Η εξαίρεση του κωδικού Ε285 στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, η τοξικότητα που έφερε την απαγόρευση και το νομικό παράδοξο στις διεθνείς αγορές
Ο βόρακας, χημικά γνωστός ως τετραβορικό νάτριο, είναι ένα φυσικό ορυκτό με εκτεταμένη χρήση στη βιομηχανία. Λόγω των ιδιοτήτων του, χρησιμοποιείται στην κατασκευή απορρυπαντικών, υαλικών, αντιπυρικών υλικών, ακόμα και καλλυντικών. Στον τομέα των τροφίμων λειτουργεί ως συντηρητικό και ρυθμιστής οξύτητας, φέροντας τον κωδικό Ε285. Η χρήση του ως συντηρητικού άρχισε να περιορίζεται παγκοσμίως κατά το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα, όταν οι τοξικολογικές μελέτες έδειξαν ότι το βόριο συσσωρεύεται στο σώμα και μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο συκώτι, στους νεφρούς και στο αναπαραγωγικό σύστημα σε περιπτώσεις χρόνιας έκθεσης σε υψηλές δόσεις. Η οριστική και σχεδόν καθολική απαγόρευση του βόρακα στα ευρωπαϊκά τρόφιμα θεσπίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, μέσω των κοινών οδηγιών για τα πρόσθετα και τα συντηρητικά. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων επανεξέτασε την ουσία το 2013, επιβεβαιώνοντας ότι πρέπει να παραμείνει εκτός της τροφικής αλυσίδας, διατηρώντας όμως μία εξαίρεση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Και στην Ελλάδα άλειμμα σοκολάτα-πραλίνα που προκάλεσε συναγερμό σοβαρού κινδύνου σε δεκάδες χώρες (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
Μια πρόσφατη απόρριψη στα σύνορα της Νότιας Κορέας έφερε ξανά στην επιφάνεια μια ιδιαιτερότητα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας τροφίμων που ελάχιστοι καταναλωτές γνωρίζουν. Πρόκειται για γαλλικό χαβιάρι, που παρήχθη από την εταιρεία Kaviari και κρίθηκε ακατάλληλο για εισαγωγή στην ασιατική χώρα επειδή περιείχε βόρακα σε ποσότητα τριών γραμμαρίων ανά κιλό. Η Kaviari είναι γνωστός γαλλικός οίκος χαβιαριού που δραστηριοποιείται από τη δεκαετία του 1980 και εμπορεύεται διάφορα είδη χαβιαριού, μεταξύ αυτών και από υβρίδια Huso dauricus (Kaluga) και Acipenser schrenckii, δηλαδή αυτό που συνήθως πωλείται ως “Dauricus”. Για τις κορεατικές αρχές, η ουσία αυτή απαγορεύεται καθολικά. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο, το ίδιο ακριβώς προϊόν είναι απολύτως νόμιμο και ασφαλές για κυκλοφορία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται σχεδόν 35.000 τούρτες και γλυκά – Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές στα είδη ζαχαροπλαστικής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λουκέτο σε τυροκομείο μετά από έναν θάνατο και 8 νοσηλείες από μολυσμένα τυριά
Παρά την αυστηρότητα των κανόνων, η ευρωπαϊκή νομοθεσία διατήρησε μια μοναδική εξαίρεση για το αυθεντικό χαβιάρι, δηλαδή τα αυγά του οξύρρυγχου. Το όριο που ορίζει ο σχετικός κανονισμός είναι τα τέσσερα γραμμάρια ανά κιλό. Ο λόγος πίσω από αυτή την απόφαση είναι καθαρά τεχνολογικός και γαστρονομικός. Το χαβιάρι είναι ένα εξαιρετικά ευπαθές προϊόν που δεν υφίσταται θερμική επεξεργασία για να μην καταστραφεί η υφή του. Ο βόρακας επιτυγχάνει κάτι που το κοινό αλάτι δεν μπορεί να κάνει μόνο του: σταθεροποιεί τη μεμβράνη των αυγών, διατηρώντας τα σφιχτά και ελαστικά, ενώ παράλληλα εμποδίζει την ανάπτυξη βακτηρίων χωρίς να αλλοιώνει την ιδιαίτερη γεύση του προϊόντος. Επιπλέον, η χρήση του επιτρέπει στους παραγωγούς να χρησιμοποιούν λιγότερο αλάτι, αποφεύγοντας την ξηρότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αττική: Νέα πρόστιμα σε κρεοπωλεία σε Νέα Σμύρνη και Καματερό για παραπλανητικές ενδείξεις και υπολείμματα κιμά
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέτρεψε τη διατήρηση του Ε285 αποκλειστικά στο χαβιάρι επειδή η κατανάλωσή του παγκοσμίως γίνεται σε πολύ μικρές ποσότητες και σε αραιά χρονικά διαστήματα. Οι επιστημονικές επιτροπές έκριναν ότι η έκθεση του μέσου πολίτη στο βόριο μέσω του χαβιαριού είναι πρακτικά μηδαμινή και δεν αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Αυτή η προσέγγιση δημιουργεί ένα νομικό παράδοξο στο διεθνές εμπόριο. Χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Αυστραλία και η Νότια Κορέα εφαρμόζουν πολιτική μηδενικής ανοχής για τον βόρακα, με αποτέλεσμα πολλά ευρωπαϊκά χαβιάρια να απορρίπτονται στα τελωνεία τους. Αντίθετα, οι ευρωπαίοι καταναλωτές μπορούν να αγοράζουν και να καταναλώνουν το ίδιο προϊόν, καθώς η ΕΕ επιλέγει να ζυγίζει την επικινδυνότητα με βάση την πραγματική συχνότητα κατανάλωσης και όχι με βάση την απόλυτη απαγόρευση.
