Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συστήνει την παρακολούθηση της παρουσίας χλωριωμένων παραφινών στα τρόφιμα κατά την περίοδο 2026–2029, με τη Σύσταση (ΕΕ) 2026/2335 (διαβάστε ολόκληρη τη σύσταση παρακάτω), που δημοσιεύθηκε χθες 22 Οκτωβρίου 2026. Η παρακολούθηση αφορά ψάρια, γαλακτοκομικά, κρέας, αυγά, φυτικά και ζωικά λίπη, έτοιμα γεύματα και παιδικές τροφές, με τη συνεργασία των κρατών μελών και των επιχειρήσεων τροφίμων.
Οι χλωριωμένες παραφίνες είναι μείγματα χλωριωμένων υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε βιομηχανικές εφαρμογές, όπως λιπαντικά κατεργασίας μετάλλων, πλαστικά και υλικά με επιβραδυντικές ιδιότητες έναντι της φωτιάς. Διακρίνονται σε μικρής (SCCP), μεσαίας (MCCP) και μακράς αλυσίδας (LCCP), ανάλογα με τον αριθμό ατόμων άνθρακα. Η παρουσία τους στα τρόφιμα μπορεί να σχετίζεται με περιβαλλοντική ρύπανση, μεταφορά μέσω της τροφικής αλυσίδας και πιθανή επαφή με επιμολυσμένα υλικά κατά την παραγωγή ή επεξεργασία. Η επιμόλυνση μπορεί να προκύψει από περισσότερες από μία πηγές, γεγονός που δυσκολεύει τον εντοπισμό της χωρίς στοχευμένες αναλύσεις.
Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, η πρόληψη περιλαμβάνει αξιολόγηση της προέλευσης των πρώτων υλών, έλεγχο πιθανών πηγών επιμόλυνσης στον εξοπλισμό και στα υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, καθώς και συνεργασία με εργαστήρια που διαθέτουν κατάλληλες αναλυτικές μεθόδους.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), στην επιστημονική γνώμη του 2020, διαπίστωσε ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επαρκούσαν για αξιόπιστη εκτίμηση της διατροφικής έκθεσης και πλήρη χαρακτηρισμό του κινδύνου. Επομένως, δεν καθόρισε τιμή καθοδήγησης με βάση την υγεία. Πειραματικά τοξικολογικά δεδομένα έχουν δημιουργήσει ανησυχίες για πιθανές επιδράσεις, μεταξύ άλλων στο ήπαρ και στον θυρεοειδή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η κατανάλωση συγκεκριμένου τροφίμου προκαλεί αποδεδειγμένα τέτοιες βλάβες στον άνθρωπο.
Η Σύσταση προβλέπει αρχικό προσδιορισμό των χλωριωμένων παραφινών C10–C17 με αεριοχρωματογραφία και φασματομετρία μαζών (GC-MS/MS ή GC-LRMS). Όταν οι συγκεντρώσεις υπερβαίνουν τις καθορισμένες τιμές, συστήνεται εκτενέστερη ανάλυση, συμπεριλαμβανομένων των ενώσεων C18–C30, με φασματομετρία μαζών υψηλής διακριτικής ικανότητας.
Οι τιμές ενεργοποίησης πρόσθετων αναλύσεων είναι
- 100 ng/g υγρού βάρους για τα ψάρια
- 20 ng/g για γάλα και γαλακτοκομικά
- 1.000 ng/g λίπους για έλαια και λίπη
- 300 ng/g λίπους για άλλες κατηγορίες ζωικών προϊόντων
- 50 ng/g υγρού βάρους για έτοιμα γεύματα και
- 20 ng/g για παιδικές τροφές. Δεν αποτελούν ανώτατα νόμιμα όρια περιεκτικότητας.
Η συλλογή των αποτελεσμάτων από τα κράτη μέλη και τις επιχειρήσεις θα τροφοδοτήσει τη βάση δεδομένων της EFSA, ώστε να βελτιωθεί η επιστημονική αξιολόγηση της παρουσίας αυτών των ουσιών στα τρόφιμα.
