Μια επαναστατική μέθοδος εκχύλισης με υπερκρίσιμο διοξείδιο του άνθρακα ξεκλειδώνει τη βιοδραστική δύναμη των υπολειμμάτων του ελαιουργείου
Η παραγωγή ελαιολάδου αφήνει πίσω της τεράστιες ποσότητες παραπροϊόντων, με κυριότερο την ελαιοπυρήνα (sansa), η οποία παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για την εξαγωγή πυρηνελαίου ή ως καύσιμη ύλη. Ωστόσο, μια νέα επιστημονική προσέγγιση που παρουσιάστηκε στις αρχές του 2026 από την ιταλική startup Farmech σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Περούτζια, αλλάζει τα δεδομένα. Μέσω της διαδικασίας του upcycling, η ελαιοπυρήνα δεν θεωρείται πλέον απόβλητο, αλλά μια πολύτιμη πηγή λειτουργικών συστατικών υψηλής προστιθέμενης αξίας, πλούσια σε φωσφολιπίδια, κεραμίδια και πολυφαινόλες.
Η καινοτομία βασίζεται στη χρήση της τεχνολογίας υπερκρίσιμου CO₂ (supercritical CO₂) για την εκχύλιση. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μεθόδους που χρησιμοποιούν χημικούς διαλύτες, η μέθοδος αυτή είναι απόλυτα φιλική προς το περιβάλλον και διασφαλίζει την καθαρότητα των συστατικών. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα εκχυλίσματα που προκύπτουν περιέχουν βιοδραστικές ενώσεις όπως το υδροξυτυροσόλη και οι τοκοφερόλες, οι οποίες έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα και δερμοκαλλυντικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βούτυρο ηλιόσπορου: Η υγιεινή εναλλακτική λύση στο φυστικοβούτυρο που κατακτά τα σχολικά γεύματα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θωρακίζεται η Ευρώπη απέναντι στις τροφιμογενείς νόσους: Σε λειτουργία τρία νέα Εργαστήρια Αναφοράς της ΕΕ
Η μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Βιοτεχνολογίας 2025 στα Τίρανα, ανέδειξε μια ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα σε ολικά φωσφολιπίδια (46 mg/g) στο εκχύλισμα της πυρήνας. Τα φωσφολιπίδια και τα κεραμίδια είναι απαραίτητα για τη δομή των κυτταρικών μεμβρανών και την υγεία του δέρματος, καθιστώντας το εκχύλισμα αυτό έναν ιδανικό «σύμμαχο» για την αντιγήρανση και την ανάπλαση των ιστών. Επιπλέον, η λιπιδωματική ανάλυση αποκάλυψε την παρουσία σύνθετων λιπιδίων που σπάνια συναντώνται σε τέτοιες συγκεντρώσεις σε άλλα φυτικά υπολείμματα.
Η Farmech χρησιμοποιεί τεχνολογίες Industry 4.0, όπως συστήματα IoT και αλγόριθμους Machine Learning, για να βελτιστοποιήσει την παραγωγική διαδικασία. Αυτό επιτρέπει τη σταθερή ποιότητα των συστατικών, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις της πρώτης ύλης. Με την ετήσια παραγωγή ελαιοπυρήνας στην Ιταλία να φτάνει τους 200.000 τόνους, η δυνατότητα μετατροπής αυτού του όγκου σε λειτουργικά συστατικά αντιπροσωπεύει μια τεράστια οικονομική και περιβαλλοντική ευκαιρία, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα ολόκληρου του ελαιοκομικού τομέα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Νέοι κανόνες για μέλι, χυμούς, μαρμελάδες και διατηρημένα γάλατα – Της Άννας Λεκατσά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Λάθος στις ημερομηνίες λήξης των προϊόντων Nestlé που ανακαλούνται
Το upcycling της ελαιοπυρήνας αποτελεί το τέλειο παράδειγμα της κυκλικής οικονομίας στην πράξη. Αντί η πυρήνα να καταλήγει σε μονάδες βιομάζας, επιστρέφει στην αλυσίδα αξίας ως συστατικό που προάγει την υγεία. Στη βιομηχανία τροφίμων, αυτά τα εκχυλίσματα μπορούν να αντικαταστήσουν συνθετικά αντιοξειδωτικά και να προσθέσουν θρεπτική αξία σε αρτοσκευάσματα, σνακ και έλαια τηγανίσματος, καθώς το προφίλ των λιπαρών οξέων τους παραμένει εξαιρετικά σταθερό στις υψηλές θερμοκρασίες.
