Και τα δύο προέρχονται από το ίδιο φυτό, αλλά ο τρόπος καλλιέργειας και κατανάλωσης αλλάζει τα πάντα
Αν έχετε παρατηρήσει το έντονο πράσινο χρώμα να εμφανίζεται παντού, σε καφετέριες, σε σκόνες σούπερ μάρκετ, σε σοκολάτες και παγωτά, πρόκειται για τη μάτσα, το ιαπωνικό τσάι σε σκόνη που τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει φανατικούς οπαδούς. Το ερώτημα που ακούγεται συχνά είναι αν αξίζει πραγματικά την τιμή της και αν υπερέχει διατροφικά από το κλασικό πράσινο τσάι που γνωρίζουμε εδώ και αιώνες.
Η απάντηση δεν είναι απλή, αλλά η επιστήμη έχει αρκετά να πει.
Ίδια φυτεία, διαφορετική διαδρομή
Και τα δύο ροφήματα προέρχονται από το ίδιο φυτό, το Camellia sinensis. Η διαφορά ξεκινά από τον αγρό. Τα φύλλα για τη μάτσα καλλιεργούνται σκιασμένα για 20 έως 30 ημέρες πριν τη συγκομιδή, μια τεχνική που αναγκάζει το φυτό να παράγει περισσότερη χλωροφύλλη και αμινοξέα προκειμένου να αντισταθμίσει την έλλειψη φωτός. Αποτέλεσμα είναι φύλλα πιο σκούρα, πιο πλούσια σε ορισμένες ενώσεις και με έντονο χαρακτηριστικό άρωμα. Μετά τη συγκομιδή αφαιρούνται οι φλέβες και τα κοτσάνια, και τα φύλλα αλέθονται σε λεπτή σκόνη.
Το κλασικό πράσινο τσάι ακολουθεί διαφορετική πορεία. Τα φύλλα συγκομίζονται κανονικά, θερμαίνονται άμεσα για να αποτραπεί η οξείδωση, και στη συνέχεια αφυδατώνονται. Το τελικό προϊόν είναι φύλλα ή σακουλάκια που εκχυλίζονται σε ζεστό νερό και έπειτα αφαιρούνται πριν πιει κανείς.
Γιατί η μάτσα έχει περισσότερα αντιοξειδωτικά
Το κλειδί δεν είναι μόνο η καλλιέργεια αλλά και ο τρόπος κατανάλωσης. Όταν φτιάχνουμε πράσινο τσάι, εκχυλίζουμε τα φύλλα σε ζεστό νερό και στη συνέχεια τα πετάμε. Ένα μέρος των θρεπτικών συστατικών παραμένει στα φύλλα και δεν φτάνει ποτέ στο φλιτζάνι. Με τη μάτσα καταναλώνουμε ολόκληρο το φύλλο σε μορφή σκόνης διαλυμένης στο υγρό, οπότε λαμβάνουμε το σύνολο των συστατικών που περιέχει.
Το πιο μελετημένο αντιοξειδωτικό και στα δύο ροφήματα είναι το EGCG (επιγαλλοκατεχίνη-3-γαλλικό), η πιο ενεργή μορφή κατεχίνης που έχει συνδεθεί με αντιφλεγμονώδη, καρδιοπροστατευτική και αντιδιαβητική δράση. Η συγκέντρωση EGCG σε μια μερίδα μάτσα είναι σημαντικά υψηλότερη από αυτή ενός τυπικού φλιτζανιού πράσινου τσαγιού, με εκτιμήσεις που κυμαίνονται μεταξύ τριών και δέκα φορών, ανάλογα με την ποιότητα και τον τρόπο παρασκευής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ισχυρισμός που κυκλοφορεί ευρέως ότι η μάτσα περιέχει 137 φορές περισσότερα αντιοξειδωτικά από το πράσινο τσάι είναι παραπλανητικός. Προέρχεται από μελέτη που σύγκρινε τη μάτσα με ένα συγκεκριμένο εμπορικό σακουλάκι χαμηλής ποιότητας, όχι με το πράσινο τσάι γενικά. Η ίδια η μελέτη αναφέρει ότι η μάτσα περιέχει τουλάχιστον τρεις φορές περισσότερο EGCG από την υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί για άλλα πράσινα τσάγια στη βιβλιογραφία, κάτι που είναι εντυπωσιακό χωρίς να χρειάζεται υπερβολή.
Η μάτσα περιέχει επίσης περισσότερη καφεΐνη από το κλασικό πράσινο τσάι, με τιμές που φτάνουν τα 18,9 έως 44,4 χιλιοστόγραμμα ανά γραμμάριο έναντι 11,3 έως 24,67 χιλιοστόγραμμα για το πράσινο τσάι. Ωστόσο, η υψηλή συγκέντρωση L-θεανίνης, ενός αμινοξέος που βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά στο φυτό Camellia sinensis, τροποποιεί τον τρόπο που η καφεΐνη επιδρά στον οργανισμό. Το αποτέλεσμα είναι αυτό που πολλοί περιγράφουν ως «ήρεμη εγρήγορση», ενεργοποίηση χωρίς την αγχώδη διέγερση που μπορεί να δώσει ο καφές.
Το πράσινο τσάι περιέχει επίσης L-θεανίνη, αλλά σε χαμηλότερες ποσότητες, ακριβώς επειδή η σκίαση κατά την καλλιέργεια ευνοεί τη συσσώρευση αυτού του αμινοξέος στα φύλλα.
Ποιο να επιλέξουμε
Αν αναζητάτε τη μέγιστη συγκέντρωση αντιοξειδωτικών σε μία μερίδα, η μάτσα υπερτερεί. Αν θέλετε ένα ελαφρύ καθημερινό ρόφημα με ήπια δράση και μεγαλύτερη ποικιλία γεύσεων, το πράσινο τσάι εξυπηρετεί εξίσου καλά. Και τα δύο συνεισφέρουν σε ένα υγιεινό διατροφικό πρότυπο, αλλά κανένα από τα δύο δεν αντισταθμίζει από μόνο του κακές διατροφικές επιλογές στο υπόλοιπο της ημέρας.
