντιών καθαρού χώρου (cleanroom), σε συνδυασμό με τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες μεθόδους ανάλυσης μικροπλαστικών. Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: η απλή επαφή ενός γαντιού με φίλτρα, αντικειμενοφόρες πλάκες μικροσκοπίου και άλλον εξοπλισμό ανάλυσης είχε ως αποτέλεσμα κατά μέσο όρο περίπου 2.000 ψευδώς θετικά σήματα ανά τετραγωνικό χιλιοστό.
Τα γάντια καθαρού χώρου απέδωσαν σημαντικά καλύτερα, απελευθερώνοντας πολύ λιγότερα σωματίδια, πιθανώς επειδή κατασκευάζονται χωρίς επιστρώσεις στεατικών αλάτων. Η ομάδα ανέπτυξε επίσης μεθόδους για να διαχωρίσει τα αληθινά μικροπλαστικά από τα σωματίδια που προέρχονται από γάντια, ανοίγοντας τον δρόμο για επανεξέταση παλαιότερων συνόλων δεδομένων.
Το εύρημα δεν αναιρεί τον κίνδυνο της ρύπανσης από μικροπλαστικά, τονίζουν οι ερευνητές. Τα μικροπλαστικά παραμένουν ένα πραγματικό και σοβαρό πρόβλημα. Το ζήτημα είναι ότι μπορεί να υπερεκτιμάμε τις ποσότητές τους σε ορισμένα περιβάλλοντα, γεγονός που έχει σημαντικές επιπτώσεις τόσο για την επιστημονική κατανόηση της ρύπανσης όσο και για τις πολιτικές αποφάσεις που βασίζονται σε αυτά τα δεδομένα.
