Το Food Systems NDC Scorecard διαπιστώνει ότι τα συστήματα τροφίμων απουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό από τα σχέδια για το κλίμα και χωρίς αυτό, οι φιλόδοξοι κλιματικοί στόχοι παραμένουν ανέφικτοι
Λίγο πριν από τη σύνοδο κορυφής για το κλίμα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, η Mercy For Animals, μαζί με το Center for Biological Diversity, το EAT, τη Global Alliance for Improved Nutrition και το Global Law Alliance for Animals and the Environment της Νομικής Σχολής Lewis & Clark, παρουσίασαν το Food Systems NDC Scorecard. Το νέο εργαλείο αξιολογεί κατά πόσο οι Εθνικά Καθορισμένες Συνεισφορές (NDCs) των χωρών ενσωματώνουν τα συστήματα τροφίμων στη δράση για το κλίμα.
Το διακύβευμα είναι μεγάλο: τα συστήματα τροφίμων ευθύνονται περίπου για το ένα τρίτο των ανθρωπογενών εκπομπών. Η IPCC έχει προειδοποιήσει ότι ακόμη κι αν μηδενιστούν άμεσα οι εκπομπές από ορυκτά καύσιμα, οι εκπομπές μόνο από την τροφή αρκούν για να τινάξουν στον αέρα τον στόχο του 1,5°C και να απειλήσουν τον στόχο των 2°C. Παρ’ όλα αυτά, πολλά εθνικά σχέδια κλίματος αγνοούν ακόμη κρίσιμα κομμάτια του αγροδιατροφικού τομέα.
Το Scorecard είναι το πρώτο δομημένο πλαίσιο που «σκανάρει» όλο τον κύκλο τροφίμων — παραγωγή, κατανάλωση, απώλειες και σπατάλη — λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη εθνικό πλαίσιο, ισότητα και κίνδυνο δυσπροσαρμογής. Οι αρχικές βαθμολογίες σε 10 NDCs δείχνουν κενά: οι περισσότερες χώρες εστιάζουν σχεδόν αποκλειστικά στην παραγωγή, αφήνοντας ανεκμετάλλευτες ευκαιρίες σε διατροφικές αλλαγές, δίκαιη κατανομή και μείωση απωλειών/σπατάλης.
«Τα συστήματα τροφίμων είναι κρίσιμος μοχλός κλιματικής δράσης», τόνισε η Amelia Linn από τη Mercy For Animals, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς ολοκληρωμένες παρεμβάσεις από το αγρόκτημα μέχρι το πιάτο, οι φιλόδοξοι στόχοι θα μείνουν στα χαρτιά. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο επιστημονικός διευθυντής του EAT, Fabrice DeClerck, επισήμανε ότι τα τρόφιμα συνδέουν υγεία, περιβάλλον και δικαιοσύνη: υγιεινές δίαιτες και αναγεννητικές πρακτικές παραγωγής είναι λύσεις με πολλαπλά οφέλη για κλίμα και βιοποικιλότητα.
Η πρώτη δέσμη αξιολογήσεων καλύπτει Βραζιλία, Κένυα, Νέα Ζηλανδία, Ελβετία, ΗΑΕ και Ηνωμένο Βασίλειο, με τέσσερις ακόμη χώρες να ακολουθούν τον Οκτώβριο πριν από την COP30. Το μήνυμα προς τις κυβερνήσεις είναι σαφές: βάλτε σαφή μέτρα για την τροφή μέσα στα NDCs — από την παραγωγή χαμηλών εκπομπών μέχρι την αλλαγή διατροφικών προτύπων και τη μείωση της σπατάλης. Χωρίς αυτό, η μετάβαση στους κλιματικούς στόχους δεν «βγαίνει».
