Εργαστηριακοί έλεγχοι έδειξαν ότι ορισμένες γρανίτες τύπου slush περιείχαν ποσότητες γλυκερίνης που θα μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα υγείας σε παιδιά
Την ανησυχία για την περιεκτικότητα ορισμένων γρανιτών τύπου slush σε γλυκερίνη επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα ελέγχων που πραγματοποίησε το Χημικό και Κτηνιατρικό Εργαστήριο Ελέγχου της Καρλσρούης (Chemisches und Veterinäruntersuchungsamt Karlsruhe – CVUA Karlsruhe) στη Γερμανία. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν από τον ίδιο τον φορέα και αφορούν προϊόντα που διατίθενται σε χώρους αναψυχής, όπως κινηματογράφοι, κολυμβητήρια και παιδότοποι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έτοιμα παγάκια: Δεύτερη ανάκληση από την ίδια εταιρεία λόγω μόλυνσης – Ο υποτιμημένος κίνδυνος
Υπενθυμίζεται ότι δύο νήπια 3 και 4 ετών στο Εδιμβούργο και στο Lanarkshire, αρρώστησαν μετά από υπερβολική κατανάλωση παγωμένων ποτών. Και τα δύο παιδιά χρειάστηκαν νοσηλεία και παρουσίασαν συμπτώματα που παρέπεμπαν σε δηλητηρίαση από γλυκερόλη. H Ιρλανδική Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (FSAI) έχει εκδώσει επείγουσα σύσταση σύμφωνα με την οποία τα παιδιά ηλικίας έως και τεσσάρων ετών δεν θα πρέπει να καταναλώνουν γρανίτες τύπου slush που περιέχουν γλυκερίνη (γλυκερόλη, Ε422). Για τα παιδιά ηλικίας από πέντε έως δέκα ετών η κατανάλωση θα πρέπει να περιορίζεται σε μία μερίδα ημερησίως.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το 2025 σε 13 δείγματα γρανίτας τύπου slush. Στόχος ήταν να προσδιοριστεί η περιεκτικότητά τους σε γλυκερίνη, μια ουσία που χρησιμοποιείται συχνά ως πρόσθετο στα προϊόντα με μειωμένη ή μηδενική περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Η γλυκερίνη βοηθά στη διατήρηση της χαρακτηριστικής παγωμένης και ημιρευστής υφής των ροφημάτων όταν η ζάχαρη έχει μειωθεί ή αντικατασταθεί. Από τα 13 δείγματα, τα έξι δεν περιείχαν καθόλου γλυκερίνη και ήταν γλυκασμένα αποκλειστικά με ζάχαρη. Στα υπόλοιπα επτά δείγματα εντοπίστηκαν συγκεντρώσεις γλυκερίνης από 8,2 έως 37,8 γραμμάρια ανά λίτρο, με μέση συγκέντρωση 26,9 γραμμάρια ανά λίτρο.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν τα αποτελέσματα με βάση στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR). Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των δύο φορέων, υψηλή πρόσληψη γλυκερίνης μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, ναυτία, εμετό, διάρροια και υπνηλία, ιδιαίτερα σε παιδιά. Ως δόση αναφοράς χρησιμοποιήθηκαν τα 250 χιλιοστόγραμμα γλυκερίνης ανά κιλό σωματικού βάρους.
Με βάση αυτό το όριο, τέσσερα από τα 13 δείγματα κρίθηκαν επιβλαβή για την υγεία, καθώς ένα παιδί θα μπορούσε να υπερβεί τη δόση αναφοράς καταναλώνοντας μία μόνο μερίδα. Σε δύο ακόμη δείγματα οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η υπέρβαση του ορίου ήταν πιθανή, όμως δεν διέθεταν ακριβή στοιχεία για το μέγεθος της μερίδας κατά τη δειγματοληψία. Μόνο ένα από τα επτά προϊόντα που περιείχαν γλυκερίνη δεν παρουσίασε πρόβλημα.
Η ανάλυση του CVUA Karlsruhe υπολόγισε επίσης τις ποσότητες κατανάλωσης που οδηγούν σε υπέρβαση της δόσης αναφοράς με βάση τη μέση συγκέντρωση γλυκερίνης που βρέθηκε στα δείγματα. Για ένα παιδί ηλικίας 3 έως 10 ετών και μέσου βάρους 23,1 κιλών, η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 215 ml λιωμένου προϊόντος. Για εφήβους ηλικίας 10 έως 14 ετών υπολογίζεται στα 404 ml, ενώ για ενήλικες περίπου στα 651 ml. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μια τυπική μικρή γρανίτα των 300 ml, η οποία αντιστοιχεί σε περίπου 250 ml μετά το λιώσιμο, μπορεί να οδηγήσει ένα παιδί σε πρόσληψη γλυκερίνης πάνω από το επίπεδο αναφοράς. Αντίστοιχα, μια μεγάλη μερίδα 500 ml μπορεί να υπερβεί το όριο για αρκετούς εφήβους.
Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε και στην απουσία προειδοποιητικών ενδείξεων. Στα προϊόντα που κρίθηκαν προβληματικά δεν υπήρχαν πληροφορίες που να ενημερώνουν γονείς και καταναλωτές ότι η κατανάλωση από παιδιά θα έπρεπε να περιορίζεται. Οι γερμανικές αρχές επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά όλες τις γρανίτες τύπου slush, καθώς σχεδόν τα μισά δείγματα δεν περιείχαν γλυκερίνη. Ωστόσο, οι καταναλωτές δύσκολα μπορούν να γνωρίζουν την ακριβή σύνθεση ενός προϊόντος όταν αυτό πωλείται έτοιμο από μηχανές σε χώρους ψυχαγωγίας. Το CVUA Karlsruhe ανακοίνωσε ότι θα συνεχίσει και το 2026 τους ελέγχους σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές ασφάλειας τροφίμων, προκειμένου να παρακολουθείται η παρουσία γλυκερίνης στα συγκεκριμένα προϊόντα και η πιθανή έκθεση παιδιών και εφήβων σε υψηλές ποσότητες της ουσίας.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) επισημαίνει ότι τα παιδιά, ιδιαίτερα όσα είναι κάτω των τριών ετών, δεν θα πρέπει να καταναλώνουν περισσότερα από ένα τέτοια ροφήματα μέσα σε διάστημα μίας ώρας. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της EFSA, βρέφη και νήπια μπορούν να εκτεθούν σε ποσότητες γλυκερίνης άνω των 125 mg ανά κιλό σωματικού βάρους μέσα σε μία ώρα καταναλώνοντας λιγότερο από ένα κουτί αρωματισμένου ποτού των 330 ml. Η ευρωπαϊκή αρχή καταλήγει ότι η οξεία πρόσληψη μεγάλων ποσοτήτων γλυκερίνης σε σύντομο χρονικό διάστημα θα πρέπει να παραμένει κάτω από τα επίπεδα στα οποία ενδέχεται να εμφανιστούν ανεπιθύμητες ενέργειες.
