Σε νέα φάση έντονης ανησυχίας για την εξέλιξη του κλίματος εισέρχεται ο πλανήτης, καθώς το φαινόμενο Ελ Νίνιο έχει πλέον εδραιωθεί και, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO), αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά τους επόμενους μήνες, φτάνοντας σε «πολύ υψηλή ένταση» πριν από την κορύφωσή του προς το τέλος του 2026. Ο WMO εκτιμά ότι υπάρχει εξαιρετικά υψηλή πιθανότητα, σχεδόν 100%, το Ελ Νίνιο να διατηρηθεί τουλάχιστον έως τον Φεβρουάριο του 2027. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει τα πρότυπα θερμοκρασίας και βροχοπτώσεων σε πολλές περιοχές του πλανήτη, αυξάνοντας παράλληλα τους κινδύνους για ακραία ζέστη, ξηρασίες, πλημμύρες και πυρκαγιές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση μαμούθ 760.536 συσκευασίων γάλακτος – 3η ανάκληση για την εταιρεία σε λιγότερο από δύο χρόνια
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι η κατάσταση εξελίσσεται σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο περιβάλλον για το παγκόσμιο κλίμα. «Μπροστά στα μάτια μας το Ελ Νίνιο αποκτά εξαιρετικές διαστάσεις. Η επιστήμη είναι κατηγορηματική: ο πλανήτης εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας καταγράφει επίπεδα ρεκόρ, ενώ ο υδράργυρος συνεχίζει να ανεβαίνει.
Θερμοκρασίες έως 2,6°C πάνω από τον μέσο όρο
Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι το Ελ Νίνιο δεν βρίσκεται απλώς σε φάση εμφάνισης, αλλά παρουσιάζει ήδη σαφή ενίσχυση. Το φαινόμενο συνδέεται με την ασυνήθιστη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό. Η συγκεκριμένη περιοχή αποτελεί έναν από τους βασικούς δείκτες για την εξέλιξη του Ελ Νίνιο, καθώς οι μεταβολές στη θερμοκρασία των υδάτων επηρεάζουν τους ανέμους, την ατμοσφαιρική πίεση και τα πρότυπα βροχοπτώσεων σε μεγάλη απόσταση από τον Ειρηνικό.
Σύμφωνα με τον WMO, από τον Μάιο έως τον Ιούλιο του 2026 η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στην περιοχή ήταν κατά μέσο όρο 1,5°C υψηλότερη από τα κανονικά επίπεδα, ενώ τον Ιούλιο η απόκλιση έφτασε τους 2°C. Η άνοδος συνεχίστηκε και στη συνέχεια. Από τα τέλη Ιουλίου έως τα μέσα Αυγούστου, οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια του ισημερινού Ειρηνικού καταγράφηκαν μεταξύ 2,2°C και 2,6°C πάνω από τον μέσο όρο. Για τον WMO, τα στοιχεία αυτά αποτελούν ένδειξη ότι το φαινόμενο εξακολουθεί να ενισχύεται.
Ακόμη μεγαλύτερες αποκλίσεις καταγράφηκαν κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού. Σε ορισμένες περιοχές, η θερμοκρασία ήταν τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου περισσότερο από 8°C υψηλότερη από τον κανονικό μέσο όρο. Οι συνθήκες αυτές, σύμφωνα με τον WMO, επιβεβαιώνουν ότι το Ελ Νίνιο παραμένει ενεργό και ότι υπάρχει πιθανότητα περαιτέρω ενίσχυσής του κατά τους επόμενους μήνες.
Ένα φαινόμενο που επηρεάζει ολόκληρο τον πλανήτη
Το Ελ Νίνιο αποτελεί φυσικό κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται συνήθως ανά δύο έως επτά χρόνια. Η επίδρασή του, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον Ειρηνικό Ωκεανό.
Οι μεταβολές στην ατμόσφαιρα και στην κυκλοφορία των ανέμων μπορούν να μεταβάλουν τα καιρικά πρότυπα σε διαφορετικές ηπείρους. Ανάλογα με την περιοχή και την εποχή, ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να συνδέεται με αυξημένες βροχοπτώσεις και πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές, αλλά και με ξηρασία, υψηλές θερμοκρασίες και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών σε άλλες.
Ιστορικά, το φαινόμενο έχει συνδεθεί με εντονότερες ξηρές συνθήκες και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών σε περιοχές του Αμαζονίου, της Κεντρικής Αμερικής, της Ινδονησίας και της Αυστραλίας, ενώ μπορεί να επηρεάσει και τους μουσώνες στην Ινδία. Την ίδια στιγμή, σε περιοχές της ανατολικής Αφρικής μπορεί να προκαλέσει πολύ ισχυρές βροχοπτώσεις.
