Έρευνα σε 8.400 νοικοκυριά για την βιώσιμη συμπεριφορά κατανάλωσης.
Σύμφωνα με προηγούμενες μελέτες, έχει σημειωθεί αύξηση στις προτιμήσεις των καταναλωτών για βιώσιμη και υγιεινή διατροφή σε πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Ωστόσο, το μερίδιο αγοράς των βιολογικών τροφίμων εξακολουθεί να είναι χαμηλό, η κατανάλωση κρέατος είναι πολύ υψηλή και η κατανάλωση τροφίμων με υψηλή προσθήκη ζάχαρης κυριαρχεί στον δυτικό κόσμο.
Πρόσφατη έρευνα σε 8.400 νοικοκυριά στη Γερμανία που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Nutrition, ανέλυσε τις τάσεις και τις αντιλήψεις στις αγορές τροφίμων κατά τη διάρκεια ενός έτους, σχετικά με τη βιώσιμη συμπεριφορά κατανάλωσης. Τα νοικοκυριά που συμμετείχαν χρησιμοποίησαν μια ηλεκτρονική συσκευή για να καταχωρήσουν τις αγορές τροφίμων τους, τάσεις και προθέσεις.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τρεις δείκτες βιώσιμης συμπεριφοράς κατανάλωσης τροφίμων:
(1) την αγορά βιολογικών προϊόντων ως υποκατάστατο για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της διατροφής,
(2) την αγορά κρέατος ως δείκτη για τον αντίκτυπο της διατροφής στο κλίμα και
(3) την αγορά γλυκών σνακ ως υποκατάστατο για την υγιεινή μιας δίαιτας.
Η μελέτη αποκάλυψε κενά μεταξύ δηλωμένης και πραγματικής συμπεριφοράς και αυτά τα κενά διέφεραν μεταξύ των τμημάτων των καταναλωτών και των διαφορετικών χαρακτηριστικών βιωσιμότητας. Το χάσμα ήταν υψηλότερο για το τμήμα των «αγοραστών βαρέων γλυκών» και «αγοραστών βαρέων κρεάτων»: παρόλο που εμφάνιζαν μάλλον ανθυγιεινά πρότυπα κατανάλωσης, το ένα τρίτο αυτών των τμημάτων συμφώνησε ότι πρέπει να αποφεύγει οτιδήποτε είναι επιβλαβές για την υγεία τους. Επιπλέον, ένας σημαντικός αριθμός «καταναλωτών βαρέων κρεάτων» (27%) δήλωσε ότι μείωσε συνειδητά την κατανάλωση κρέατος. Σε σύγκριση με δηλώσεις για την υγεία και τη μείωση του κρέατος, το χάσμα στάσης-συμπεριφοράς για την αγορά βιολογικών τροφίμων φαίνεται να είναι σχετικά χαμηλό.
Μόνο ένα μικρό μέρος του πληθυσμού εμφανίζει σχετικά βιώσιμες καταναλωτικές συμπεριφορές σε όλες τις εξεταζόμενες διαστάσεις κατανάλωσης (υψηλή κατανάλωση βιολογικών τροφίμων, χαμηλή κατανάλωση κρέατος, γλυκά σνακ, αλκοόλ, επεξεργασμένα τρόφιμα) και αποτελείται από νεότερα άτομα με τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ωστόσο, ακόμη και αυτό το σχετικά βιώσιμο τμήμα καταναλώνει σημαντική ποσότητα βοείου κρέατος, το 50% του οποίου προέρχεται από βιολογικά ζώα.
Σχεδόν τα μισά νοικοκυριά συμπεριφέρονται σαφώς με μη βιώσιμο τρόπο, είτε λόγω της υψηλής κατανάλωσης κρέατος («βαρείς αγοραστές κρέατος», 20%) είτε λόγω της υψηλής κατανάλωσης γλυκών σνακ («λάτρεις των γλυκών σνακ», 25%). Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από ό,τι σε προηγούμενες μελέτες που βασίστηκαν σε αξίες και προθέσεις που αναφέρθηκαν από τους ίδιους, όπου το ποσοστό των μη βιώσιμων καταναλωτών ήταν περίπου 10%.
Συμπερασματικά:
- Σχεδόν τα μισά νοικοκυριά συμπεριφέρθηκαν με μη βιώσιμο τρόπο λόγω της υψηλής κατανάλωσης κρέατος ή γλυκών σνακ. Ταυτόχρονα, όμως οι καταναλωτές δήλωσαν ότι μείωσαν σκόπιμα την κατανάλωση κρέατος και απέφευγαν τροφές που είναι επιβλαβείς για την υγεία.
- Τα άτομα με πιο θετικές στάσεις και προθέσεις να αγοράσουν υγιεινά και βιώσιμα τρόφιμα είχαν πιο θετικές βιώσιμες αγορές, αλλά οι αξίες και οι προθέσεις των τροφίμων δεν μεταφράστηκαν πλήρως σε πραγματική συμπεριφορά.
- Μόνο ένα μικρό μέρος των καταναλωτών ακολούθησε σχετικά βιώσιμες δίαιτες, με υψηλά επίπεδα βιολογικών τροφίμων, χαμηλά επίπεδα κρέατος, γλυκά σνακ, αλκοόλ και επεξεργασμένα τρόφιμα.
