Η δεκαετής απογραφή της γεωργίας αποτελεί βασική βάση για αγροτικές έρευνες, για την παρακολούθηση τιμών και εισοδημάτων, για την εκτίμηση του κόστους παραγωγής και για την αξιολόγηση των αγροτικών πολιτικών.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) προχωρά στην υλοποίηση ενός νέου εκτεταμένου προγράμματος παγκόσμιας απογραφής της γεωργίας για την περίοδο 2026-2035, στο πλαίσιο του World Programme for the Census of Agriculture (WCA 2030). Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές εγκρίθηκαν στις 6 Μαρτίου 2026 από τη Στατιστική Επιτροπή του ΟΗΕ, γεγονός που τις καθιστά διεθνές πρότυπο για τη συλλογή και την επεξεργασία αγροτικών στατιστικών δεδομένων. Το πρόγραμμα αποτελεί τον ενδέκατο δεκαετή κύκλο παγκόσμιας απογραφής γεωργίας και θα χρησιμοποιηθεί από τις χώρες ώστε να καταγράψουν με ενιαίο και συγκρίσιμο τρόπο τη δομή και τη λειτουργία του αγροτικού τους τομέα.
Η γεωργική απογραφή θεωρείται το πιο ολοκληρωμένο εργαλείο για την αποτύπωση της αγροτικής οικονομίας, καθώς συλλέγει λεπτομερή στοιχεία για τον αριθμό και το μέγεθος των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη χρήση της γης, τις καλλιεργούμενες και συγκομιζόμενες εκτάσεις, τον διαθέσιμο γεωργικό εξοπλισμό, τις μεθόδους καλλιέργειας και άρδευσης, την κτηνοτροφική παραγωγή, την απασχόληση στον αγροτικό τομέα και τις βασικές εισροές παραγωγής. Τα δεδομένα αυτά τροφοδοτούν διεθνείς βάσεις όπως η FAOSTAT και χρησιμοποιούνται από τις κυβερνήσεις για τον σχεδιασμό πολιτικών που αφορούν τη γεωργία, την ανάπτυξη της υπαίθρου και τη διατροφική ασφάλεια.
Στην πράξη, τα δεδομένα της απογραφής επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται οι επιδοτήσεις, ποιες καλλιέργειες ενισχύονται και πού κατευθύνονται οι επενδύσεις στον αγροτικό τομέα.
Στο νέο πρόγραμμα δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών για τη συλλογή και την ανάλυση των στοιχείων. Προβλέπεται αξιοποίηση ηλεκτρονικών συστημάτων καταγραφής, γεωχωρικών δεδομένων και δορυφορικών πληροφοριών, ανώνυμων μικροδεδομένων, καθώς και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την επεξεργασία μεγάλων όγκων πληροφοριών. Στόχος είναι τα στοιχεία να είναι αξιόπιστα, έγκαιρα και διεθνώς συγκρίσιμα, ώστε οι χώρες να μπορούν να αξιολογούν την πρόοδό τους και να συγκρίνουν τις επιδόσεις τους σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η παγκόσμια απογραφή γεωργίας έχει ιστορία σχεδόν ενός αιώνα. Οι πρώτες διεθνείς οδηγίες εκδόθηκαν το 1928 για την απογραφή του 1930 από το Διεθνές Ινστιτούτο Γεωργίας, τον οργανισμό που αποτέλεσε τον πρόδρομο του FAO. Στον πιο πρόσφατο δεκαετή κύκλο, 124 χώρες πραγματοποίησαν απογραφές γεωργίας, πολλές από τις οποίες με τεχνική υποστήριξη του οργανισμού. Με την εξέλιξη των απογραφών, πέρα από τα βασικά στοιχεία για καλλιέργειες και εκτάσεις, καταγράφονται πλέον και νέες παράμετροι όπως οι σπάνιες καλλιέργειες, ο ρόλος των γυναικών στη διαχείριση των αγροκτημάτων, η ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών και οι νέες μορφές αγροτικής δραστηριότητας.
Το πρόγραμμα WCA 2030 καθορίζει συνολικά 27 βασικούς δείκτες που θα πρέπει να συλλέγονται από όλες τις χώρες, ενώ επιτρέπει στα κράτη να προσθέτουν επιπλέον στοιχεία ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αγροτικής τους οικονομίας. Παράλληλα προβλέπεται η χρήση διαδραστικών ψηφιακών εργαλείων, όπως χάρτες, πίνακες και γραφήματα, ώστε τα δεδομένα να είναι πιο εύκολα προσβάσιμα και αξιοποιήσιμα από κυβερνήσεις, ερευνητές και επενδυτές.
Η δεκαετής απογραφή της γεωργίας αποτελεί βασική βάση για αγροτικές έρευνες, για την παρακολούθηση τιμών και εισοδημάτων, για την εκτίμηση του κόστους παραγωγής και για την αξιολόγηση των αγροτικών πολιτικών. Παράλληλα, συμβάλλει στην παρακολούθηση της προόδου των χωρών προς τους παγκόσμιους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης και στη διαμόρφωση επενδυτικών και αναπτυξιακών στρατηγικών για τον πρωτογενή τομέα. Με αυτόν τον τρόπο, η νέα παγκόσμια απογραφή δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική διαδικασία, αλλά ένα κρίσιμο εργαλείο για τον σχεδιασμό της γεωργίας και της διατροφικής πολιτικής της επόμενης δεκαετίας.
