Παγκόσμιο φαινόμενο η πρώιμη εκδήλωση καρκίνου του παχέος εντέρου
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BJS από τις εκδόσεις της Oxford University Press, αναδεικνύει πως τα περιστατικά καρκίνου του γαστρεντερικού συστήματος σε νεαρή ηλικία αυξάνονται δραματικά. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και τα ποσοστά καρκίνου του παχέος εντέρου μειώνονται συνολικά (από 66,2 περιπτώσεις ανά 100.000 άτομα το 1985 σε 35,7 το 2018), τα περιστατικά σε νεότερες ηλικίες εμφανίζουν έντονη αύξηση από τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Συγκεκριμένα, η επίπτωση του καρκίνου του παχέος εντέρου σε άτομα κάτω των 50 ετών αυξήθηκε από 5,9 περιπτώσεις ανά 100.000 άτομα το 2000 σε 8,4 το 2017. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα άτομα που γεννήθηκαν το 1990 έχουν διπλάσιες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο του παχέος εντέρου και τετραπλάσιες για καρκίνο του ορθού σε σύγκριση με εκείνα που γεννήθηκαν το 1950.
Διεθνής αύξηση
Μελέτη σε 20 ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψε σημαντικές αυξήσεις στην εμφάνιση πρώιμου καρκίνου του παχέος εντέρου από το 2004 έως το 2016, κυρίως σε ηλικιακές ομάδες 20-49 ετών. Στην πιο νεαρή ομάδα (20-24 ετών), τα ποσοστά αυξήθηκαν κατά 185%, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 15-19 ετών καταγράφηκε αύξηση 333%. Στις ΗΠΑ, ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί πλέον την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες κάτω των 50 ετών και τη δεύτερη στις γυναίκες της ίδιας ηλικίας. Ανάλυση του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου έδειξε ότι σημαντικό ποσοστό περιστατικών σε άτομα κάτω των 50 αφορά μαύρους, ισπανόφωνους, αυτόχθονες και Ασιάτες, σε ποσοστά διπλάσια ή και τριπλάσια από τους μη ισπανόφωνους λευκούς.
Ένα κρίσιμο πρόβλημα είναι οι καθυστερήσεις στη διάγνωση. Οι νέοι ασθενείς, αλλά και οι γιατροί τους, σπάνια υποψιάζονται την ύπαρξη καρκίνου, με αποτέλεσμα οι διαγνώσεις να γίνονται όταν η νόσος βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο. Παρά τις ίδιες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση σε όλες τις ηλικίες, οι νεότεροι ασθενείς συχνά υποβάλλονται σε πιο επιθετικές θεραπείες και αντιμετωπίζουν μοναδικές προκλήσεις: οικονομικές δυσκολίες λόγω απουσίας από την εργασία, ψυχολογική πίεση λόγω της φροντίδας μικρών παιδιών ή της προσπάθειας δημιουργίας οικογένειας. Παρά τις σχετικές συστάσεις της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας, το 50% των ασθενών αναφέρει ότι οι γιατροί τους δεν τους ενημέρωσαν για τις πιθανές επιπτώσεις της θεραπείας στη γονιμότητα.
Επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής
Οι επιζώντες από καρκίνο του παχέος εντέρου σε νεαρή ηλικία είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν άγχος, προβλήματα με την εικόνα σώματος και σεξουαλική δυσλειτουργία. Συχνά αναφέρουν χαμηλότερη κοινωνική και σωματική ποιότητα ζωής. Οι άνδρες ασθενείς, μάλιστα, εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά κατάθλιψης. Οι ερευνητές εντοπίζουν μια σειρά παραγόντων που σχετίζονται με την αυξημένη συχνότητα, όπως η παχυσαρκία, η “δυτική” διατροφή, η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ. Η αύξηση της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, αποτελεί βασική θεωρία για την εξήγηση της αύξησης. Ενδεικτικά, σε μελέτη του 2019 σε περισσότερες από 85.000 γυναίκες, όσες είχαν Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) άνω του 30 είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεαρή ηλικία σε σύγκριση με εκείνες με χαμηλότερο ΔΜΣ.
