Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά για πρώτη φορά στην έγκριση πρόσθετης ύλης ζωοτροφών ειδικά για μέλισσες, ανοίγοντας έναν νέο τομέα στη διατροφή των επικονιαστών. Τα κράτη μέλη εξέδωσαν θετική γνώμη επί της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία βασίστηκε στην επιστημονική αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA). Η νέα πρόσθετη ύλη προορίζεται για τη διατροφική υποστήριξη των μελισσοσμηνών κατά τις περιόδους που δεν πραγματοποιείται παραγωγή μελιού, με στόχο τη βελτίωση της επιβίωσης των αποικιών κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το προϊόν μπορεί να διατεθεί στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν από το τέλος του έτους.
Η πρόσθετη ύλη αποτελείται από μολυβδαίνιο σε μορφή χηλικού συμπλόκου με EDTA και αξιολογήθηκε από την Επιτροπή FEEDAP της EFSA ως πρόσθετη ύλη ζωοτροφών για τις μέλισσες και τους βομβίνους. Πρόκειται για την πρώτη αίτηση έγκρισης αυτού του είδους για έντομα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κανονισμού για τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών. Σύμφωνα με τις προβλεπόμενες συνθήκες χρήσης, το προϊόν θα χορηγείται αποκλειστικά μεταξύ δύο περιόδων παραγωγής μελιού. Οι μελισσοκόμοι θα μπορούν να το αναμειγνύουν είτε σε σιρόπι ζάχαρης είτε σε ζαχαροζύμαρο, ώστε να ενισχύεται η διατροφική υποστήριξη των αποικιών κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν οι φυσικοί διατροφικοί πόροι είναι περιορισμένοι. Η συνιστώμενη δόση ανέρχεται σε 8 mg ανά κυψέλη και ανά χορήγηση.
Η EFSA αξιολόγησε την ασφάλεια της πρόσθετης ύλης για τις μέλισσες, τους καταναλωτές, τους χρήστες του προϊόντος και το περιβάλλον. Με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, κατέληξε ότι το προϊόν είναι ασφαλές για τις μέλισσες και τους βομβίνους όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις προβλεπόμενες οδηγίες, ενώ δεν προκύπτουν ανησυχίες για την ασφάλεια των καταναλωτών ή για το περιβάλλον. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι το προϊόν δεν είναι ερεθιστικό για το δέρμα ή τα μάτια, ωστόσο θεωρείται ευαισθητοποιητής για το δέρμα και το αναπνευστικό σύστημα, γεγονός που απαιτεί τη λήψη κατάλληλων μέτρων προστασίας κατά τον χειρισμό του από τους χρήστες.
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης εξετάστηκε και η πιθανή μεταφορά μολυβδαινίου στο μέλι και σε άλλα προϊόντα της κυψέλης. Αναλύσεις σε μέλι, πρόπολη, βασιλικό πολτό, κερί και μελισσόψωμο δεν έδειξαν ουσιαστικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κυψελών που έλαβαν την πρόσθετη ύλη και των ομάδων ελέγχου. Για την εκτίμηση της έκθεσης των καταναλωτών χρησιμοποιήθηκε η υψηλότερη συγκέντρωση μολυβδαινίου που καταγράφηκε στο μέλι υπό τις προτεινόμενες συνθήκες χρήσης και η EFSA κατέληξε ότι η διατροφική έκθεση είναι αμελητέα και δεν δημιουργεί ανησυχίες για τη δημόσια υγεία.
Η επιστημονική επιτροπή αξιολόγησε επίσης τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με την αποτελεσματικότητα της πρόσθετης ύλης. Η EFSA δεν κατέληξε ότι το προϊόν μπορεί να θεωρηθεί αποτελεσματικό ως διατροφική πρόσθετη ύλη για τις μέλισσες, καθώς δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι οι φυσιολογικές ανάγκες τους σε μολυβδαίνιο δεν καλύπτονται ήδη από τη γύρη, το νέκταρ ή το νερό. Ωστόσο, έκρινε ότι η χορήγησή του έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως ζωοτεχνική πρόσθετη ύλη για τις μέλισσες, δηλαδή να συμβάλει στη βελτίωση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών της αποικίας, όπως η χειμερινή επιβίωση. Για τους βομβίνους δεν κατέστη δυνατή η εξαγωγή συμπεράσματος ως προς την αποτελεσματικότητα, λόγω έλλειψης επαρκών στοιχείων.
Η θετική γνώμη των κρατών μελών εντάσσεται στις ευρωπαϊκές πολιτικές για την προστασία των επικονιαστών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η έγκριση της πρώτης πρόσθετης ύλης ζωοτροφών για μέλισσες συμβάλλει στην εφαρμογή της Στρατηγικής της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα έως το 2030 και της αναθεωρημένης Πρωτοβουλίας για τους Επικονιαστές, οι οποίες έχουν ως στόχο την ανάσχεση της μείωσης των άγριων επικονιαστών και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πληθυσμών τους.
