Το νέο σήμα εφαρμόζεται αποκλειστικά σε πλαστικές και μεταλλικές συσκευασίες ποτών μιας χρήσης, στο πλαίσιο του συστήματος επιστροφής εγγύησης και των ευρωπαϊκών στόχων συλλογής έως το 2029
Με την απόφαση 227.1/30.01.2026 του Διοικητικού της Συμβουλίου, ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης ολοκλήρωσε το λεπτομερές και δεσμευτικό πλαίσιο σήμανσης για τις συσκευασίες ποτών που εντάσσονται στο σύστημα Εγγυοδοτικής Επιστροφής Συσκευασιών. Η απόφαση εφαρμόζει στην πράξη τις προβλέψεις του νόμου 4819/2021 και της ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/15185/193 και αφορά το σύνολο των πλαστικών φιαλών και μεταλλικών κουτιών μιας χρήσης που διατίθενται στην ελληνική αγορά. Δεν περιλαμβάνονται στο σύστημα συσκευασίες από γυαλί, χάρτινες συσκευασίες τύπου tetra pak, ούτε ποτά που διατίθενται σε επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες.
Στον πυρήνα του νέου κανονιστικού πλαισίου βρίσκεται η υποχρεωτική, ενιαία και απολύτως τυποποιημένη σήμανση όλων των συσκευασιών που συμμετέχουν στο σύστημα επιστροφής εγγύησης. Κάθε συσκευασία οφείλει να φέρει το κατοχυρωμένο σήμα εγγυοδοσίας του ΕΟΑΝ, είτε απευθείας επάνω στη συσκευασία είτε σε ανθεκτική ετικέτα, σε σημείο ορατό στον καταναλωτή. Το σήμα δεν λειτουργεί απλώς ως πληροφοριακή ένδειξη, αλλά ως στοιχείο ταυτοποίησης της συσκευασίας εντός του συστήματος, συνδεδεμένο λειτουργικά με τον μηχανισμό συλλογής, αναγνώρισης και επιστροφής της εγγύησης. Για τον λόγο αυτό, οι οδηγίες καθορίζουν με ακρίβεια τις επιτρεπτές διαστάσεις, τη ζώνη ελεύθερου χώρου γύρω από το σήμα και τις επιτρεπόμενες χρωματικές αποδόσεις, αποκλείοντας κάθε αυθαίρετη παραλλαγή ή αλλοίωση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον γραμμωτό κώδικα, ο οποίος καθίσταται υποχρεωτικός για κάθε μεμονωμένη συσκευασία που εντάσσεται στο σύστημα. Ο γραμμωτός κώδικας αποτελεί το τεχνικό κλειδί για την ιχνηλασιμότητα της συσκευασίας σε όλο το δίκτυο του συστήματος εγγυοδοσίας, από το σημείο πώλησης έως τα αυτόματα μηχανήματα επιστροφής και τα κέντρα διαλογής. Οι προδιαγραφές απαγορεύουν ρητά την επαναχρησιμοποίηση κωδικών, επιβάλλουν την έκδοση νέου barcode σε κάθε μεταβολή χαρακτηριστικών της συσκευασίας και καθορίζουν αυστηρά τον προσανατολισμό, τη θέση και τις ελεύθερες ζώνες γύρω από τον κώδικα, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη αναγνωσιμότητά του από τον εξοπλισμό του συστήματος. Η ευθύνη για τη σωστή λειτουργία του barcode σε όλη τη διάρκεια ζωής του προϊόντος μεταφέρεται αποκλειστικά στον υπόχρεο παραγωγό.
Παράλληλα, το πλαίσιο σήμανσης συνδέεται άμεσα με τη χρηματοοικονομική λειτουργία του συστήματος. Σε κάθε συσκευασία πρέπει να αναγράφεται ευδιάκριτα το εγγυοδοτικό αντίτιμο, ύψους 0,10 ευρώ για συσκευασίες έως 0,5 λίτρα και 0,15 ευρώ για μεγαλύτερες, σε συγκεκριμένο σημείο δίπλα στο σήμα εγγυοδοσίας. Η αναγραφή αυτή δεν είναι διακοσμητική, αλλά κρίσιμο στοιχείο διαφάνειας προς τον καταναλωτή και προϋπόθεση για τη σωστή απόδοση και επιστροφή της εγγύησης σε όλα τα στάδια της αλυσίδας.
Το ελληνικό σύστημα εγγυοδοτικής επιστροφής εντάσσεται σε ένα σαφώς πιο πιεστικό ευρωπαϊκό περιβάλλον. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας θέτει δεσμευτικό στόχο συλλογής του 90% των πλαστικών φιαλών και των κουτιών αλουμινίου έως το 2029, σύμφωνα με το άρθρο 50. Ο στόχος αυτός περιορίζει τα περιθώρια καθυστερήσεων και καθιστά κρίσιμη τη λειτουργική ετοιμότητα τόσο του θεσμικού πλαισίου όσο και των εμπλεκόμενων φορέων στην Ελλάδα.
Παράλληλα συστάθηκε ο φορέας που θα αναλάβει τη λειτουργία του συστήματος. Η εταιρεία «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΓΓΥΟΔΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ Α.Ε.» με διακριτικό τίτλο DRS Hellas ΑΕ, έδρα το Μαρούσι και μετοχικό κεφάλαιο 2 εκατ. ευρώ, συγκροτήθηκε ως ενιαίος φορέας πανελλαδικής εμβέλειας για την οργάνωση και λειτουργία του Deposit Return Scheme, με μετοχική σύνθεση που κατανέμει το 75% στους παραγωγικούς κλάδους αναψυκτικών, ζυθοποιίας και νερών και το 25% στο οργανωμένο λιανεμπόριο, και με πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο στελεχωμένο από εκπροσώπους των βασικών εταιρειών της αγοράς, αναλαμβάνοντας την ευθύνη να μετατρέψει το θεσμικό πλαίσιο σε λειτουργικό σύστημα συλλογής και επιστροφής συσκευασιών.
