Ερευνητές δοκίμασαν δύο φορείς ξήρανσης αφρού υπό κενό για το μέλι καουτσουκόδενδρου
Το μέλι είναι ένα από τα πιο σύνθετα φυσικά τρόφιμα, με μοναδικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και αποδεδειγμένες βιολογικές ιδιότητες. Ωστόσο, η βιομηχανική του αξιοποίηση παρεμποδίζεται από ένα πρακτικό πρόβλημα που είναι ενδογενές στη φύση του: Tο μέλι είναι βαρύ και κολλώδες και απαιτεί ειδικές συνθήκες μεταφοράς και αποθήκευσης. Η μετατροπή του σε σκόνη θα έλυνε αυτό το πρόβλημα, αλλά η διαδικασία αυτή προσκρούει στη φυσική χημεία του ίδιου του προϊόντος, καθώς η υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη και γλυκόζη το καθιστά εξαιρετικά επιρρεπές σε συγκόλληση και κρυστάλλωση κατά την ξήρανση.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026 στο περιοδικό Food Research από ερευνητές του Πανεπιστημίου Brawijaya στο Μαλάνγκ της Ινδονησίας εξετάζει τη δυνατότητα παραγωγής σκόνης μελιού από το καουτσουκόδενδρο (Hevea brasiliensis) με τη μέθοδο ξήρανσης αφρού υπό κενό, χρησιμοποιώντας δύο διαφορετικούς φορείς, τη μαλτοδεξτρίνη (MD) και το κόμμι αραβικής ακακίας (GA).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χαμηλά λιπαρά ή χαμηλοί υδατάνθρακες; Η μεγάλη μελέτη που κλείνει μια δεκαετή διαμάχη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί δεν πρέπει να πίνετε χυμό με άδειο στομάχι το πρωί
Το μέλι καουτσουκόδενδρου είναι ένα σχετικά αδιερεύνητο μελισσοκομικό προϊόν με διακριτό βιολογικό προφίλ. Περιέχει φαινολικές ενώσεις και φλαβονοειδή, και σε προηγούμενες μελέτες έχει επιδείξει υψηλότερη αντιοξειδωτική δράση από άλλες ινδονησιακές ποικιλίες, όπως το μέλι calliandra και το μέλι kapok. Ωστόσο, δεν υπήρχε μέχρι τώρα καμία δημοσιευμένη έρευνα για την παραγωγή σκόνης από αυτό το είδος μελιού. Η ξήρανση αφρού υπό κενό είναι μια σχετικά οικονομική μέθοδος που αρχικά μετατρέπει το υγρό μέλι σε σταθερό αφρό προσθέτοντας ένα επιφανειοδραστικό μόριο, στη συγκεκριμένη περίπτωση το Tween 60, και στη συνέχεια το αφυδατώνει σε χαμηλότερη θερμοκρασία και πίεση από ό,τι στην κανονική ξήρανση. Ο σχηματισμός αφρού αυξάνει την επιφάνεια επαφής, επιταχύνει τη διαδικασία και μειώνει τις απώλειες προϊόντος. Η χαμηλότερη θερμοκρασία λειτουργίας είναι κρίσιμη για τη διατήρηση βιοδραστικών συστατικών που αποδομούνται από τη θερμότητα.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Οι ερευνητές δοκίμασαν τους δύο φορείς σε τρεις διαφορετικές συγκεντρώσεις (20%, 40% και 60%) και μέτρησαν σειρά φυσικοχημικών και λειτουργικών παραμέτρων. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν μια σαφή αντιστάθμιση μεταξύ των δύο υλικών.
Η μαλτοδεξτρίνη υπερτερεί σε τεχνολογικές παραμέτρους. Η σκόνη που παράχθηκε με MD παρουσίασε χαμηλότερη υγρασία (1,53%), ταχύτερη διαλυτότητα (43,05 δευτερόλεπτα), υψηλότερη απόδοση παραγωγής (96%) και μεγαλύτερη φαινόμενη πυκνότητα. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι επιθυμητά για βιομηχανικές εφαρμογές όπου η σταθερότητα, η ευκολία αποθήκευσης και η ταχεία επαναδιάλυση έχουν προτεραιότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να καταναλώνετε τα αυγά για να απορροφά ο οργανισμός περισσότερη βιταμίνη D
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πράσινο τσάι ή μάτσα; Τι λέει η επιστήμη για το ποιο έχει περισσότερα αντιοξειδωτικά
Το κόμμι αραβικής ακακίας όμως υπερέχει στις παραμέτρους που συνδέονται με τη βιολογική αξία του προϊόντος. Η σκόνη με GA εμφάνισε υψηλότερη θερμοκρασία υαλώδους μετάπτωσης (45,3°C έναντι 13,7°C για MD 20%), γεγονός που σημαίνει μεγαλύτερη σταθερότητα σε συνθήκες περιβαλλοντικής θερμοκρασίας. Παράλληλα, η σκόνη GA παρουσίασε χαμηλότερη περιεκτικότητα σε υδροξυμεθυλφουρφουράλη (HMF, 11,81 mg/100 g), έναν δείκτη υπερθέρμανσης που επηρεάζει την ποιότητα του μελιού, υψηλότερο αριθμό διαστάσης (6,09 DN), υψηλότερη ολική περιεκτικότητα σε φαινόλες (107,70 mg GAE/100 g) και φλαβονοειδή (48,07 μg QE/100 g), και ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση με χαμηλότερη τιμή IC50 (5,68 mg/mL), που σημαίνει ότι χρειάζεται μικρότερη ποσότητα για να εξουδετερωθεί το 50% των ελεύθερων ριζών.
Το συμπέρασμα και οι εφαρμογές
Οι ερευνητές συμπεραίνουν ότι το κόμμι αραβικής ακακίας σε συγκέντρωση 40% αποτελεί τον καταλληλότερο φορέα για την παραγωγή σκόνης μελιού καουτσούκ με τη μέθοδο ξήρανσης αφρού υπό κενό, καθώς συνδυάζει ικανοποιητικές τεχνολογικές παραμέτρους με ανώτερη διατήρηση βιοδραστικών ενώσεων. Η σκόνη που παράγεται μπορεί να αξιοποιηθεί σε ποικίλες εφαρμογές, από σνακ και γιαούρτια έως διατροφικά συμπληρώματα και υποκατάστατα τεχνητής ζάχαρης, ανοίγοντας νέα πεδία για ένα μελισσοκομικό προϊόν που μέχρι πρόσφατα παρέμενε στο περιθώριο της επιστημονικής έρευνας.
