Πόσο ρόλο παίζει το φως στο πόσο νόστιμο φαίνεται το φαγητό – Ευρήματα πειράματος
Η επίδραση του φωτισμού στο φαγητό είναι πιο περίπλοκη απ’ όσο φαίνεται. Δεν αφορά μόνο την εμφάνιση, αλλά και το πώς αντιλαμβανόμαστε τη γεύση, πώς αντιδρά το σώμα μας και τι συναισθήματα μας προκαλεί. Μια νέα ερευνητική μελέτη, που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Foods, διερεύνησε πώς διαφορετικά χρώματα φωτός επηρεάζουν την όρεξη και τη συναισθηματική αντίδραση των καταναλωτών απέναντι στο φαγητό, χρησιμοποιώντας όχι μόνο ερωτηματολόγια αλλά και τεχνολογία αναγνώρισης εκφράσεων προσώπου.
Τα τρόφιμα της δοκιμής ήταν συγκεκριμένα: κοτομπουκιές και πατάτες τηγανητές. Αγοράστηκαν από το ίδιο κατάστημα και σερβιρίστηκαν μέσα σε 15 λεπτά, ώστε να κρατηθούν σταθερά η φρεσκάδα, η θερμοκρασία και η γεύση. Η επιλογή έγινε επειδή αυτά τα τρόφιμα έχουν «ζεστή» χρωματική ταυτότητα που φαίνεται να αλληλεπιδρά έντονα με τον φωτισμό καθώς διαθέτουν φυσικά θερμές, χρυσαφιές αποχρώσεις.
Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν υπό έξι διαφορετικά είδη φωτισμού: θερμό λευκό (2700 Κ), ουδέτερο (4000 Κ), ψυχρό (6500 Κ), καθώς και κόκκινο, πράσινο και μπλε φως. Τα αποτελέσματα έδειξαν ξεκάθαρα ότι ο θερμός λευκός φωτισμός (2700 Κ) ενίσχυσε περισσότερο τη θετική διάθεση και την όρεξη, ενώ το μπλε φως είχε το αντίθετο αποτέλεσμα, προκαλώντας μειωμένη επιθυμία για φαγητό και συναισθήματα θλίψης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν ένταση χαράς 0,25 υπό θερμό φως, ένδειξη έντονης θετικής συναισθηματικής κατάστασης. Αντίθετα, το μπλε φως προκάλεσε τα πιο έντονα συναισθήματα λύπης (μέσος όρος 0,39), επιβεβαιώνοντας τη συσχέτιση ανάμεσα σε ψυχρό φωτισμό και αρνητική ψυχολογία. Το φως επομένως δεν αλλάζει απλώς το πώς φαίνεται το φαγητό, αλλά και το πώς το “νιώθουμε”.
Η έρευνα στηρίχθηκε σε μια σειρά μετρήσεων: ανάλυση εκφράσεων προσώπου, ερωτηματολόγια προτίμησης και στατιστικές δοκιμές για να επιβεβαιωθεί η συνέπεια μεταξύ των αντικειμενικών και των υποκειμενικών αποτελεσμάτων. Σύμφωνα με τους ερευνητές τα τρόφιμα με θερμές αποχρώσεις (όπως το χρυσαφένιο χρώμα του τηγανητού) φαίνονται πιο ελκυστικά κάτω από θερμό φωτισμό, καθώς το φως ενισχύει το φυσικό τους χρώμα. Το κόκκινο και το πράσινο φως, αντίθετα, μείωσαν την όρεξη, πιθανόν λόγω αρνητικών συνειρμών που προκαλούν αυτά τα χρώματα. Η μελέτη δείχνει πως οι χρωματισμοί φωτός μπορούν να χειραγωγήσουν, έστω και ασυνείδητα, τη συμπεριφορά του καταναλωτή. Θερμά φώτα ενισχύουν την επιθυμία για κατανάλωση, ενώ ψυχρά ή αφύσικα χρώματα την καταστέλλουν. Αυτό έχει άμεση σημασία για τη βιομηχανία τροφίμων, τα εστιατόρια και το λιανεμπόριο, όπου η σωστή επιλογή φωτισμού μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τις πωλήσεις.
Η μελέτη επιβεβαιώνει τη θεωρία ότι το φως επηρεάζει τη γεύση μέσα από πολλαπλά κανάλια: οπτικά, συναισθηματικά και ψυχολογικά. Το χρώμα δεν καθορίζει μόνο την εμφάνιση του φαγητού, αλλά και το πώς το αντιλαμβανόμαστε συνολικά — από τη μυρωδιά μέχρι τη διάθεση. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα πολιτισμικά συμφραζόμενα παίζουν επίσης ρόλο, καθώς διαφορετικοί λαοί έχουν διαφορετικούς χρωματικούς συσχετισμούς.
Ωστόσο, η μελέτη αναγνωρίζει και τα όριά της. Με μόλις 18 συμμετέχοντες, τα αποτελέσματα θεωρούνται προκαταρκτικά. Χρειάζονται ευρύτερες έρευνες με μεγαλύτερα δείγματα και περισσότερα είδη τροφίμων, για να επιβεβαιωθεί αν τα ίδια μοτίβα ισχύουν και σε άλλες κατηγορίες.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.mdpi.com/2304-8158/14/19/3440
