Αποκαλύφθηκε ένα εκτεταμένο σύστημα παραποίησης αξίας άνω των 4 εκατομμυρίων ευρώ
Η ετικέτα «ΠΟΠ» ή «ΠΓΕ» σε ένα μπουκάλι κρασί υποτίθεται ότι αποτελεί εγγύηση, με συγκεκριμένα σταφύλια, από συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, παραγόμενα με μεθόδους που ορίζει αυστηρά ένας κανονισμός παραγωγής. Στην Ιταλία, που αριθμεί τις περισσότερες ονομασίες προέλευσης στον κόσμο, αυτή η εγγύηση αποτελεί θεμέλιο τόσο της φήμης του κλάδου όσο και της εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Η επιχείρηση «Vinum Mentitum», που ολοκληρώθηκε πρόσφατα από την Οικονομική Αστυνομία και την Υπηρεσία Καταστολής Νοθείας (ICQRF) του Υπουργείου Γεωργίας, αποκάλυψε ότι για ένα μέρος της αγοράς αυτή η εγγύηση ήταν επί σειρά ετών κενό γράμμα.
Η έρευνα ξεκίνησε το 2024 και κατέληξε στην κατάσχεση περίπου 2,5 εκατομμυρίων λίτρων κρασιού που έφεραν ψευδείς ενδείξεις Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης ή Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης, συνολικής αξίας άνω των 4 εκατομμυρίων ευρώ. Ταυτόχρονα, 24 πρόσωπα παραπέμφθηκαν στις αρμόδιες διοικητικές αρχές.
Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν οι εμπλεκόμενοι ήταν δύο κύριες κατηγορίες. Η πρώτη αφορούσε τη χρήση ποικιλιών σταφυλιών που δεν προβλέπονται από τον κανονισμό παραγωγής της εκάστοτε ονομασίας. Κάθε ΠΟΠ ή ΠΓΕ ορίζει με ακρίβεια ποιες ποικιλίες επιτρέπονται και σε ποιες αναλογίες. Η χρήση άλλων ποικιλιών καθιστά το προϊόν νόθο ανεξαρτήτως της γεωγραφικής του προέλευσης. Η δεύτερη μέθοδος ήταν η χρήση πρώτης ύλης από περιοχές εκτός του οριοθετημένου γεωγραφικού τμήματος της κάθε ονομασίας. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, οι ετικέτες απέδιδαν στο προϊόν χαρακτηριστικά και πιστοποιήσεις που νομικά και ουσιαστικά δεν του ανήκαν.
Πέρα από τις απάτες που σχετίζονται άμεσα με την ετικέτα, οι επιθεωρήσεις αποκάλυψαν ένα ευρύτερο πλέγμα παραβάσεων. Καταγράφηκαν 59 διοικητικές παραβάσεις που αφορούσαν ασυμφωνίες μεταξύ των φυσικών αποθεμάτων και των λογιστικών υπολοίπων που καταχωρούνταν στο ψηφιακό μητρώο SIAN του υπουργείου, με ελάχιστο πρόστιμο για το κράτος 410.000 ευρώ. Επιπλέον, οι φορολογικοί έλεγχοι που πυροδότησε η έρευνα αποκάλυψαν αδήλωτες φορολογητέες συναλλαγές αξίας άνω των 280.000 ευρώ, μη καταβληθέντα ΦΠΑ ύψους περίπου 800.000 ευρώ και παραβάσεις που αφορούσαν αδήλωτη εργασία και ειδικούς φόρους κατανάλωσης στο κρασί.
Η γεωγραφική έκταση των ελέγχων κάλυψε πολλές ιταλικές περιφέρειες, αναδεικνύοντας ότι δεν πρόκειται για τοπικό φαινόμενο αλλά για ένα πρότυπο που αναπαράγεται σε διαφορετικά παραγωγικά πλαίσια. Για τον καταναλωτή που πληρώνει premium τιμή για ένα φιάλιο με ονομασία προέλευσης, η έρευνα υπενθυμίζει ότι η ετικέτα από μόνη της δεν αρκεί ως εγγύηση, και ότι η αξιοπιστία των συστημάτων πιστοποίησης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αποτελεσματικότητα των ελέγχων που τα υποστηρίζουν.
