Τι δείχνει νέα έρευνα για την παραπληροφόρηση όσον αφορά στην κατανάλωση κρέατος και πώς μπορούμε να την καταρρίψουμε
Οι χώρες με υψηλό εισόδημα καταναλώνουν πολύ περισσότερο κρέας από το συνιστώμενο για μια υγιεινή και βιώσιμη διατροφή, με αποτέλεσμα σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία αλλά και το περιβάλλον. Η υπερβολική κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων ασθενειών όπως ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιοπάθειες και ορισμένες μορφές καρκίνου, ενώ επιβαρύνει και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, συμβάλλοντας στην κλιματική αλλαγή. Παρόλα αυτά, οι λανθασμένες αντιλήψεις γύρω από το κρέας παραμένουν ισχυρές: πολλοί πιστεύουν ότι είναι απολύτως απαραίτητο για την υγεία, τη δύναμη και τη σωστή διατροφή.
Σε αυτό το πλαίσιο, ερευνητές από τη Γερμανία διεξήγαγαν μια μελέτη με στόχο να εξετάσουν πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η παραπληροφόρηση σχετικά με την κατανάλωση κρέατος. Η μελέτη βασίστηκε σε μια τεχνική επικοινωνίας που ονομάζεται “truth sandwich” – δηλαδή η παρουσίαση της αλήθειας, στη συνέχεια η αναφορά του μύθου, και τέλος η επανάληψη της αλήθειας. Πιο αναλυτικά το “σάντουιτς της αλήθειας” είναι μια τεχνική επικοινωνίας που χρησιμοποιείται για να καταρρίπτονται μύθοι. Με αυτό τον τρόπο, επιχειρείται να διορθωθεί η ψευδής πληροφορία χωρίς να ενισχυθεί.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με 537 Γερμανούς καταναλωτές κρέατος. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε ομάδες που διάβασαν κείμενα σχετικά με μύθους για το κρέας που αφορούσαν είτε την υγεία είτε το περιβάλλον, ενώ μια ομάδα ελέγχου διάβασε άσχετο κείμενο. Οι ερευνητές μέτρησαν κατά πόσο οι συμμετέχοντες συμφωνούσαν με αυτούς τους μύθους αμέσως μετά την ανάγνωση και δύο εβδομάδες αργότερα.
Αποτελέσματα
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το “truth sandwich” λειτούργησε άμεσα: οι συμμετέχοντες μείωσαν τη συμφωνία τους με τους μύθους για το κρέας αμέσως μετά την έκθεση στα κείμενα. Ωστόσο, το αποτέλεσμα δεν διατηρήθηκε μακροπρόθεσμα. Μετά από δύο εβδομάδες, οι περισσότεροι είχαν επιστρέψει σε παλαιότερες πεποιθήσεις. Ένα ακόμη εύρημα ήταν ότι η εμπιστοσύνη στην επιστήμη – αν και συνδέθηκε με λιγότερη γενική αποδοχή των μύθων – δεν επηρέασε σημαντικά το πόσο αποτελεσματικό ήταν το “truth sandwich”.
Τι σημαίνουν όλα αυτά
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι οι μύθοι γύρω από το κρέας, τόσο για την υγεία όσο και για το περιβάλλον, είναι βαθιά ριζωμένοι και δύσκολα αλλάζουν. Το “truth sandwich” φαίνεται να είναι μια πολλά υποσχόμενη τεχνική για την άμεση κατάρριψη παραπληροφόρησης, αλλά δεν αρκεί από μόνο του για να επιφέρει μόνιμες αλλαγές. Για να υπάρξει μακροπρόθεσμος αντίκτυπος, χρειάζονται επιπλέον στρατηγικές επικοινωνίας: συνεχής ενημέρωση, πολυκαναλική προσέγγιση, εμπλοκή ειδικών υγείας και διατροφής, αλλά και καλύτερη κατανόηση του πώς οι πεποιθήσεις συνδέονται με κοινωνικές και πολιτισμικές αξίες, όπως η ταύτιση του κρέατος με τη δύναμη ή την αρρενωπότητα.
Συμπερασματικά η παραπληροφόρηση γύρω από την κατανάλωση κρέατος παραμένει σημαντικό εμπόδιο στη μετάβαση προς πιο υγιεινές και βιώσιμες δίαιτες. Το “truth sandwich” μπορεί να βοηθήσει βραχυπρόθεσμα, αλλά για να αλλάξουν οι πεποιθήσεις σε βάθος χρόνου απαιτείται συνδυασμός επιστημονικής ενημέρωσης, εκπαίδευσης και στρατηγικών επικοινωνίας που θα επιμένουν με συνέπεια και διάρκεια.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0950329325002794
