Οδηγίες για έγκαιρη σήμανση, σωστό κλάδεμα και πρόληψη της εξάπλωσης της ευτυπίωσης και της ίσκας στους αμπελώνες
Τεχνικό δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων για τις ασθένειες ξύλου της αμπέλου εξέδωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μέσω του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Καβάλας, σε συνεργασία με τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Σερρών.
Το δελτίο επισημαίνει ότι η τρέχουσα περίοδος θεωρείται κρίσιμη για την αντιμετώπιση των ασθενειών ξύλου στο αμπέλι, με κυριότερες την ευτυπίωση και την ίσκα. Οι ασθένειες αυτές εκδηλώνονται συνήθως με καχεκτική βλάστηση, μειωμένη ζωτικότητα των πρέμνων και σε προχωρημένα στάδια με ξήρανση βραχιόνων ή ακόμη και ολόκληρων φυτών. Τα συμπτώματα γίνονται περισσότερο εμφανή κατά την άνοιξη και το καλοκαίρι, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την έγκαιρη αναγνώριση και σήμανση των προσβεβλημένων πρέμνων ήδη από την προηγούμενη βλαστική περίοδο.
Στο δελτίο αναφέρεται ότι οι ασθένειες ξύλου μπορεί να παρουσιάζουν κοινά συμπτώματα με άλλες παθολογικές καταστάσεις της αμπέλου, γεγονός που δυσχεραίνει τη διάγνωσή τους. Για τον λόγο αυτό συστήνεται στους αμπελουργούς να επισημαίνουν τα ύποπτα ή προσβεβλημένα πρέμνα από το καλοκαίρι, ώστε κατά την περίοδο του κλαδέματος να προηγείται η καλλιέργεια των υγιών φυτών και να ακολουθούν στο τέλος εκείνα που παρουσιάζουν συμπτώματα. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται ο κίνδυνος μετάδοσης νέων μολύνσεων στα υγιή πρέμνα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον χρόνο και στον τρόπο κλαδέματος. Το δελτίο προτείνει το κλάδεμα να πραγματοποιείται προς το τέλος Φεβρουαρίου και μόνο σε ξηρές καιρικές συνθήκες, με τον ακριβή χρόνο να προσαρμόζεται ανάλογα με τα τοπικά κλιματικά δεδομένα. Κατά το κλάδεμα των ύποπτων ή προσβεβλημένων πρέμνων τονίζεται η ανάγκη για συχνή και σχολαστική απολύμανση των εργαλείων. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μετά την κοπή ή αφαίρεση βραχίονα που παρουσιάζει καστανούς μεταχρωματισμούς ή έλκη, τα εργαλεία πρέπει να απολυμαίνονται άμεσα με οινόπνευμα ή με υδατικό διάλυμα χλωρίνης σε συγκέντρωση 10%.
Σύμφωνα με τις οδηγίες του δελτίου, τα ύποπτα πρέμνα πρέπει να κλαδεύονται αυστηρά μέχρι να αποκαλυφθεί υγιές ξύλο. Σε περιπτώσεις μεγάλων τομών συνιστάται η επάλειψη με κατάλληλο προστατευτικό προϊόν ή η άμεση εφαρμογή εγκεκριμένου φυτοπροστατευτικού σκευάσματος, πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες συνταγογράφησης. Τα προσβεβλημένα τμήματα ξύλου που αφαιρούνται πρέπει να απομακρύνονται από τον αμπελώνα και να καταστρέφονται, λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης.
Το δελτίο περιγράφει αναλυτικά τα χαρακτηριστικά των δύο βασικών ασθενειών. Η ευτυπίωση παρουσιάζεται ως μυκητολογική ασθένεια ξύλου που προκαλεί νεκρώσεις βραχιόνων ή και ολόκληρων πρέμνων. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν τη μη έκπτυξη των οφθαλμών, καχεκτικούς βλαστούς με μικρά μεσογονάτια διαστήματα, μικρά χλωρωτικά και παραμορφωμένα φύλλα και αραιόρραγους βότρεις με ανομοιόμορφο σχήμα, οδηγώντας σε υποβάθμιση της ποιότητας και μείωση της παραγωγής. Κατά το κλάδεμα παρατηρούνται καστανόμαυροι πλευρικοί μεταχρωματισμοί στις τομές των προσβεβλημένων βραχιόνων, ενώ επισημαίνεται η ανάγκη προσοχής ώστε τα συμπτώματα να μη συγχέονται με εκείνα των ιώσεων της αμπέλου.
Η ίσκα περιγράφεται ως μυκητολογική ασθένεια που προσβάλλει κυρίως πρέμνα μεγάλης ηλικίας, με το εγκάρδιο ξύλο να γίνεται μαλακό, εύθρυπτο και σπογγώδες. Κατά τη θερινή περίοδο εμφανίζεται χαρακτηριστική περιφερειακή και μεσονεύρια χλώρωση στα φύλλα, η οποία ακολουθείται από ξήρανση. Σε περιπτώσεις έντονης προσβολής παρατηρείται ξήρανση κληματίδων, βραχιόνων ή ακόμη και ολόκληρων πρέμνων. Στο κλάδεμα εντοπίζονται καστανοί μεταχρωματισμοί στο κέντρο του ξύλου.
Το δελτίο ενημερώνει επίσης ότι οι καλλιεργητές μπορούν να αναζητούν πληροφορίες για τα εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα ανά καλλιέργεια και παθογόνο μέσω της επίσημης ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ενώ παρέχεται και η δυνατότητα λήψης του δελτίου μέσω της ιστοσελίδας του Υπουργείου και της εφαρμογής i-agric για κινητές συσκευές.