Ο WMO υπογραμμίζει, πάντως, ότι η ένταση του Ελ Νίνιο από μόνη της δεν καθορίζει το μέγεθος των επιπτώσεων σε κάθε χώρα. Η εξέλιξη του καιρού εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, μεταξύ των οποίων οι συνθήκες στον Ινδικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό, αλλά και η εποχή του έτους.
Τι προβλέπεται για το φθινόπωρο του 2026
Οι εποχιακές προβλέψεις του WMO για την περίοδο Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου 2026 δείχνουν αυξημένη πιθανότητα για θερμοκρασίες υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα σχεδόν στο σύνολο των χερσαίων περιοχών του πλανήτη. Παράλληλα, αναμένονται πρότυπα βροχοπτώσεων που συνάδουν με ένα ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό.
Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία επειδή το φαινόμενο έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη θερμότερο παγκόσμιο κλιματικό υπόβαθρο λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Ο συνδυασμός των δύο παραγόντων μπορεί να ενισχύσει ορισμένα ακραία καιρικά φαινόμενα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε περιοχή θα βιώσει τις ίδιες συνέπειες.
Η γενική γραμματέας του WMO Σελέστ Σάουλο προειδοποίησε ότι το Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις σε ανθρώπους και οικονομίες σε ολόκληρο τον κόσμο. «Παρατηρούμε ήδη αναταράξεις και καταστροφές που προκλήθηκαν από ξηρασίες και πλημμύρες και αναμένουμε ότι οι επιπτώσεις αυτές θα επιδεινωθούν καθώς το Ελ Νίνιο εντείνεται», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι το φαινόμενο απαιτεί αυξημένη προετοιμασία.
Γιατί το 2027 προκαλεί νέα ανησυχία
Η εξέλιξη του Ελ Νίνιο δεν αφορά μόνο τους επόμενους μήνες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τι μπορεί να συμβεί στην παγκόσμια θερμοκρασία μετά την κορύφωση του φαινομένου. Κατά τη διάρκεια ενός Ελ Νίνιο, σημαντικές ποσότητες θερμότητας μεταφέρονται από τον ωκεανό στην ατμόσφαιρα. Η επίδραση αυτή μπορεί να συνεχιστεί και μετά την ολοκλήρωση του επεισοδίου, με αποτέλεσμα η χρονιά που ακολουθεί να παρουσιάζει αυξημένες πιθανότητες για πολύ υψηλές παγκόσμιες θερμοκρασίες.
Για τον λόγο αυτό, αρκετοί κλιματολόγοι εκτιμούν ότι το 2027 θα μπορούσε να εξελιχθεί στην θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί. Η προηγούμενη ισχυρή περίοδος Ελ Νίνιο είχε επίσης συμβάλει στην άνοδο των παγκόσμιων θερμοκρασιών, με το 2024 να καταγράφεται ως η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Από το 1950 έχουν καταγραφεί επτά επεισόδια Ελ Νίνιο που έφτασαν στο επίπεδο της «πολύ υψηλής έντασης», σύμφωνα με την αμερικανική Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA). Το ισχυρότερο από αυτά αναφέρεται στο επεισόδιο του 1982-83.
Το σημερινό επεισόδιο, σύμφωνα με τον WMO, αναμένεται να συνεχίσει να ενισχύεται και να κορυφωθεί προς το τέλος του 2026. Η σχεδόν βέβαιη πρόβλεψη για διατήρησή του έως τον Φεβρουάριο του 2027 σημαίνει ότι οι επόμενοι μήνες θα αποτελέσουν κρίσιμη περίοδο για την παρακολούθηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και των ακραίων καιρικών φαινομένων. «Έχει ξεκινήσει πλέον ένας αγώνας δρόμου ενάντια στον χρόνο μεταξύ των επιδεινούμενων κινδύνων και της αποφασιστικότητάς μας να δράσουμε για το κλίμα και να προστατεύσουμε τους πληθυσμούς», τόνισε ο Αντόνιο Γκουτέρες. «Είναι ένας αγώνας δρόμου που πρέπει να κερδίσουμε».
Φωτογραφία άρθρου: Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τα αντιβιοτικά «σκότωσαν» τη Mercosur – Μπλόκο από σήμερα στην εισαγωγή κρέατος, ψαριού και μελιού από τη Βραζιλία στην ΕΕ
- Εμφιαλωμένο νερό: Πασίγνωστη μάρκα ζητά 1,5 εκατ. ευρώ και επιχειρεί να φιμώσει ΜΜΕ για κριτική σε διαφήμισή της, αν και έχει χάσει ήδη 3 δίκες
- Ιός του Δυτικού Νείλου: Στους 24 οι νεκροί από το φονικό τσίμπημα – «Βράζει» η Αττική (πίνακες)
- Μπορούν οι διαβητικοί να τρώνε ροδάκινα;
