Πιέσεις για αναβολή του κανονισμού
Ο νέος κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αποψίλωση των δασών (EUDR), που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2025, έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις σε διεθνές και ενδοευρωπαϊκό επίπεδο. Η πολιτική, που φιλοδοξεί να εμποδίσει την εισαγωγή προϊόντων προερχόμενων από πρόσφατα αποψιλωμένες εκτάσεις, αντιμετωπίζεται άλλοτε ως αναγκαία οικολογική τομή και άλλοτε ως απειλή για την αγροτική παραγωγή και τις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.
Η Βραζιλία, βασικός εξαγωγέας βοείου κρέατος, σόγιας και καφέ εμφανίζεται διχασμένη. Το Υπουργείο Γεωργίας της χώρας επέκρινε το EUDR και πρωτοστάτησε στην επιτυχή πίεση για την αναβολή της εφαρμογής του κατά ένα έτος. Αντιθέτως, η ομοσπονδιακή περιβαλλοντική υπηρεσία IBAMA χαιρέτισε τον κανονισμό ως εργαλείο για μεγαλύτερη διαφάνεια και βιωσιμότητα στον αγροτικό τομέα της χώρας.
Στο εσωτερικό της ΕΕ, έντεκα χώρες, μεταξύ των οποίων η Αυστρία, η Ιταλία και η Φινλανδία, κάλεσαν την Επιτροπή να αναθεωρήσει το πλαίσιο εφαρμογής του κανονισμού. Σε έγγραφο που περιήλθε στη δημοσιότητα, επισημαίνουν ότι οι απαιτήσεις του EUDR είναι υπέρμετρες και δυνητικά μη εφαρμόσιμες για τους παραγωγούς, ζητώντας νέα αναβολή και απλοποίηση.
Ο κανονισμός EUDR επιδιώκει να αντιμετωπίσει την ευρωπαϊκή συνεισφορά σε παγκόσμια αποψίλωση, η οποία αγγίζει το 10% μέσω της κατανάλωσης προϊόντων όπως φοινικέλαιο, σόγια, κακάο, καφές και ξυλεία. Οι επιχειρήσεις που θέλουν να διαθέτουν τέτοια προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά θα υποχρεούνται να αποδείξουν μέσω δηλώσεων δέουσας επιμέλειας ότι δεν σχετίζονται με δασική καταστροφή μετά το 2020. Η υποχρέωση αυτή θα ισχύει τόσο για εισαγωγές όσο και για εξαγωγές από την ΕΕ, δημιουργώντας ανησυχίες και στο εσωτερικό της Ένωσης για τον αντίκτυπο σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Στις 15 Απριλίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε επικαιροποιήσεις και απλουστεύσεις του κανονιστικού πλαισίου, ανταποκρινόμενη στις πιέσεις κρατών και παραγωγών. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν διευκρινίσεις για την εφαρμογή του EUDR, ενώ προβλέπεται μείωση του διοικητικού φόρτου έως και 30%.
Παράλληλα, βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που θα συμπληρώσει τον κανονισμό, παρέχοντας μεγαλύτερη σαφήνεια για τις υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων φορέων. Η προθεσμία για υποβολή παρατηρήσεων λήγει στις 13 Μαΐου 2025.
