Ανασκόπηση διεθνών μελετών για τη σύνδεση μεταξύ διατροφής και υγείας των δοντιών
Η επίδραση της Μεσογειακής διατροφής στην περιοδοντική υγεία αποτελεί το αντικείμενο πρόσφατης επιστημονικής ανασκόπησης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Oral. Η μελέτη εκπονήθηκε από ερευνητές του Τμήματος Οδοντιατρικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου και του Τμήματος Στοματικής Ιατρικής και Παθολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με τη συμμετοχή και άλλων επιστημονικών φορέων.
Η έρευνα βασίστηκε σε ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας μέσω της βάσης PubMed, χωρίς χρονικό περιορισμό, και συμπεριέλαβε συνολικά 14 μελέτες που δημοσιεύθηκαν την περίοδο 2019–2025. Τα δεδομένα προήλθαν από κλινικές δοκιμές, επιδημιολογικές μελέτες, πειραματικά μοντέλα και συστηματικές ανασκοπήσεις, με αντικείμενο τη συσχέτιση της προσκόλλησης στη Μεσογειακή διατροφή με δείκτες περιοδοντικής υγείας, φλεγμονώδεις βιοδείκτες και τη μικροβιακή χλωρίδα της στοματικής κοιλότητας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η μεγαλύτερη συμμόρφωση στη Μεσογειακή διατροφή συνδέεται με βελτιωμένους περιοδοντικούς δείκτες, όπως μικρότερο βάθος θυλάκων, μειωμένη απώλεια πρόσφυσης και λιγότερη αιμορραγία κατά την ανίχνευση. Παράλληλα, σε παρεμβατικές μελέτες καταγράφηκε μείωση φλεγμονωδών δεικτών όπως οι IL-1β, TNF-α και CRP, καθώς και χαμηλότερα επίπεδα παθογόνων μικροοργανισμών που σχετίζονται με την περιοδοντίτιδα.
Η ανάλυση επιβεβαιώνει ότι η περιοδοντίτιδα αποτελεί χρόνια φλεγμονώδη νόσο με υψηλή παγκόσμια επίπτωση, επηρεάζοντας περίπου το ήμισυ του ενήλικου πληθυσμού, ενώ οι σοβαρές μορφές εμφανίζονται σε ποσοστό άνω του 10%. Η νόσος σχετίζεται με απώλεια οστού, σχηματισμό θυλάκων και τελικά απώλεια δοντιών, ενώ συνδέεται και με συστηματικές παθήσεις όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Η Μεσογειακή διατροφή, η οποία χαρακτηρίζεται από υψηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης, ξηρών καρπών, ψαριών και ελαιολάδου, φαίνεται να επιδρά σε μηχανισμούς που σχετίζονται με τη φλεγμονή και το μικροβίωμα. Πειραματικά δεδομένα δείχνουν ότι συστατικά όπως το ελαϊκό οξύ και οι πολυφαινόλες συμβάλλουν στη ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης, στη μείωση της οστικής απορρόφησης και στον περιορισμό της ανάπτυξης παθογόνων βακτηρίων.
Σε επιδημιολογικό επίπεδο, μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς καταγράφουν ότι χαμηλή προσκόλληση στη Μεσογειακή διατροφή σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης περιοδοντικής νόσου, ενώ υψηλότερη προσκόλληση συνδέεται με καλύτερη κατάσταση των ούλων και μειωμένη απώλεια δοντιών. Ωστόσο, δεν καταγράφηκαν σε όλες τις αναλύσεις στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις, γεγονός που αποδίδεται σε διαφοροποιήσεις στον σχεδιασμό των μελετών, στους τρόπους αξιολόγησης της διατροφής και στους εξεταζόμενους πληθυσμούς.
Η μελέτη καταλήγει ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν τη σύνδεση της Μεσογειακής διατροφής με καλύτερη περιοδοντική υγεία, μέσω μηχανισμών που αφορούν τη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες και τη μικροβιακή ισορροπία, επισημαίνοντας την ανάγκη για περαιτέρω μακροχρόνιες και τυχαιοποιημένες μελέτες.
