Η αμφεταμίνη είναι το πιο κοινό συνθετικό διεγερτικό που διατίθεται στην Ευρώπη, αποτελώντας μια μεγάλη και σταθερή αγορά αξίας τουλάχιστον 1,1 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως.
Στην νέα ανάλυση « Αγορά Ναρκωτικών της ΕΕ: Αμφεταμίνη» το EMCDDA και η Europol, επισημαίνουν την εξελιγμένη παραγωγή αμφεταμίνης στην ΕΕ, καθώς και τον αντίκτυπο της παραγωγής της στο περιβάλλον.
Σύμφωνα με την ανάλυση η Ευρώπη είναι ένας σημαντικός παγκόσμιος παραγωγός αμφεταμίνης, παράλληλα με τη Μέση Ανατολή. Η χρήση αμφεταμίνης είναι επίσης συγκεντρωμένη σε αυτές τις δύο περιοχές. Στην Ευρώπη, η αμφεταμίνη καταναλώνεται σε μεγάλο βαθμό ως σκόνες και πάστα, ενώ, στη Μέση Ανατολή, χρησιμοποιείται ως επί το πλείστον ως δισκία «captagon». Περίπου 10,3 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ενήλικες (15–64 ετών) έχουν κάνει χρήση αμφεταμινών στη ζωή τους, ενώ 2 εκατομμύρια τις έχουν κάνει τον τελευταίο χρόνο.
Σχεδόν όλη η αμφεταμίνη που καταναλώνεται στην ΕΕ παρασκευάζεται εγχώρια. Η παραγωγή συγκεντρώνεται κυρίως στην Ολλανδία και το Βέλγιο, όπου πραγματοποιείται συνήθως σε εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας που χρησιμοποιούν πολύπλοκο εξοπλισμό. Η παραγωγή βασίζεται σε μεθόδους που χρησιμοποιούν ένα διεθνώς περιορισμένο χημικό (BMK), το οποίο συνήθως παράγεται στην Ευρώπη από πρώτες ύλες που εισάγονται από την Κίνα.
Οι ευρωπαίοι παραγωγοί αμφεταμίνης είναι τόσο προσαρμοστικοί όσο και καινοτόμοι. Οι παραδοσιακές μέθοδοι παραγωγής αμφεταμίνης έχουν απλοποιηθεί με την πάροδο των ετών για τη χρήση λιγότερων χημικών ουσιών και λιγότερο εξοπλισμού, παρέχοντας παράλληλα ένα παρόμοιο τελικό προϊόν με υψηλότερα κέρδη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η κατασκευή του καταναλωτικού προϊόντος δεν ολοκληρώνεται στα εργαστήρια όπου συντίθεται. Αντίθετα, η αμφεταμίνη εξάγεται ως βασικό έλαιο και μετατρέπεται σε θειική αμφεταμίνη σε εργαστήρια αλλού. Αυτό εγείρει ανησυχία για την εξάπλωση τέτοιων «εργαστηρίων μετατροπής» σε περισσότερες χώρες της ΕΕ.
Μεταξύ 2019 και 2021, 337 τοποθεσίες που σχετίζονται με την παράνομη παραγωγή αμφεταμίνης διαλύθηκαν στην ΕΕ. Η παραγωγή αμφεταμίνης σε μεγάλη κλίμακα δημιουργεί τεράστιες ποσότητες χημικών αποβλήτων που βλάπτουν το περιβάλλον, δημιουργώντας κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και υψηλό κόστος για τους τοπικούς δήμους.
Μια εξελιγμένη επιχείρηση
Τα εγκληματικά δίκτυα που εμπλέκονται στο παράνομο εμπόριο αμφεταμίνης είναι προσανατολισμένα στις επιχειρήσεις, συνεργάζονται και προσαρμόζονται, συχνά χρησιμοποιούν το ένα τους πόρους και την υποδομή του άλλου ή συμμετέχουν σε κοινές εγκληματικές επιχειρήσεις. Η ανάλυση δείχνει πώς η υλικοτεχνική υποστήριξη έχει γίνει παράλληλη επιχείρηση, με ορισμένους εγκληματίες να ενεργούν ως πάροχοι υπηρεσιών, ειδικευμένοι στην παροχή των χημικών, του εξοπλισμού και της τεχνογνωσίας που απαιτούνται για τη δημιουργία και τη λειτουργία εγκαταστάσεων παραγωγής. Οι νόμιμες επιχειρηματικές δομές χρησιμοποιούνται συχνά για να διευκολυνθεί η παραγωγή, η εμπορία και η διανομή. Οι εγκληματίες καταφεύγουν επίσης στη βία και τη διαφθορά όταν χρειάζεται για να επιτύχουν τους στόχους τους.
Η εκτελεστική διευθύντρια της Europol Catherine De Bolle δήλωσε: «Η αγορά συνθετικών ναρκωτικών ανέρχεται σε δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο και η παραγωγή τους γίνεται όλο και πιο περίπλοκη. Τα δίκτυα διανομής γίνονται πιο έξυπνα. και τα ίδια τα φάρμακα, πιο επιβλαβή. Μεγάλες ποσότητες τοξικών χημικών αποβλήτων που παράγονται από τη χημική σύνθεση έχουν απελευθερωθεί στη φύση, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και ασφάλεια. Η Europol παρακολουθεί διαρκώς αυτήν την ολέθρια απειλή και παρέχει αιχμής επιχειρησιακή υποστήριξη στις έρευνες στα κράτη μέλη».
Η ανάλυση, από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA) και τον Οργανισμό Συνεργασίας για την Επιβολή του Νόμου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Europol), καλύπτει την αλυσίδα εφοδιασμού από την παραγωγή και τη διακίνηση έως τη διανομή και τη χρήση. Επίσης, περιγράφει λεπτομερώς τις διαδικασίες, τα υλικά και τους εγκληματικούς παράγοντες που εμπλέκονται σε διαφορετικά στάδια και επίπεδα της αγοράς.
