Οι «παντοτινοί ρύποι» μολύνουν νερό και τρόφιμα, αλλά οι έλεγχοι προχωρούν με αργούς ρυθμούς
Οι περ και πολυφθοροαλκυλιωμένες ουσίες (PFAS) γνωστές ως «παντοτινοί ρύποι» λόγω της εξαιρετικής τους αντοχής στη διάσπαση αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές και υγειονομικές απειλές της εποχής μας. Έχουν συνδεθεί με σοβαρές παθήσεις όπως η εξασθένηση του ανοσοποιητικού και η εμφάνιση ορισμένων μορφών καρκίνου. Παρά την επιστημονική συναίνεση για την επικινδυνότητα τους και τον εντοπισμό χιλιάδων μολυσμένων σημείων στην Ευρώπη η ρυθμιστική δράση στη Γαλλία κρίνεται από πολλούς ανεπαρκής και καθυστερημένη. Η καταναλωτική οργάνωση «60 Million Consumers» είναι μία από τις πιο ένθερμες φωνές που απαιτούν εδώ και καιρό την άμεση και καθολική απαγόρευση αυτών των ουσιών.
Το έλλειμμα στους ελέγχους και τα όρια ασφαλείας
Η μόλυνση στη Γαλλία είναι εκτεταμένη με σημεία όπως η περιοχή της Λυών να αναδεικνύονται σε πυρήνες υψηλής συγκέντρωσης των ουσιών αυτών στα ύδατα. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι σε πολλές πηγές νερού τα επίπεδα υπερβαίνουν κατά πολύ τις επερχόμενες ευρωπαϊκές οδηγίες. Επιπλέον αποκαλύφθηκε ότι ένα υποπροϊόν των φυτοφαρμάκων PFAS το τριφθοροοξικό οξύ (TFA) εντοπίζεται σε υψηλά επίπεδα σε ευρέως καταναλισκόμενα προϊόντα όπως τα δημητριακά πρωινού και τα αρτοσκευάσματα σε όλη την Ευρώπη. Αυτό το γεγονός υπογραμμίζει μία μεγάλη τρύπα ασφαλείας καθώς οι κυβερνήσεις δεν παρακολουθούν συστηματικά την παρουσία του TFA στα τρόφιμα. Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα όρια που υιοθετούνται στην Ευρώπη για το πόσιμο νερό από το 2026 είναι πολύ πιο ελαστικά σε σύγκριση με τα πιο αυστηρά όρια που προτείνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες γεγονός που δημιουργεί ανησυχία για την προστασία των καταναλωτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διατροφολόγος αποκαλύπτει τις πέντε τροφές που απαγορεύει στα παιδιά του
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αισθητικές επεμβάσεις: Ποιες προτιμούν περισσότερο οι Έλληνες
Αντιδρώντας στην πίεση της κοινής γνώμης και των επιστημονικών φορέων η Γαλλία προχώρησε στην ψήφιση ενός νόμου τον Φεβρουάριο του 2025. Ο νόμος αυτός προβλέπει τη σταδιακή απαγόρευση των PFAS σε ορισμένα καταναλωτικά αγαθά. Από το 2026 απαγορεύεται η παρασκευή και πώληση προϊόντων όπως τα καλλυντικά τα κεριά σκι και ορισμένα υφάσματα ένδυσης. Επιπλέον θεσπίζεται ένα τέλος για τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις που εκπέμπουν PFAS στο περιβάλλον επιβάλλοντας επιτέλους τη βασική αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Ωστόσο ο νόμος έχει σημαντικά κενά καθώς εξαιρείται μεγάλο μέρος της βιομηχανικής χρήσης καθώς και τα αντικολλητικά σκεύη μαγειρικής. Η οργάνωση «60 Million Consumers» και άλλες περιβαλλοντικές ομάδες υποστηρίζουν ότι μόνο μία καθολική απαγόρευση των PFAS σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του κανονισμού REACH μπορεί να σταματήσει την ανεξέλεγκτη μόλυνση στη ρίζα της. Η γαλλική νομοθεσία αποτελεί ένα θετικό βήμα αλλά δεν είναι υποκατάστατο της ενιαίας ευρωπαϊκής δράσης που αναμένεται να καθυστερήσει.
