Ανάλυση 14 συστηματικών ανασκοπήσεων από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης
Η διακοπή του καπνίσματος παραμένει μια από τις πιο δύσκολες συνηθειακές αλλαγές. Για δεκαετίες, η νικοτινική υποκατάσταση με τσιρότα, τσίχλες και παρόμοια προϊόντα αποτελούσε το κύριο φαρμακευτικό εργαλείο. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ήρθαν να αναταράξουν αυτό το τοπίο, αλλά η επιστημονική κοινότητα δεν είχε έως τώρα μια συνολική εικόνα της αποτελεσματικότητάς τους σε σύγκριση με τις υπάρχουσες επιλογές.
Μια νέα ολοκληρωμένη ανάλυση από ερευνητές του Τμήματος Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Addiction, συγκεντρώνει και αξιολογεί συστηματικά τα διαθέσιμα στοιχεία. Οι ερευνητές ανέλυσαν 14 συστηματικές ανασκοπήσεις που διεξήχθησαν μεταξύ 2014 και 2023, καλύπτοντας σχεδόν μια δεκαετία παγκόσμιας έρευνας.
Όταν οι ερευνητές εστιάζουν στα υψηλότερης ποιότητας δεδομένα, τα αποτελέσματα είναι συνεπή και ξεκάθαρα: τα ηλεκτρονικά τσιγάρα νικοτίνης οδηγούν σε υψηλότερα ποσοστά διακοπής καπνίσματος σε σύγκριση με τη νικοτινική υποκατάσταση, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα χωρίς νικοτίνη και άλλες εναλλακτικές μεθόδους. Οι μελέτες χαμηλότερης ποιότητας έδωσαν λιγότερο συνεπή και πιο αβέβαια αποτελέσματα, κάτι που εξηγεί γιατί στο παρελθόν παρουσιαζόταν μια εικόνα «ανακατεμένων» στοιχείων. Σύμφωνα με την επικεφαλής ερευνήτρια Angela Difeng Wu, τα δεδομένα είναι σαφή και συνεπή: τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι αποτελεσματικά στη διακοπή καπνίσματος.
Τι δεν ξέρουμε ακόμα
Παράλληλα με τα ευρήματα, οι ερευνητές χαρτογράφησαν και τα σημαντικά κενά στην έρευνα. Δεν υπάρχουν υψηλής ποιότητας συστηματικές ανασκοπήσεις που να συγκρίνουν άμεσα τα ηλεκτρονικά τσιγάρα νικοτίνης με φαρμακευτικές θεραπείες όπως κυτισίνη, βουπροπιόνη ή σακουλάκια νικοτίνης. Τα στοιχεία για σύγκριση με βαρενικλίνη είναι εξαιρετικά περιορισμένα, βασισμένα σε μία μόνο μικρή μελέτη. Επίσης, τα δεδομένα για σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες παραμένουν αβέβαια, και η συντριπτική πλειοψηφία των διαθέσιμων ερευνητικών δεδομένων προέρχεται από χώρες υψηλού εισοδήματος, αφήνοντας χωρίς επαρκή τεκμηρίωση τις πληθυσμιακές ομάδες χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου το κάπνισμα είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο.
Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από το Cancer Research UK και αποτελεί μέχρι σήμερα μία από τις πιο ολοκληρωμένες απόπειρες σύνθεσης της διεθνούς έρευνας για την αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών τσιγάρων ως εργαλείο διακοπής καπνίσματος.
