Ανησυχία για ενδεχόμενη εξαίρεση των επιτραπέζιων ελιών από την κατάργηση δασμών στη συμφωνία ΕΕ–Ινδίας και προειδοποίηση για νέες στρεβλώσεις εις βάρος ενός στρατηγικού εξαγωγικού κλάδου
Η υπό διαμόρφωση εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Ινδία εκτιμάται ότι θα έχει συνολικά θετικό πρόσημο για την ευρωπαϊκή οικονομία. Ωστόσο, η Πανελλήνια Ένωση Μεταποιητών Τυποποιητών Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών (ΠΕΜΕΤΕ) εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις ως προς τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η συμφωνία στον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς, επισημαίνοντας τον κίνδυνο επανάληψης στρεβλώσεων αντίστοιχων με εκείνες που προκάλεσε η συμφωνία ΕΕ–Mercosur. Όπως τονίζεται, για τη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur εκκρεμούν ακόμη ουσιαστικές διορθωτικές παρεμβάσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μεταξύ των οποίων και η ένταξη της επιτραπέζιας ελιάς στη λίστα προϊόντων για τα οποία προβλέπεται κατάργηση δασμών.
Σύμφωνα με την ΠΕΜΕΤΕ, μέχρι σήμερα δεν έχει αποσαφηνιστεί αν οι ευρωπαϊκές επιτραπέζιες ελιές περιλαμβάνονται στα προϊόντα για τα οποία προβλέπεται σταδιακή μείωση και πλήρης κατάργηση των δασμών εισαγωγής στην Ινδία. Η αβεβαιότητα αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία, δεδομένου ότι οι επιτραπέζιες ελιές επιβαρύνονται σήμερα με ιδιαίτερα υψηλούς δασμούς, που φτάνουν έως και το 36%, καθιστώντας το κόστος των ευρωπαϊκών και ελληνικών εξαγωγών ουσιαστικά απαγορευτικό για την ινδική αγορά.
Η άρση των δασμών θεωρείται κρίσιμη προϋπόθεση για την αξιοποίηση της δυναμικής της ινδικής αγοράς, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη σε πληθυσμό και μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες παγκοσμίως. Παράλληλα, αποτελεί βασικό εργαλείο για την αντιστάθμιση των απωλειών που έχει ήδη υποστεί ο κλάδος από τους επιβαλλόμενους δασμούς στην αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως προκύπτει από προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, καταγράφεται μείωση κατά 7,2% στην αξία των ελληνικών εξαγωγών επιτραπέζιων ελιών προς τις ΗΠΑ κατά την περίοδο Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2026, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Η ΠΕΜΕΤΕ υπογραμμίζει ότι η επανάληψη της ετεροβαρούς προσέγγισης που υιοθετήθηκε στη συμφωνία ΕΕ–Mercosur δεν θα πρέπει να επαναληφθεί στη συμφωνία ΕΕ–Ινδίας, καθώς κάτι τέτοιο θα επιβαρύνει περαιτέρω έναν στρατηγικό εξαγωγικό κλάδο με σημαντικό οικονομικό, κοινωνικό και περιφερειακό αποτύπωμα. Πρόκειται για έναν κλάδο που έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις και έχει καταγράψει ισχυρή εξαγωγική ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία, πορεία η οποία σήμερα βρίσκεται υπό απειλή.
Ταυτόχρονα, ο κλάδος των επιτραπέζιων ελιών αντιμετωπίζει αυξανόμενο ανταγωνισμό από τρίτες χώρες, όπως η Αίγυπτος, οι οποίες διαθέτουν σαφώς χαμηλότερο κόστος παραγωγής και λειτουργούν υπό λιγότερο αυστηρές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και ποιοτικές απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων ασφάλειας τροφίμων. Επιπλέον, δυσμενείς εμπορικές συμφωνίες, όπως εκείνη της ΕΕ–Mercosur, στην οποία η Ελλάδα έχει συναινέσει, δημιουργούν ένα σαφές και διαρκές ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τις ελληνικές επιτραπέζιες ελιές.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΠΕΜΕΤΕ καλεί την Ελληνική Κυβέρνηση να παρέμβει άμεσα και ουσιαστικά, προκειμένου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει την ένταξη των ελληνικών και ευρωπαϊκών επιτραπέζιων ελιών στη συμφωνία ΕΕ–Ινδίας, με ρητή πρόβλεψη για σταδιακή μείωση και πλήρη κατάργηση των δασμών εισαγωγής.
Όπως επισημαίνεται, ζητούμενο είναι μια δίκαιη και ισορροπημένη εμπορική πολιτική, στην οποία ο κλάδος της επιτραπέζιας ελιάς δεν θα αντιμετωπίζεται ως παράπλευρη απώλεια στο πλαίσιο ευρύτερων γεωοικονομικών συμφωνιών, αλλά θα απολαμβάνει ίσους όρους ανταγωνισμού και ουσιαστική στήριξη σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.
