Η μικροβιολογική ασφάλεια των τροφίμων στο επίκεντρο
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) έδωσε στη δημοσιότητα συνοπτική έκθεση με τα συμπεράσματα της συνάντησης εμπειρογνωμόνων που διεξήχθη στα τέλη Μαΐου 2025, με αντικείμενο την αξιολόγηση του μικροβιολογικού κινδύνου που ενέχουν τα πρωτόζωα παράσιτα στα τρόφιμα. Η συνάντηση συγκέντρωσε κορυφαίους επιστήμονες για την ανάλυση των παγκόσμιων δεδομένων σχετικά με τα τρόφιμα ως φορείς μετάδοσης πρωτόζωων παρασίτων. Συγκεκριμένα εξετάστηκαν τα Cryptosporidium, Cyclospora cayetanensis, Entamoeba histolytica, Giardia, Toxoplasma gondii και Trypanosoma cruzi, με ιδιαίτερη έμφαση στις νέες επιστημονικές δημοσιεύσεις της τελευταίας δεκαετίας.
Η περίληψη της συνάντησης περιλαμβάνει βασικά σημεία, όπως η ταυτοποίηση και ο χαρακτηρισμός των κινδύνων, η αξιολόγηση της έκθεσης των πληθυσμών και οι στρατηγικές ελέγχου και θεραπείας. Παράλληλα, αναλύθηκαν οι περιφερειακοί χαρακτηρισμοί κινδύνου για συνδυασμούς παρασίτων και ειδών τροφίμων:
- Αφρική: Μέσος κίνδυνος για Cryptosporidium, Cyclospora, Giardia, Entamoeba και Toxoplasma σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
- Ασία-Ειρηνικός: Υψηλός κίνδυνος για Cyclospora σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Μέτριος κίνδυνος για τα υπόλοιπα παράσιτα στα ίδια τρόφιμα και για Toxoplasma σε κρέας θηραμάτων.
- Ευρώπη: Υψηλός κίνδυνος για Toxoplasma σε βόειο κρέας και κρέας θηραμάτων. Μέτριος για Toxoplasma σε χοιρινό και φρέσκα φρούτα και λαχανικά, καθώς και για Cryptosporidium στα ίδια προϊόντα.
- Βόρεια Αμερική: Υψηλός κίνδυνος για Toxoplasma σε κρέας θηραμάτων και μέτριος για Cyclospora σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
- Λατινική Αμερική: Υψηλός κίνδυνος για Toxoplasma σε βόειο, χοιρινό και κρέας θηραμάτων. Μέτριος κίνδυνος για όλα τα πρωτόζωα σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
Παράλληλα με την αξιολόγηση κινδύνου, η επιτροπή εντόπισε σημαντικά κενά γνώσης και ανάγκες για μελλοντική δράση, όπως:
- Ενίσχυση της ενημέρωσης σχετικά με τα πρωτόζωα παράσιτα, μέσω συντονισμένων εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών για επαγγελματίες υγείας, εθνικές αρχές και τη βιομηχανία τροφίμων.
- Υποχρεωτική, συνεπής και διαφανής αναφορά κρουσμάτων και επιδημιών από τις εθνικές αρχές και τους ρυθμιστικούς φορείς.
- Ανάπτυξη εργαστηριακών υποδομών και κατάρτιση προσωπικού για την ανίχνευση και διάγνωση τροφιμογενών παρασίτων.
- Δράσεις στον ζωικό τομέα, με ανάπτυξη σχεδίων για τον περιορισμό των λοιμώξεων στο ζωικό κεφάλαιο.
- Επικύρωση προσιτών και πρακτικών μεθόδων ελέγχου παρασίτων σε τρόφιμα και περιβαλλοντικά δείγματα.
- Ανάπτυξη μοριακών εργαλείων για ιχνηλάτηση της προέλευσης και σύνδεση με περιστατικά στον άνθρωπο.
- Καθορισμός της μολυσματικότητας των ανιχνευθέντων παρασίτων μέσω κατάλληλων εργαστηριακών δοκιμασιών.
- Βελτίωση της υγιεινής και της εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας, προς ενίσχυση της δημόσιας υγείας και μείωση των επιπτώσεων από τα τροφιμογενή πρωτόζωα.