Τι δείχνει έρευνα σε ποντίκια
Η συνήθεια να μυρίζουμε το φαγητό μας πριν το φάμε μπορεί να κρύβει περισσότερα από μια απλή εκδήλωση απόλαυσης. Νέα έρευνα από τη Γερμανία υποστηρίζει ότι η όσφρηση πριν από την κατανάλωση φαγητού μπορεί να ενεργοποιήσει μηχανισμούς στον εγκέφαλο που οδηγούν σε μειωμένη όρεξη, τουλάχιστον σε πειραματόζωα. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα ποντικιών κατά την έκθεσή τους σε οσμές τροφών και εντόπισαν μια εξειδικευμένη ομάδα νευρικών κυττάρων που συνδέονται άμεσα με τη μύτη. Όταν τα κύτταρα αυτά ενεργοποιούνταν πριν από το γεύμα και μόνο με μυρωδιές φαγητού (και όχι γενικές), τα ποντίκια κατανάλωναν λιγότερη ποσότητα.
Παρότι τα αποτελέσματα περιορίζονται προς το παρόν στα πειραματικά ζώα, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος διαθέτει αντίστοιχους νευρώνες, γεγονός που υποδηλώνει ότι παρόμοιο φαινόμενο μπορεί να παρατηρηθεί και στους ανθρώπους. Η Δρ. Sophie Steculorum, ειδική στη νευροεπιστήμη και συντάκτρια της μελέτης, τόνισε: «Τα ευρήματά μας δείχνουν πόσο επηρεάζει η όσφρηση τις καθημερινές διατροφικές συνήθειες. Είναι κρίσιμο να εξετάσουμε τον ρόλο της όσφρησης στη ρύθμιση της όρεξης και στην ανάπτυξη της παχυσαρκίας.» Ωστόσο, στους παχύσαρκους οργανισμούς το ίδιο νευρικό μονοπάτι δεν ενεργοποιείται. Τα παχύσαρκα ποντίκια δεν εμφάνισαν καμία μείωση στην όρεξη κατά την όσφρηση, πιθανότατα επειδή η παχυσαρκία έχει αποδειχθεί ότι αλλοιώνει την ικανότητα όσφρησης, κάτι που έχει καταγραφεί και στους ανθρώπους.
Η βιολογική εξήγηση
Η επιστημονική ομάδα εκτιμά ότι η λειτουργία αυτή συνδέεται με την επιβίωση των ποντικιών στη φύση. «Πιστεύουμε ότι αυτός ο μηχανισμός τα βοηθά να προστατεύονται από θηρευτές. Τρώγοντας λιγότερο και πιο γρήγορα, μειώνουν τον κίνδυνο να εντοπιστούν», εξηγεί η Janice Bulk, πρώτη συγγραφέας της μελέτης. Δεν είναι η πρώτη φορά που μελετάται η επίδραση της όσφρησης στην όρεξη. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένες μυρωδιές, όπως μήλο, μέντα και αχλάδι, μπορούν να μειώσουν τη διάθεση για φαγητό καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ωστόσο, άλλες έρευνες υποστηρίζουν πως σε υπέρβαρα άτομα, η όσφρηση φαγητού μπορεί να προκαλέσει υπερκατανάλωση.
Τέλος, άλλες πρόσφατες μελέτες επισημαίνουν ότι η σειρά κατανάλωσης των τροφών μπορεί να συμβάλει στον έλεγχο του βάρους. Για παράδειγμα, η κατανάλωση αυγών ή λαχανικών πριν από υδατάνθρακες όπως πατάτες ή ψωμί μπορεί να καθυστερήσει την αύξηση του σακχάρου στο αίμα, μειώνοντας τις λιγούρες και την κατανάλωση σνακ.