Η υποχρεωτική διάκριση μεταξύ επίσημης και αυτοαπονεμημένης κατάταξης φέρνει ανατροπές στις πλατφόρμες και ενισχύει τη διαφάνεια για τον καταναλωτή
Με αφορμή την απόφαση του Συμβουλίου Εφέσεων (College van Beroep – CvB) της Ολλανδικής Επιτροπής Κώδικα Διαφήμισης (Reclame Code Commissie – RCC), το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ) χαιρετίζει την εξέλιξη ως ένα καθοριστικό βήμα για τη διαφάνεια στην αγορά των διαδικτυακών κρατήσεων. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΞΕΕ, η απόφαση επιβεβαιώνει ότι η παρουσίαση της κατηγοριοποίησης των ξενοδοχείων σε αστέρια στην πλατφόρμα Booking.com μπορεί να είναι παραπλανητική, ιδίως όταν δεν διευκρινίζεται αν πρόκειται για επίσημη κατάταξη από αρμόδια αρχή ή για αυτοαξιολόγηση του ίδιου του καταλύματος.
Το δευτεροβάθμιο όργανο της Reclame Code Commissie, το College van Beroep, υπογραμμίζει ότι τα αστέρια δεν αποτελούν απλή ένδειξη ή διαφημιστικό στοιχείο, αλλά εκλαμβάνονται από τον καταναλωτή ως αντικειμενικός και τυποποιημένος δείκτης ποιότητας. Ως εκ τούτου, η χρήση τους χωρίς σαφή επεξήγηση θεωρείται παραπλανητική. Η πρακτική συνέπεια της απόφασης είναι ότι οι πλατφόρμες κρατήσεων υποχρεώνονται να ξεκαθαρίσουν πλήρως την προέλευση της κατάταξης. Τα αστέρια θα πρέπει να συνοδεύονται από σαφή ένδειξη για το αν βασίζονται σε επίσημο, εθνικά αναγνωρισμένο σύστημα ή αν αποτελούν αυτοδήλωση του ίδιου του ξενοδοχείου. Αυτό αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται τα καταλύματα, καθώς δεν θα επιτρέπεται πλέον η εξίσωση πιστοποιημένων και μη πιστοποιημένων κατηγοριών χωρίς διάκριση.
Παράλληλα, περιορίζεται σημαντικά η δυνατότητα παραπλανητικής προβολής. Ένα κατάλυμα που έχει αποδώσει μόνο του την κατηγορία του, δεν μπορεί να εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως ένα ξενοδοχείο που έχει αξιολογηθεί από επίσημο φορέα. Αυτό αναμένεται να επηρεάσει άμεσα και τη δομή των ίδιων των πλατφορμών, από τα φίλτρα αναζήτησης μέχρι τον τρόπο ταξινόμησης και ανάδειξης των καταλυμάτων. Η απόφαση ενισχύει ουσιαστικά την προστασία του καταναλωτή, καθώς ο χρήστης αποκτά σαφέστερη εικόνα για το τι ακριβώς αγοράζει. Η έννοια των «αστεριών» επανέρχεται στη βάση της ως δείκτης ποιότητας με συγκεκριμένα και ελέγξιμα κριτήρια και όχι ως γενική εντύπωση ή εργαλείο εμπορικής προώθησης.
Αν και αφορά την Ολλανδία, η συγκεκριμένη εξέλιξη δημιουργεί ισχυρό προηγούμενο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πλατφόρμες όπως η Booking.com, αλλά και άλλοι μεγάλοι παίκτες όπως η Expedia Group, ενδέχεται να χρειαστεί να προσαρμόσουν συνολικά τον τρόπο λειτουργίας τους, ώστε να αποφύγουν αντίστοιχες ρυθμιστικές παρεμβάσεις σε άλλες χώρες.
Το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος επισημαίνει ότι στην ελληνική έννομη τάξη η κατάταξη των ξενοδοχείων είναι ήδη θεσμοθετημένη μέσω της συνεργασίας με το Υπουργείο Τουρισμού, γεγονός που διασφαλίζει την αξιοπιστία του συστήματος. Υπό αυτό το πρίσμα, η απόφαση ενισχύει τις ελληνικές θέσεις υπέρ της διαφάνειας και της ισότιμης αντιμετώπισης των επιχειρήσεων που λειτουργούν βάσει αναγνωρισμένων προτύπων. Συνολικά, η απόφαση σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή στη λογική των διαδικτυακών κρατήσεων. Τα «αστέρια» παύουν να λειτουργούν ως ένα ασαφές εργαλείο marketing και επανέρχονται ως ρυθμιζόμενος δείκτης ποιότητας. Εφόσον η κατεύθυνση αυτή γενικευτεί, το τοπίο των online κρατήσεων στην Ευρώπη θα γίνει πιο διαφανές, αλλά και πιο αυστηρό για τις πλατφόρμες και τα καταλύματα.