Γιατί όροι όπως “φυσικό” και “καθαρό” δεν σημαίνουν τίποτα νομικά και ποιες χημικές ουσίες πρέπει να αποφεύγετε στα προϊόντα που χρησιμοποιείτε εκεί που ετοιμάζετε φαγητό
Η άνοιξη φέρνει συνήθως ώθηση για γενικό καθάρισμα. Αλλά αν φτάσετε στο σούπερ μάρκετ και κοιτάξετε τα ράφια με τα καθαριστικά, θα δείτε ότι σχεδόν κάθε προϊόν φέρει κάποιον από τους ίδιους ισχυρισμούς: Φυσικό, καθαρό, φιλικό προς το περιβάλλον, χωρίς χημικά. Το πρόβλημα είναι ότι κανένας από αυτούς τους όρους δεν έχει νομικό ορισμό. Εταιρείες μπορούν να τους χρησιμοποιούν ελεύθερα χωρίς να αποδείξουν τίποτα.
Αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως greenwashing, είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην κουζίνα, όπου τα καθαριστικά έρχονται σε επαφή με επιφάνειες και σκεύη που χρησιμοποιούμε για την προετοιμασία και κατανάλωση τροφής. Σε συνέντευξη με επιστήμονα αναλύτρια της Environmental Working Group, μιας οργάνωσης που συγκρίνει τα συστατικά καθαριστικών προϊόντων με λίστα άνω των 1.000 ουσιών που έχει εντοπίσει ως επιβλαβείς για την υγεία, αναδείχθηκε ένας πρακτικός οδηγός για το τι πρέπει να κοιτάτε.
Τρία ερωτήματα που πρέπει να απαντώνται σε κάθε προϊόν
Το πρώτο και πιο βασικό ερώτημα είναι αν η εταιρεία αποκαλύπτει κάθε συστατικό με πλήρη διαφάνεια. Πολλά καθαριστικά χρησιμοποιούν τον όρο «άρωμα» ή «ιδιόκτητο μείγμα» για να αποκρύψουν δεκάδες ή εκατοντάδες χημικές ουσίες. Ο όρος «άρωμα» μόνος του μπορεί να καλύπτει πάνω από 3.500 διαφορετικές χημικές ουσίες, μεταξύ των οποίων φθαλικές ενώσεις που λειτουργούν ως ενδοκρινικοί διαταράκτες. Αν ο κατασκευαστής δεν αποκαλύπτει τι περιέχει το προϊόν, αυτό είναι από μόνο του ένδειξη που πρέπει να σας κάνει επιφυλακτικούς.
Το δεύτερο ερώτημα αφορά τα ίδια τα συστατικά. Ακόμα και αν η εταιρεία δημοσιεύει την πλήρη λίστα, πρέπει να ξέρετε τι να αναζητάτε. Οι κυριότερες ουσίες που συνιστάται να αποφεύγετε σε καθαριστικά κουζίνας είναι οι φθαλικές ενώσεις, οι πτητικές οργανικές ενώσεις σε περίσσεια, και τα PFAS, τα λεγόμενα «αιώνια χημικά» που δεν διασπώνται στο περιβάλλον και συσσωρεύονται στον οργανισμό.
Το τρίτο ερώτημα είναι αν οι διατυπωμένοι ισχυρισμοί έχουν επαληθευτεί από ανεξάρτητο τρίτο φορέα. Η Environmental Working Group χορηγεί σήμα πιστοποίησης σε προϊόντα που περνούν τον δικό της αυστηρό έλεγχο, αλλά υπάρχουν και άλλες αξιόπιστες τρίτες πιστοποιήσεις που μπορούν να χρησιμεύσουν ως οδηγός.
Η κουζίνα έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις
Το απορρυπαντικό πιάτων αξίζει ιδιαίτερη προσοχή επειδή έρχεται σε άμεση επαφή με τα σκεύη από τα οποία τρώμε. Ακόμα και αν ξεπλυθεί καλά, υπολείμματα μπορεί να παραμείνουν σε πιάτα, ποτήρια και μαχαιροπίρουνα. Για αυτό, η πλήρης διαφάνεια στα συστατικά και η αποφυγή ανησυχητικών ουσιών είναι ιδιαίτερα σημαντική σε αυτή την κατηγορία προϊόντων.
Ακόμα και αν χρησιμοποιείτε ασφαλέστερα καθαριστικά, το ψέκασμα και το τρίψιμο απελευθερώνουν σωματίδια στον αέρα που εισπνέουμε. Η σύσταση είναι να ανοίγετε παράθυρα όταν καθαρίζετε, να χρησιμοποιείτε τον απορροφητήρρα κουζίνας όταν μαγειρεύετε, και να εξετάσετε την τοποθέτηση αεροκαθαριστή με φίλτρο HEPA για τη σύλληψη λεπτών σωματιδίων. Η ποιότητα του εσωτερικού αέρα επηρεάζεται σημαντικά από τις καθημερινές δραστηριότητες καθαρισμού, και αυτό είναι κάτι που σπάνια αναφέρεται στις ετικέτες των προϊόντων.
